गुप्त (gupta)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गुप्त mfn.
   (-प्तः-प्ता-प्तं)
	 1. Preserved,  protected.
	 2. Hidden,  concealed, 
secret.
	 3. Joined,  combined.
	 4. Invisible,  withdrawn from sight.
n.
  adv (-प्तं) Privately,  secretly.
	 m.
  (-प्तः) An appellation forming
especially the second member of the name of a Vaisya or man of
the third class.
	 f.
  (-प्ता)
	 1. Cowach.
	 2. A woman who hides from
her lover's endearments.
 E.
  गुप् to defend,  &c. affix ऊ.

Capeller Eng

English

 गुप्त॑ a.
  kept,  preserved,  guarded,  hidden,  secret
 n.
  adv.
 
privately,  secretly,  loc.
  at a secret place
 m.
  N.
  of sev.
  kings,  esp.
   
—°.

Yates

English

 गुप्त (प्तः-प्ता-प्तं)
a. Preserved
 hidden. 
f.
  Cowach.
n.
  Secretly.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   गुप्त  gupta  adj.
   preserved  
   गुप्त  gupta  adj.
   stealthy   
   गुप्त  gupta  adj.
   guarded  
   गुप्त  gupta  adj.
   hidden   
   गुप्त  gupta  adj.
   kept secret  
   गुप्त  gupta  m.
   era named after the gupta dynasty   
   गुप्त  gupta  m.
   name of the founder of the renowned gupta dynasty in which the names of the sovereigns generally end in gupta   
   गुप्त  gupta  m.
   velvet bean  [ Mucuna Pruritus - Bot. ]   
   गुप्त  gupta  ppp.  secret  
   गुप्त  gupta  ppp.  concealed   
   गुप्त  gupta  ppp.  cryptic  
   गुप्त  gupta  ppp.  protected   
   गुप्त-शुष्मैल  gupta-zuSmaila n.
   crypto-pyrrole  [ Chem.  ]     
            

Wilson

English

 गुप्त
mfn.
   (-प्तः-प्ता-प्तं)
1 Preserved,  protected.
2 Hidden,  concealed,  secret.
3 Joined,  combined.
4 Invisible,  withdrawn from sight.
n.
  adv. (-प्तं) Privately, 
secretly.
m.
  (-प्तः) An appellation forming especially the second member of
the name of a Vaiśya or man of the third class.
f.
  (-प्ता)
1 Cowach.
2 A woman who hides from her lover's endearments.
E.
  गुप to defend,  &c. affix ऊ.

Apte

English

गुप्त [gupta],  p. p.  [गुप् कर्मणि क्त]

Protected,  preserved,  guarded
 गुप्तं ददृशुरात्मानं सर्वाः स्वप्नेषु वामनैः R.*
  1.6.

Hidden,  concealed,  kept secret
 Ms.*
  2.16
7.76
 8.374.

Secret,  private.

Invisible,  withdrawn from sight.

Joined.

प्तः An appellation usually (though not necessarily) added to the name of a Vaiśya
 as जन्द्रगुप्तः,  समुद्रगुप्तः &c.
  (Usually शर्मन् or देव is added to the name of a Brāhmaṇa
 गुप्त,  भूति or दत्त to that of a Vaiśya
 and दास to that of a Śūdra
 cf.
   शर्मा देवश्च विप्रस्य वर्मा त्राता च भूभुजः । भूतिर्दत्तश्च वैश्यस्य दासः शूद्रस्य कारयेत्).

An epithet of Viṣṇu. -प्तम् ind.
  Secretly,  privately,  apart. -प्ता One of the principal female characters in a poetical composition,  a lady married to another (परकीया) who conceals her lover's caresses and endearments past,  present and future
 वृत्तसुरतगोपना,  वर्तिष्यमाणसुरतगोपना and वर्तमानसुरतगोपना
 see Rasamañjarī 24. Comp.
   -कथा a secret or confidential communication,  a secret. -गतिः a spy,  an emissary.-गृहम् bed-room.  -चर a.
  going secretly.

(रः) an epithet of Balarāma. 

a spy,  an emissary. -दानम् a secret gift or present. -धनम् money kept secret.-वेशः a disguise. -स्नेहा N.
  of the plant Alangium Hexapetalum (Mar.  पिस्ता ?).

Apte 1890

English

 गुप्त p. p. [गुप् कर्मणि क्त] 1 Protected,  preserved,  guarded
 R. 10. 60. 
2 Hidden,  concealed,  kept secret
 Ms. 2. 150,  7. 76,  8. 374. 
3 Secret,  private. 
4 Invisible,  withdrawn from sight. 
5 Joined. 
प्तः 1 An appellation usually (though not necessarily) added to the name of a Vaiśya
 as चंद्रगुप्तः,  समुद्रगुप्तः &c. (Usually शर्मन् or देव is added to the name of a Brāhmaṇa
 गुप्त,  भूति or दत्त to that of a Vaiśya
 and दास to that of a Śūdra
 cf. शर्मा देवश्च विप्रस्य वर्मा त्राता च भूभुजः । भूतिर्दतश्च वैश्यस्य दासः शूद्रस्य कारयेत्). 
2 An epithet of Viṣṇu. 
प्तं ind. Secretly,  privately,  apart. 
प्ता One of the principal female characters in a poetical composition,  a lady married to another (परकीया) who conceals her lover's caresses and endearments past,  present or future
 वृत्तसुरतगोपन वर्तिष्यमाणसुरतगोपना and वर्तमानसुरतगोपना
 see Rasamañjarī 24. 
Comp. 
कथा a secret or confidential communication,  a secret. 
गतिः a spy,  an emissary. 
चर a. going secretly. (
रः) {1} an epithet of Balarāma. {2} a. spy,  an emissary. 
दानं a secret gift or present. 
वेशः a disguise. 

Monier Williams Cologne

English

 गुप्त॑ mfn.
   protected,  guarded,  preserved,  AV.
   &c.
  

 hidden,  concealed,  kept secret,  secret,  Bhartṛ.
 
 Pañcat.
 
 Kathās.
  &c.
   (with दण्ड,  a secret fine,  fine secretly imposed or exacted,  Hit.
 
 cf.
   गूढ-द्°)

 =
  संगत (? joined,  combined),  W.
 

 गुप्त॑ (अस्),  m.
  (Pāṇ.  vi,  1,  205,  Kāś.
 ) N.
  of several men belonging to the Vaiśya caste (PārGṛ.  i,  17
 cf.
   RTL.
   p.
  358),  especially of the founder of the renowned Gupta dynasty in which the names of the sovereigns generally end in गुप्त (cf.   चन्द्र-,  समुद्र-,  स्कन्द-
 गुप्त is also often found ifc.  in names of the Vaiśya class)

 गुप्त m.
  (also) the era named after the Gupta dynasty (beginning,  A.
 D. 319
 hence the Gupta year 165 corresponds to,  A.
 D. 484-85
 in later times the years are called वलभी-संवत् from the rulers of Valabhi,  and the era is spoken of as the Gupta-Valabhi era).

Monier Williams 1872

English

 गुप्त (and Ved. गुपित),  अस्,  आ,  अम्,  protected, 
guarded,  preserved
 hidden,  concealed,  kept secret, 
secret
 invisible,  withdrawn from sight,  (e. g. with
दण्ड,  a secret fine,  a fine secretly imposed)
 joined, 
combined
 (अम्),  ind. privately,  secretly
 (अस्),  m. an
appellation forming often the last member of the
name of a Vaiśya or man of the third class
 a Vaiśya
with this appellation was the founder of the renowned
Gupta dynasty,  in which the names of the sovereigns
generally end in गुप्त [cf. चन्द्र-गुप्त,  समुद्र-
गुप्त,  स्कन्द-गुप्त]
 (आ),  f. a married woman
who withdraws from her lover's endearments
 a kind
of cowach,  Mucuna Pruritus
 N. of a woman,  a
Śākya princess.
—गुप्त-कथा,  f. a confidential
communication,  a secret.
—गुप्त-गति,  इस्,  m. a spy
or secret emissary
 (इस्),  f. going privately or secretly.
—गुप्त-चर,  अस्,  ई,  अम्,  who or what goes secretly
(अस्),  m. an epithet of Bala-rāma.
—गुप्त-दान, 
अम्,  n. a hidden gift or present.
—गुप्त-दूत,  अस्, 
m. a secret messenger.
—गुप्त-वेश,  अस्,  m. a dis-
guise,  dress &c. used for concealment
 (ए),  ind. in
disguise.
—गुप्त-सरस्वती,  f. title of a literary
work.
—गुप्त-स्नेह,  अस्,  आ,  अम्,  one whose love
is secret or invisible
 (अस्),  m. the plant Alangium
Hexapetalum (अङ्कोट),  the oil of which is hidden.
—गुप्तार्म (°त-अर्°),  अम्,  n.,  N. of a place.

Macdonell

English

 गुप्त gup-tá,  pp. guarded,  protected
 concealed,  🞄secret: with daṇḍa = blackmail: -m,  🞄ad. secretly,  privately
 n.
  secret place: lc. in 🞄concealment
 m.
  N. of several kings: often 🞄—° in the names of Vaiśyas.

Hindi

गुप्त

Apte Hindi

Hindi

गुप्त
भू* क* कृ* - गुप् - क्त
"प्ररक्षित,  संधृत,  रक्षित"

गुप्त
भू* क* कृ* - -
"छिपाया हुआ,  ढका हुआ,  रहस्यमय"

गुप्त
भू* क* कृ* - -
"अदृश्य,  आँख से ओझल"

गुप्त
भू* क* कृ* - -
संयुक्त

गुप्तः
पुं*
  - -
"वैश्यों के नाम के साथ जुड़ने वाली वर्ण सूचक उपाधी- चन्द्रगुप्तः,  समुद्रगुप्तः आदि"

गुप्तम्
अव्य* - -
"गुप्त रुप से,  निजी तौर पर,  अपने ढंग पर"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गुप्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
प्रयोगाः - > "गुह्यो गभीरि गहनो गुप्तश्चक्रगदाधरः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "अन्यैर्दुरवबोधो यः गुप्त इत्यभिधीयते" - निरुक्तिः ।
गुप्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯುದ್ಧ
गुप्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವೈಶ್ಯರ ಹೆಸರಿಗೆ ಸೇರಿಸುವ ಒಂದು ಉಪಪದ
प्रयोगाः - > "गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं गुप्तशूद्रयोः"
गुप्त
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಣೆ
निष्पत्तिः - > गुपू (रक्षणे) - भावे "क्तः" (३-३-११४)
गुप्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಕಾಪಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
गुप्त
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗೂಢವಾದ /ರಹಸ್ಯವಾದ
प्रयोगाः - > "स गुप्तमूलप्रत्यन्तः शुद्धपार्ष्णिरयान्वितः"
उल्लेखाः - > रघु० ४-२६
गुप्त
पदविभागः - > अव्ययम्
कन्नडार्थः - > ರಹಸ್ಯವಾಗಿ

L R Vaidya

English

 gupta {% (I) a. (f. प्ता) %} 1. Protected,  guarded
 2. hidden,  concealed,  secret
 3. invisible.

 gupta {% (II) m. %} An appellation (especially but not necessarily) suffixed to the name of a Vaiśya. (शर्मन् is suffixed to the name of a Brāhmaṇa
 वर्मन् to that of a Kshatriya,  गुप्त to that of a Vaiśya and दास to that of a Śūdra. This rule about the use of these appellations,  is not,  however,  strictly observed).(गुप्तम् is used as an indeclinable in the sense of ‘privately,  secretly.’)

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 गुप्त grammarian. Quoted in the Kṣīrataraṅgiṇī and the
Mādhavīyadhātuvṛtti.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 Gupta,  n. of a perfumer: Divy 〔348.23〕
 〔351.5 ff.〕
 〔385.6〕
 MSV 〔i.4.2〕. On gupta see also s.v. gupti.

Indian Epigraphical Glossary

English

 gupta,  cf. gupt-ākṣarāṇi (LP),  same as gupta-patḷaka,  a deed
of permanent lease. See Tamil guttagai = Sanskrit guptakā.

Kridanta Forms

Sanskrit

गुप् (गु꣡पूँ꣡ रक्षणे - भ्वादिः - वेट्)
ल्युट् =  गोपायनम् / गोपनम्
अनीयर् =  गोपायनीयः / गोपनीयः - गोपायनीया / गोपनीया
ण्वुल् =  गोपायकः / गोपकः - गोपायिका / गोपिका
तुमुँन् =  गोपायितुम् / गोपितुम् / गोप्तुम्
तव्य =  गोपायितव्यः / गोपितव्यः / गोप्तव्यः - गोपायितव्या / गोपितव्या / गोप्तव्या
तृच् =  गोपायिता / गोपिता / गोप्ता - गोपायित्री / गोपित्री / गोप्त्री
क्त्वा =  गोपायित्वा / गोपित्वा / गुप्त्वा / गुपित्वा
ल्यप् =  प्रगोपाय्य / प्रगुप्य
क्तवतुँ =  गोपायितवान् / गुप्तवान् - गोपायितवती / गुप्तवती
क्त =  गोपायितः / गुप्तः - गोपायिता / गुप्ता
शतृँ =  गोपायन् - गोपायन्ती

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  गुप्त,  पालित,  रक्षित,  संरक्षित,  अधिगुप्त,  अनुगुप्त,  अभिगुप्त,  अभिरक्षित,  अभिसंगुप्त,  अभ्युपपन्न,  आलम्बित,  आरक्षित,  ऊत,  गोपायित,  गुपित,  दंशित,  दत्त,  दयित,  त्राण,  त्रात,  प्रतिपालित,  परित्रात,  पात,  सनाथ,  अवित
adjective
 
सम्यक् गोप्यते यत्।
 "चौरः गुप्तानां सम्पत्तीनाम् अन्वेषणं करोति।"

Synonyms:
  विलीन,  अन्तरित,  कीर्ण,  अन्तर्गत,  उपगुप्त,  अप्रकाश,  गुप्त,  वृत,  निगूढ,  चत्त,  अपीच्य,  अन्तर्लीन,  गुह्य,  उपच्छन्न
adjective
 
यः अदृश्यः अस्ति।
 "वैज्ञानिकाः जले विलीनं तत्वं परिशोधयन्ति।"

Synonyms:
  गुप्त,  अज्ञात,  प्रच्छन्न,  आच्छन्न,  गूढ,  पिहित
adjective
 
यद् न ज्ञातम्।
 "तेन अस्मिन् विषये गुप्ता वार्ता कथिता।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

sbas pa
गुप्त

skyabs 'og
गुप्त

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
गूढगुप्ते च मुषितमूषिते गुणिताहते ॥ १४८३ ॥
-wordlist-
 
गूढ (क्ली),  गुप्त (क्ली),  मुषित (क्ली),  मूषित (क्ली),  गुणित (क्ली),  आहत (क्ली)

--source--
 
गुप्तगोपायितत्रातावितत्राणानि रक्षिते ।
-wordlist-
 
गुप्त (क्ली),  गोपायित (क्ली),  त्रात (क्ली),  अवित (क्ली),  त्राण (क्ली),  रक्षित (क्ली)

Tamil

கு3ப்த : மறைக்கப்பட்ட,  காக்கப்பட்ட,  மூடப்பட்ட,  ரகசியமான.

கு3ப்த : மறைக்கப்பட்ட,  காக்கப்பட்ட,  மூடப்பட்ட,  ரகசியமான.

Mahabharata

English

Gupta = Vishṇu (1000 names).

पुराणम्

English

गुप्त / GUPTA. A caste appellation. In ancient india appellations to the names were put to distinguish one caste from another. So ‘Śarmā’ was added to a brahmin name,  ‘Varmā’ to a kṣatriya name ‘Gupta’ to a Vaiṣya name and ‘Dāsa’ to a śūdra name. Such appellations were considered to be a mark of nobility in those olden days. (Chapter 153,  agni purāṇa).

Vedic Reference

English

 Gupta is the name in the Jaiminīya Upaniṣad Brāhmaṇa
(iii. 42) of Vaipaścita Dārḍhajayanti Gupta Lauhitya. All
the three other names being patronymics show that he was
descended from the families of Vipaścit,  Dṛḍhajayanta,  and
Lohita.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गुप्तं,  त्रि,  (गुप्यते स्म । गुप् + कर्म्मणि क्तः ।)कृतरक्षणम् । तत्पर्य्यायः । त्रातम् २ त्राणम् ३रक्षितम् ४ अवितम् ५ गोपायितम् ६ । (यथा, महाभारते । १ । १ । १८८ ।“यदाश्रौषं व्यूहमभेद्यमन्यै-र्भारद्वाजेनात्तशस्त्रेण गुप्तम् ॥
”)कृतगोपनम् । तत्पर्य्यायः । गूढम् २ । इत्यमरः ।३ । १ । १०६ । (यथाह वशिष्ठः ।“आहारनिर्हारविहारयोगाःसुसंवृता धर्म्मविदा तु कार्य्याः ।वाग्गुप्तिकार्य्याणि तपस्तथैवधनायुषी गुप्ततमे तु कार्य्ये ॥
”“हेम्नो भस्मकमभ्रकं द्विगुणितं लौहास्त्रयः पारदा-श्चत्वारो नियतन्तु वङ्गयुगलञ्चैकीकृतं मर्द्दयेत् ।मुक्ता विद्रुमयो रसेन समता गोक्षुरवासेक्षुणासर्व्वं वन्यकरीषकेण सुदृढं गुप्तं पचेत् सप्तधा ॥
”इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे रसायनाधिकारे ॥
)सङ्गतम् । इति शब्दरत्नावली ॥
 वैश्यशूद्राणांपद्धतिविशेषे पुं । यथा,  इत्युद्वाहतत्त्वम् ॥
“गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः ।”

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गुप्त त्रि०
  गुप--कर्म्मणि क्त । १ त्राते रक्षिते २ गूढे संवृतेच अमरः । “स गुप्तमूलप्रत्यन्तः” रघुः । ३ सङ्गरे पु०
 शब्दरत्ना० । “गुप्तदासात्मकं नाम प्रशस्तं वैश्यशूद्रयोः”उद्वा० त० उक्ते ४ वैश्योपनामभेदे पु०
  । ५ कपिकच्छ्वां स्त्रीराजनि० । ६ परकीयायां नायिकायां स्त्री । “गुप्ताविदग्धालक्षिताकुलटानुशयानामुदिताप्रभृतीनां परकीयायामे-वान्तर्भावः तत्र गुप्ता त्रिविधा वृत्तसुरतगोपना वर्त्तिष्यमाणसुरतगोपना वर्त्तमानसुरतगोपना चेति विभज्य रस-मञ्जर्य्यां तिसृणामेकत्र पद्ये उदाहृतिः यथा “श्वश्रूःक्रुध्यतु निर्दहन्तु सुहृदो निन्दन्तु वा यातरस्तस्मिन्नद्यन मन्दिरे सखि! पुनः स्वापो विधेयो मया” । आखोराक्रमणाय कोणकुहरादुत्कालमातन्वती मार्ज्जारी न-खरैः खरैः कृतवतो कां कां न मे दुर्दशाम्” । ७ रक्षितायांस्त्रियाञ्च (राखनी) स्त्री “ब्राह्मणीं यद्यगुप्तां तु सेवेतांवेश्यपार्थिवौ” मनुः ८ परमेश्वरे पु०
  “गुप्तश्चक्रगदाधरः”विष्णुस० “वाङ्मनसमोरगोचरत्वात् गुप्तः “एष सर्वेषुभूतेषु गूढोत्मा न प्रकाशते” इति श्रुतेः” भा० ।

Capeller

German

 गुप्त॑ behütet,  beschützt,  versteckt,  verborgen
Fürstenname (oft —°)
 n.
 
heimlich,  unbemekt
 Loc. an einem
geheimen Orte.

Burnouf

French

 गुप्त गुप्त pp. de गुप् 10. Protégé,  défendu,  etc. Les
noms propres qui finissent par गुप्त désignent ordint. des hommes
de la 3ᵉ caste,  celle des Vaiśyas.
गुप्तक m.
  protecteur,  défenseur,  gardien. 
गुप्तगति m.
  espion,  envoyé secret.
गुप्तचर m.
  (चर्) mms.
		 Surn.  de Balarāma.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.