| YouTube Channel

गुण्डिचा (guNDicA)

 
शब्दसागरः
English
गुण्डिचा
f.
(-चा) The name of the place where the car of JAGANNATH
stays for a weak at the Rath Yatra.
Yates
English
गुण्डिचा (चा) 1.
f.
Place of
Jagan-
nāth's car in the
rath-yātrā.
Wilson
English
गुण्डिचा
f.
(-चा) The name of the place where the car of JAGANNĀTHA
stays for a week at the Ratha Yātrā.
Apte
English
गुण्डिचा [guṇḍicā],
f.
One of the twelve festivals of God Puruṣottama.
N.
of this place of festival
Utkalakhaṇḍa.
Monier Williams Cologne
English
गुण्डिचा
f.
N.
of the place where the image of Puruṣottama or Jagan-nātha is placed after being carried about at the Ratha-yātrā, UtkalaKh.
Monier Williams 1872
English
गुण्डिचा गुण्डिचा, f., N. of the place where
the image of Puruṣottama or Jagannāth is placed
after being carried about at the Ratha-yātrā.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुण्डिचा,
स्त्री,
(गुण्डिभिर्गुण्डिकैः सितपीतादि-रङ्गैः प्रस्तरेष्टकादिचूर्णैर्वा चीयते उपचीयतेइति चि + घञर्थे कः ततष्टाप् गुण्डिचाइत्या-ख्यया प्रसिद्धा वा यद्वा गुण्ड्यते अवगुण्ठ्यतेब्रह्मतेजोभिरस्या दर्शक इति शेषः गुडि वेष्टनेइति धातोर्निपातनात् चकारागमे साधुः इयंव्युत्पत्तिस्तु गुण्डिचाविवरणदर्शनैरेवबोध्यव्या ।)श्रीपुरुषोत्तमदेवस्य रथारोहणानन्तरवासार्थ-मण्डपविशेषः यथा, --“मण्डपे वासयेद्देवान् गुण्डिचाख्ये मनोहरे ।चारुचन्द्रातपे चारुमाल्यचामरभूषिते
रत्नस्तम्भमये स्वर्णवेदिकोपस्तृतान्तरे ।याचीरवलयावीते सुधालेपसमुज्ज्वले
साधुसोपानघटिते चतुर्द्द्वारोपशोभिते ।त्रैलोक्याडम्बरयुते महावेद्यां महाक्रतोः
प्रादुर्भावो महेशस्य यात्राभूद्दारुवर्ष्मणः
*
तस्यां श्रीजगन्नाथदेवस्य दर्शनफलं यथा, --“बिन्दुतीर्थतटे तस्मिन् सप्ताहानि जनार्द्दनः ।तिष्ठेत् पुरा स्वयं राज्ञे वरमेतत् समादिशत्
तत्तीर्थतीरे राजेन्द्र ! स्थास्वामि प्रतिवासरम् ।सर्व्वतीर्थानि तस्मिंश्च स्थास्यन्ति मयि तिष्ठति
तत्र स्नात्वा विधानेन तीर्थे तीर्थोपपावने ।सप्ताहं ये प्रपश्यन्ति गुण्डिचामण्डपे स्थितम्
माञ्च रामं सुभद्राञ्च मम सायुज्यमाप्नुयुः
*
तस्या नामकरणं यथा, उत्कलखण्डम् ।“अत ऊर्द्धं प्रवक्ष्यामि महावेदीमहोत्सवम् ।अज्ञानतिमिरान्धोऽपि येन भास्वत्पदं भजेत्
सर्व्वपापरजःशान्त्या पूज्यत्वात् सर्व्वदैवतैः ।गुण्डिचाख्यापि सा यात्रा ब्रह्मतेजोऽवगुण्ठ-नात्
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गुण्डिचा स्त्री जगन्नाथक्षेत्रस्थे तस्य रथयात्रानन्तरं सप्ता-हं वासार्थे मण्डपभेदे “मण्डपे बासयेत् देवान् गुण्डि-चाख्ये मनोहरे” इत्युपक्रमे “विन्दुतीर्थतटे तस्मिन्सप्ताहानि जनार्द्दनः तिष्ठेत् पुरा स्वयं राज्ञे वरमेतत्समादिशत् तत्तीर्थतीरे राजेन्द्र! स्थास्यामि सप्तवा-सरम् सर्वतीर्थानि तत्रापि स्थास्यन्ति मयि तिष्ठति ।तत्र स्नात्वा विधानेन तीर्थे तीर्थोपपावने सप्ताहं येप्रपश्यन्ति गुण्डिचामण्डपे स्थितम् माञ्च रामं सुभद्राञ्चमम सायुज्यमाप्नुयुः” तन्नामनिरुक्तिरपि तत्रोक्ता यथा“सर्वपापनियन्तृत्वात् पूज्यत्वात् सर्वदैवतैः गुण्डि-चाख्यापि सा प्रोक्ता ब्रह्मतेजोऽवगुण्ठनात्” स्क०पु० उत्ख०