| YouTube Channel

गुज्जरी (gujjarI)

 
शब्दसागरः
English
गुज्जरी
f.
 (-री) One of the Raginis, perhaps more correctly गुर्ज्जरी.
Yates
English
गुज्जरी (री) 3.
f.
 One of the
Rāginīs.
Wilson
English
गुज्जरी
f.
 (-री) One of the Rāgiṇīs, perhaps more correctly
गुर्ज्जरी.
Monier Williams Cologne
English
गुज्जरी for गुर्ज्°.
Monier Williams 1872
English
गुज्जरी गुज्जरी, f. one of the Rāgiṇīs
(for
गुर्जरी, q. v.)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गुज्जरी,
स्त्री,
 (गुर्ज्जरदेशवासिनां प्रिया ।गुर्ज्जर + अण् + स्त्रियां ङीप् । पृषोदरात्रलोपे वृद्ध्यभावे च साधुः ।) रागिणीविशेषः ।अस्य ध्यानं यथा, सङ्गीतदर्पणे ।“श्यामा सुकेशी मलयद्रुमाणांमृदूल्लसत्पल्लवतल्पयाता ।श्रुतेः स्वराणां दधती विभागंतन्त्रीमुखाद्दक्षिणगुज्जरीयम् ॥
”अस्याः कालनियमो यथा, --“नाटो गौडो वडारी च गुज्जरी देशिरेव च ।पूर्व्वाह्णे गानमेतेषां निषिद्धमिति तद्बिदः ॥
”इति सङ्गीतदामोदरः ॥
मतभेदेन पूर्व्वाह्णेऽपि गीयते ॥
(इयंपुनर्भैरव-रागस्य वराङ्गना । हनूमन्मते तु मेघरागस्य ।अस्याः स्वरूपं यथा, सङ्गीतदर्पणे ।“ग्रहांशन्यास-ऋषभा सम्पूर्णा गुर्ज्जरी मता ।पौरवी मूर्च्छना यस्यां वङ्गाल्या सह मिश्रिता ॥
”“पौरवीमूर्च्छना यस्याम् ।” इत्यत्र “सप्तमीमूर्च्छनैतस्याम् ।” इति क्वचित् पाठः । सोमे-श्वरमते इयं पञ्चमहीना षाडवा । इयञ्चकेनापि कारणेन रागविकारे जाते तत्पाप-प्रायश्चित्तार्थं प्रायेण गीयते तथाचोक्तम्, --“लोभान्मोहाच्च ये केचिद् गायन्ति च विरागतः ।सुरसा गुर्ज्जरी तस्य दोषं हन्तीति कथ्यते ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गुज्ज(र्ज)री स्त्री १ रागिणीभेदे । तत्स्वरूपं सङ्गीतदा० उक्तंयथा “श्यामा सुकेशी मलयद्रुमाणां मृदूल्लसत्पल्लव-तल्पयाता । श्रुतेः स्वराणां दधती विभागं तन्त्रीमुखात्दक्षिणगुर्ज्ज(ज्ज)रींयम्” कालभदे तस्या गानं निषिद्धंतत्रैव “नाटी गौडी वराटी च गुज्ज(र्ज्ज)री दे-शिरेव च । पूर्वाह्णे गानमेतेषा निषिद्धमिति त-द्विदः” २ रागभेदे च “गुज्ज(र्जरीरागैकतालीतालेनगीयते” गीतगो० ।