| YouTube Channel

गुञ्जा (guJjA)

 
Capeller Eng
English
गुञ्जा
f.
the Guñja berry (used as a weight).
Spoken Sanskrit
English
गुञ्जा - guJjA -
f.
- reflection
गुञ्जा - guJjA -
f.
- humming
गुञ्जा - guJjA -
f.
- tavern
गुञ्जा - guJjA -
f.
- kettle-drum
गुञ्जा - guJjA -
f.
- Rosary Pea [ Abrus precatorius - Bot. ]
गुञ्जा - guJjA -
f.
- kind of plant with a poisonous root
गुञ्जा - guJjA -
f.
- berry of Rosary Pea or the artificial weight called after it [ Abrus precatorius - Bot. ]
गुञ्जा - guJjA -
f.
- meditation
गुञ्जा - guJjA -
f.
- drum
Apte
English
गुञ्जा [guñjā], [गुञ्ज्-अच्]
A small shrub of that name, bearing a red black berry
अन्तर्विषमया (for ˚य्यः) ह्येता बहिश्चैव मनोरमाः गुञ्जाफलसमाकारा योषितः केन निर्मिताः
Pt.*
1. 196
किं जातु गुञ्जाफलभूषणानां सुवर्णकारेण वनेचराणाम् Vikr.1.25.
A berry of this shrub used as a weight, measuring on an average 1 grains Troy, or an artificial weight called Gunja measuring about 2 grains.
Humming, a low murmuring sound.
a kettle-drum
...गुञ्जा जुगुञ्जुः करघट्टिताः
Bk.*
14.2.
A tavern.
Reflection, meditation.
A kind of plant with a poisonous root.
Apte 1890
English
गुंजा [गुंज्-अच्] 1 A small shrub of that name, bearing a red black berry
अंतर्विषमया (for °य्यः) ह्येता बहिश्चैव मनोरमाः गुंजाफलसमाकारा योषितः केन निर्मिताः Pt. 1. 196
किं जातु गुंजाफलभूषणानां सुवर्णकारेण वनेचराणां Vikr. 1. 25.
2 A berry of this shrub used as a weight, measuring on an average {1} (5/16) grains Troy, or an artificial weight called Guñja measuring about {2} (3/16) grains.
3 Humming, a low murmuring sound.
4 A kettle-drum
Bk. 14. 2.
5 A tavern.
6 Reflection, meditation,
7 A kind of plant with a poisonous root.
Monier Williams Cologne
English
गुञ्जा
f.
humming,
L.
a kettle-drum,
Bhaṭṭ.
xiv, 2
Abrus precatorius (bearing a red and black berry which forms the smallest of the jeweller's weights),
Suśr.
VarBṛS.
Pañcat.
the berry of Abrus precatorius (averaging about 1 5/16 grains troy) or the artificial weight called after it (weighing about 2 3/16 grains,
=
1/5 Ādya-māṣaka or Māṣaka,
=
3 or 2 barley-corns,
=
4 grains of rice,
=
2 grains of wheat,
L.
with physicians 7 Guñjās
=
1 Mātha, with lawyers 7 1/2 Guñjās),
Yājñ.
iii, 273
Cāṇ.
VarBṛS.
a kind of plant with a poisonous root,
Suśr.
v, 2, 3
(= गञ्जा) a tavern,
L.
reflection, meditation,
L.
गुञ्जा
f.
a drum,
Bhaṭṭ.
Macdonell
English
गुञ्जा guñjā,
f.
a small-shrub
guñjā-berry: 🞄used as a measure of weight.
Benfey
English
गुञ्जा गुञ्जा,
f.
A small shrub,
Abrus precatorius, Lin. , bearing a
berry which forms the smallest of the
jeweller's weights, Pañc. 93, 3.
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
28,
पादेऽक्षराणि-
7
मात्राः - 11
सङ्ख्याजातिः - उष्णिक्
मात्रा-विन्यासः
दा दा दा दा
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Apte Hindi
Hindi
गुञ्जा
स्त्री*
- गुञ्ज् - अच् - टाप्
"गुंजा नाम की एक छोटी झड़ी जिसके लाल बेर जैसे फल लगते हैं, घूंघची"
गुञ्जा
स्त्री*
- -
"इस झाड़ी का फल, गुंजा "
गुञ्जा
स्त्री*
- -
गुंजार मंद-मंद गुंजन का शब्द
गुञ्जा
स्त्री*
- -
"ढपड़ा, ताशा"
गुञ्जा
स्त्री*
- -
मधुशाला
गुञ्जा
स्त्री*
- -
"चिंतन, मनन"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गुञ्जा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಲಗಂಜಿ ಬಳ್ಳಿ
निष्पत्तिः - > गुजि (व्यक्ते शब्दे) - भावे "अः"
गुञ्जा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಮಟೆ
गुञ्जा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಧುರವಾದ ಧ್ವನಿ /ಇಂಪಾದ ಧ್ವನಿ
विस्तारः - > "गुञ्जा तु कृष्णलायां स्यात् पटहे मधुरध्वनौ" - हेम०।
गुञ्जा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಎರಡು ಗೋಧಿಗಳ ತೂಕ
गुञ्जा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಲ್ಕು ಅಕ್ಕಿಗಳ ತೂಕ
गुञ्जा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚರ್ಚೆ /ವಿಚಾರ ಮಾಡುವುದು
विस्तारः - > "तर्कनिर्णयौ गुञ्जा चएचा" - त्रिकाण्ड०
गुञ्जा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದ್ಯಗೃಹ
L R Vaidya
English
guMjA {% f. %} 1. A small shrub of that name, bearing a red black berry, किं जातु गुंजाफलभूषणानां सुवर्णकारेण वनेचराणाम् Vikr.Ch.i.25
2. a berry of this shrub used as a weight or an artificial weight called gunjā weighing 2-3/16 grains
3. humming, low murmuring sound
4. a kettle-drum, Bt.xiv.2
5. a tavern
6. reflection, meditation.
Indian Epigraphical Glossary
English
guñjā (IE 8-8
IA 26), same as raktikā or rati.
(EI 12), a kettle-drum.
guñjā, same as rati or raktikā (1-83 or about 1(3/4) grains).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कृष्णला, गुञ्जा, कृष्णलकः, गुञ्जिका
noun
परिमाणविशेषः- त्रियवपरिमाणम्।
"पुरा जनाः सुवर्णभारार्थे कृष्णला इति मानम् औपयुज्यन्त।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाय्यं हस्तादिभिस्तत्र स्याद्गुञ्जाः पञ्च माषकः ८८३
ते तु षोडश कर्षोऽक्षः पलं कर्षचतुष्टयम्
बिस्तः सुवर्णो हेम्नोऽक्षे कुरुबिस्तस्तु तत्पले ८८४
तुला पलशतं तासां विंशत्या भार आचितः
शाकटः शाकटीनश्च शलाटस्ते दशाचितः ८८५
चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थः प्रस्थैश्चतुर्भिराढकः
चतुर्भिराढकैर्द्रोणः खारी षोडशभिश्च तैः ८८६
-wordlist-
पाय्य (क्ली), गुञ्जा (स्त्री), माषक (पुंक्ली), कर्ष (पुंक्ली), अक्ष (पुं), पल (पुंक्ली), बिस्त (पुं), कुरुबिस्त (पुं), तुला (स्त्री), भार (पुं), आचित (पुं), शाकट (पुं), शाकटीन (पुं), शलाट (पुं), आचित (पुं), कुडव (पुं), प्रस्थ (पुं), आढक (पुं), द्रोण (पुं), खारी (स्त्री)
--source--
तुम्ब्यलाबूः कृष्णला तु गुञ्जा द्राक्षा तु गोस्तनी ११५५
मृद्वीका हारहूरा गोक्षुरस्तु त्रिकण्टकः
श्वदंष्ट्रा स्थलशृङ्गाटो गिरिकर्ण्यपराजिता ११५६
-wordlist-
तुम्बी (स्त्रीक्ली), अलाबू (स्त्रीक्ली), कृष्णला (स्त्री), गुञ्जा (स्त्री), द्राक्षा (स्त्री), गोस्तनी (स्त्री), मृद्वीका (स्त्री), हारहूरा (स्त्री), गोक्षुर (पुं), त्रिकण्टक (पुं), श्वदंष्ट्रा (स्त्री), स्थलशृङ्गाट (पुं), गिरिकर्णी (स्त्री), अपराजिता (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
कृष्णला
कृष्णला, गुञ्जा
कथ्यते कृष्णला गुञ्जा तापिच्छः काकतुण्डिका
verse 2.1.1.203
page 0025
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुञ्जा,
स्त्री,
(गुञ्जतीति गुजि + अच् अस्याःपक्वफलगुच्छे शब्दबाहुल्यात्तथात्वम् ।) लता-विशेषः
कुँच इति भाषा
तत्पर्य्यायः ।काकचिञ्ची कृष्णला इत्यमरः ९८
साङ्गुष्ठा रक्तिका काकणन्तिका काका-दनी काकतिक्ता काकजङ्घा शिख-ण्डिनी १० इति रत्नमाला
चूडामणिः ११सौम्या १२ शिखण्डी १३ अरुणा १४ ताम्रिका १५शीतपाकी १६ उच्चटा १७ कृष्णचूडिका १८रक्ता १९ काम्बोजी २० भिल्लभूषणा २१ वन्या २२श्यामलचूडा २३ काकचिञ्चिका २४ अस्यावीजगुणाः तीक्ष्णत्वम् उष्णत्वम् इति राज-निर्घण्टः
कुष्ठव्रणनाशित्वम् इति राज-वल्लभः
अस्याः शिफागुणः वान्तिकारि-त्वम् शूलविषनाशित्वञ्च वश्यकर्म्मणि श्वेताप्रशस्ता इति राजनिर्घण्टः
*
(इयन्तुश्वेतरक्तभेदेन द्विविधम् यदुक्तं भावप्रकाशे ।“श्वेतरक्तप्रभेदेन ज्ञेयं गुञ्जाद्वयं बुधैः ।गुञ्जाद्वयन्तु केश्यं स्यात् वातपित्तज्वरापहम्
मुखशोषश्रमश्वासतृष्णामदविनाशनम् ।नेत्रामयहरं वृष्यं बल्यं कण्डूव्रणं हरेत्
कृमीन्द्रलुप्तकुष्ठानि रक्ता धवलापि
”श्वेतगुञ्जा तु अभिचारकर्म्मणि प्रशस्ता यथा, नवदुर्गामन्त्राभिचारे ।“जपित्वा सितगुञ्जानां कुडवं कुलिकोदये
”इत्यादि
गुञ्जाफलन्तु विषप्रायत्वात् कदापि स्वस्थैर्न भोक्त-व्यम् अस्या विषमयत्वमुक्तं यथा, पञ्चतन्त्रे ।४ ५८ ।“अन्तर्विषमया ह्येता वहिश्चैव मनोरमाः ।गुञ्जाफलसमाकाराः स्वभावादेव योषितः
”)चतुर्यवपरिमाणम् रति इति भाषा (यथा, --“यवोऽष्टसर्षपैः प्रोक्तो गुञ्जा स्यात्तच्चतुष्टयम्
”इति शार्ङ्गधरेपूर्व्वखण्डे प्रथमेऽध्याये
)चतुर्धान्यपरिमाणम् इति शुभङ्करः
गोधूम-द्वयमानम् इति राजनिर्घण्टः
(गुञ्जतिशब्दायते इति कर्त्तरि अच् ।) पटहः ।(गुञ्जनमिति गुजि + भावे अप् ।) कल-ध्वनिः इति मेदिनी
(गुञ्ज्यते भ्रमरादिभि-र्मद्यपायिभिर्वा यत्र + अधिकरणे अप् घञ् वा ।)मदिरागृहम् इति शब्दरत्नावली
चर्च्चा ।इति त्रिकाण्डशेषः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गुञ्जा स्त्री गुजि--अच् लताभेदे (कुँच) तत्फलेऽपि ह-क्यादिरितत्वादणो लुक् “तुल्या यवाभ्यां कथितात्रगुञ्जेति” लीलावती गोधूमद्वयनाने, राजनि०३ चतुर्धान्यमाने, वैद्यकम् “श्वेता रक्तोच्चटा प्रोक्ता कृष्णलाचापि सा स्मृता रक्ता सा काकचिञ्ची स्यात् काक-णन्ती रत्तिका काकादनी काकपीलुः सास्मृता काकवल्लरी” “श्वेतरक्तप्रभेदेन ज्ञेयं गुञ्जा-द्वयं बुधैः गुञ्जाद्वयं तु केश्य स्यात् वातपित्त-ज्वरापहम् मुखशोषश्रमश्वासवृष्णामदविनाशनम् ।नेत्रामयहरं वृष्यं बल्यं कण्डव्रणं हरेत् ।कृमीन्द्रलुप्तकुष्ठानि रक्ता धवलाऽपि च” भावप्र०तद्गुणा उक्ताः सितगुञ्जा चाभिचारकर्म्मभेदे वि-हिता “जपित्वा सितगुञ्जानां कुडवं कुलिकोदये”शा० ति० नवदुर्गामन्त्राभिचारे तत्र स्मार्त्तवैदिकपौरा-णिककृत्येषु त्रियवमिता गुञ्जा वैद्यके तु चतुर्यव-मितेति भेदः कर्षशब्दे १७७४ पृ० दृश्यम् “सहसिप्लवगैरुपासितं हि गुञ्जाफलमेति सोष्मताम्”माघः “अन्तर्विषमयाह्येता बहिश्चैव मनोरमाःगुञ्जाफलसमाकाराः स्वभावादेव योषितः” पञ्चत० ।“तेनेयं मधुगन्धलुब्धमनसा गुञ्जालता सेव्यते”भ्रमरा० कर्त्तरि अच् पटहे भावे कल-ध्वनौ मेदि० चर्च्चायां त्रिका० आधारे ।७ मदिरागृहे शब्दरत्ना० तत्र सुरासवगन्धेन भ्रमर-गुञ्जाबाहुल्यात् तथात्वम्
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गुजि अव्यक्ते शब्दे”@} 2 ‘गुञ्जेदव्यक्तशब्दे स्यात्, शब्दमात्रे गुजेदिति।।’ 3 इति देवः।
‘गुज’ इति केचित् पठन्ति।
इदित्पक्षे गुञ्जकः-ञ्जिका, गुञ्जकः-ञ्जिका, जुगुञ्जिषकः-षिका, जोगुञ्जकः-ञ्जिका, गुञ्जन्-न्ती, गुञ्जा
इत्यादीनि रूपाणि कुण्ठतिवत् 4 ज्ञेयानि।
अनिदित्पक्षे गोजकः-जिका, इत्यादीनि रूपाणि भौवादिककोचतिवत् 5 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(३९९)
02
=>
(१-भ्वादिः-२०३। सक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो। ६७)
04
=>
(२०९)
05
=>
(२००)
Capeller
German
गुञ्जा
f.
die Guñjabeere.