गुग्गुलु (guggulu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गुग्गुलु m.
  (-लुः)
	 1. A fragrant gum resin,  Bdellium or the exudation of
the Amyris agallochum. 
	 2. A species of morunga,  (M. hyperanthe-
ra.)
 E.
  गुज् (here said to mean) disease,  and गुड to perfume,  affixes
क and उ,  ड change to ल
 also गुग्गुल.

Capeller Eng

English

 गु॑ग्गुलु (m. ) n.
  bdellium. 

Yates

English

 गुग्गुलु (लुः) 2.
m.
  Idem. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

गुग्गुलु 	-	 guggulu 	-	 m.
  	-	  balm
गुग्गुलु 	-	 guggulu 	-	 m.
  	-	  balsam
गुग्गुलु 	-	 guggulu 	-	 n.
  	-	  resin of Guggul tree or the exudation of agarwood  [ Commiphora wightii or Amyris Agallochum - Bot. ]

 
   गुग्गुलु  guggulu m.
   balsam   
   धूपियास  dhUpiyAsa m.
   balsam    
   व्रणरोपिन्  vraNaropin m.
   balsam  [ tree ]  
   अभ्यञ्जन  abhyaJjana n.
   balsam    
   धूपियासनं करोति  { कृ }  dhUpiyAsanaM karoti  { kR } verb 8  balsam   
   सुरभि  surabhi adj.
   balsamic  [ nice-smelling ]   
   सौगन्धिक  saugandhika adj.
   balsamic  [ nice-smelling ]  
   सुरभि  surabhi adj.
   balsamous  [ nice-smelling ]   
   सौगन्धिक  saugandhika adj.
   balsamous  [ nice-smelling ]  
   तेर  tera m.
   balsamine   
   तेरण  teraNa m.
   balsamine  
   धूपियास-कूपी  dhUpiyAsa-kUpI f.
   balsam bottle   
   कुलिनी  kulinI f.
   garden Balsam plant  [ Impatiens balsamina - Bot. ]     
            

Wilson

English

 गुग्गुलु
m.
  (-लुः)
1 A fragrant gum resin,  Bdellium or the exudation of the Amyris
agallochum. 
2 A species of morunga,  (M. hyperanthera.)
E.
  गुज् (here said to mean) disease,  and गुड to perfume,  affixes क
and उ,  ड changed to ल
 also गुग्गुल.

Monier Williams Cologne

English

 गु॑ग्गुलु n.
  (=  गु॑ल्ग्°) bdellium or the exudation of Amyris Agallochum (a fragrant gum resin,  used as a perfume and medicament),  AV.
   (called सैन्धव॑ or समुद्रि॑य,  ‘obtained near rivers or the sea’,  xix,  38,  2),  Kauś.
 
 ĀśvŚr.
   xi,  6,  3

 गु॑ग्गुलु m.
  id.,  Yājñ.
  i,  278
 MBh.
   xiii
 Suśr.
 
 Bhpr.
  

 =
  -द्रु,  L.
 

 गु॑ग्गुलु f(ऊ॑स्). (Pāṇ.  iv,  1,  71
 Pat.
 ) N.
  of an Apsaras,  AV.
   iv,  37,  3 (cf.   कण-,  गौग्गुलव and गौल्ग्°.)

Macdonell

English

 गुग्गुलु gúggulu,  m.
  (C.),  n.
  fragrant gum,  🞄resin,  bdellium. 

Benfey

English

 गुग्गुलु गुग्गुलु,  m.
  and n.
  A fra-
grant gum resin,  Bdellium,  MBh. 13, 
3736.

Apte Hindi

Hindi

गुग्गुलुः
पुं*
  - "गज् - क्विप् = गक् रोगः ततो गुडति रक्षति - गुक् - गुड् - कु,  डस्य लकार"
"एक प्रकार का सुगंधित गोंद,  राल,  गुग्गल"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गुग्गुलु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುಗ್ಗುಳದ ಗಿಡ /ಹಾಲುಮಡ್ಡಿ ಗಿಡ
निष्पत्तिः - > गुज (शब्दे) - "क्विप्" (३-२-१७८) ।गुड (रक्षणे) -"उः" बाहु०।
व्युत्पत्तिः - > गुजति । गुजो व्याधेर्गुडति
गुग्गुलु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಾಲುಮಡ್ಡಿ

L R Vaidya

English

 guggulu {% m. %} A particular fragrant gum resin.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
पीलुः सिनो गुडफलो गुग्गुलुस्तु पलंकषः ।
-wordlist-
 
पीलु (पुं),  सिन (पुं),  गुडफल (पुं),  गुग्गुलु (पुं),  पलङ्कष (पुं)

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: गुग्गुलुः
Root: गुग्गुलु
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam
Shloka(s):
3|3|53|1 ► गुग्गुलौ कालनिर्यासो देवधूपो महेश्वरः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|53|2 ► श्रीमान् स्निग्धः सर्वसहः श्लेष्मी तिक्तः कटुर्लघुः॥ (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
3|3|54|1 ► कामः पुरो जटायुश्च कुम्भोलूखलकं वरम्। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|53|1 ⇢ गुग्गुलुः (गुग्गुलु) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|1 ⇢ कालनिर्यासः (कालनिर्यास) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|1 ⇢ देवधूपः (देवधूप) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|1 ⇢ महेश्वरः (महेश्वर) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|2 ⇢ श्रीमन्तः (श्रीमत्) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|2 ⇢ स्निग्धः (स्निग्ध) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|2 ⇢ सर्वसहः (सर्वसह) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|2 ⇢ श्लेष्मी (श्लेष्मिन्) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|2 ⇢ तिक्तः (तिक्त) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|2 ⇢ कटुः (कटु) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|53|2 ⇢ लघुः (लघु) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|54|1 ⇢ कामः (काम) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|54|1 ⇢ पुरः (पुर) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|54|1 ⇢ जटायुः (जटायु) (पुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
➠ 3|3|54|1 ⇢ कुम्भोलूखलकम् (कुम्भोलूखलक) (नपुं) ⇒ Bdellium
 Tamil Kuṅgiliyam ⇒ 
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ वृक्षः
    

Vedic Reference

English

 Guggulu,  ‘bdellium, ’ is referred to in one passage of the
Atharvaveda^1 as produced by the Sindhu^2 and by the sea. The
latter source presumably alludes,  as Zimmer^3 assumes,  to sea-
borne trade,  bdellium being the gum of a tree,  not a product of
the sea. It is,  however,  possible that in this passage some
other substance may be meant. The word in this form also
occurs elsewhere in the Atharvaveda^4 and later
^5 it is often^6
mentioned in the older form of Gulgulu,  between which and
Guggulu the manuscripts constantly vary
1) xix. 38,  2.
2) Or ‘from streams’ (saindhava),  as
Roth,  St. Petersburg Dictionary,  s.v.
guggulu,  suggests.
3) Altindisches Leben,  28.
4) ii. 36,  7.
5) Aitareya Brāhmaṇa,  i. 28.
6) Taittirīya Saṃhitā,  vi. 2,  8,  6
Maitrāyaṇī Saṃhitā,  iii. 8,  5
 Pañca-
viṃśa Brāhmaṇa,  xxiv. 13
 Śatapatha
Brāhmaṇa,  iii. 5,  2,  16.
Cf. Bloomfield,  Hymns of the Athar-
vaveda,  675
 Lassen,  Indische Alterthums-
kunde,  12,  339
 Whitney,  Translation
of the Atharvaveda,  957,  958.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गुग्गुलुः,  पुं,
   (गुज्यतेऽनेनेति । गुज शब्दे + क्विप् ।गुक् रोगस्तस्मात् गुडतीति । गुड रक्षणे +बाहुलकात् कुः । डलयोरैक्यात् डस्य लत्वम् ।)रक्तशोभाञ्जनवृक्षः । इति शब्दचन्द्रिका ॥
स्वनामख्यातवृक्षः । स तु गोमूत्रोद्भवः । यथा,  --“गोरोचनाया मङ्गल्याः संजाताः सर्व्वकामिकाः ।गुग्गुलुस्तु ततो जातो गोमूत्राच्छुभदर्शनः ॥
”इति वह्निपुराणे वैष्णवधर्म्मे शुद्धिव्रतनामाध्यायः ॥
अस्य निर्यासः सुगन्धिद्रव्यम् । तत्पर्य्यायः ।कुम्भम् २ उलूखलकम् ३ कौशिकः ४ पुरः ५ ॥
इत्यमरः । २ । ४ । ३४ ॥
 कुम्भोलुः ६ खलकम् ७कुम्भोलूखलकम् ८ गुग्गुलः ९ । इति भरतः ॥
जटायुः १० कालनिर्यासः ११ देवधूपः १२सर्व्वसहः १३ महिषाक्षः १४ पलङ्कषा १५ ।इति रत्नमाला ॥
 यवनद्बिष्टः १६ भवाभीष्टः १७निशाटकः १८ जटालः १९ पुटः २० भूतहरः२१ शिवः २२ शाम्भवः २३ दुर्गः २४ यातुघ्नः२५ महिषाक्षकः २६ देवेष्टः २७ मरुदिष्टः २८रक्षोहा २९ रूक्षगन्धकः ३० दिव्यम् ३१ ।अस्य गुणाः । कटुत्वम् । तिक्तत्वम् । उष्णत्वम् ।कफमारुतकासकृमिवातोदरक्लेदशोफार्शोनाशि-त्वम् । रसायनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
 दीप-नत्वम् । तीक्ष्णत्वम् । कषायत्वम् । मेदःकुष्ठ-नाशित्वम् । पित्तदाहित्वम् । लघुत्वञ्च । इतिराजवल्लभः ॥
 विशदत्वम् । सारकत्वम् । रूक्ष-त्वम् । पाके कटुत्वम् । भग्नसन्धानकारित्वम् ।वृष्यत्वम् । सूक्ष्मत्वम् । स्वर्य्यत्वम् । पिच्छिलत्वम् ।बलकारित्वम् । व्रणमेहाश्मवातामवातपिडका-ग्रन्थिगण्डमालानाशित्वञ्च ॥
 * ॥
“माधुर्य्याच्छमयेद्वातं कषायत्वाच्च पित्तहा ।तिक्तत्वात् कफजित्तेन गुग्गुलुः सर्व्वदोषहा ॥
”स तु पञ्चधा यथा,  --“महिषाक्षो महानीलः कुमुदः पद्म इत्यपि ।हिरण्यः पञ्चमो ज्ञेयो गुग्गुलोः पञ्चजातयः ॥
”तेषां रूपाणि यथा,  --“भृङ्गाञ्जनसवर्णस्तु महिषाक्ष इति स्मृतः ।महानीलस्तु विज्ञेयः स्वनामसमलक्षणः ॥
कुमुदः कुमुदाभः स्यात् पद्मो माणिक्यसन्निभः ।हिरण्याख्यस्तु हेमाभः पञ्चानां लिङ्गमीरितम् ॥
”एषां प्राणिविशेषे प्रयोगो यथा,  --“महिषाक्षमहानीलौ गजेन्द्राणां हितावुभौ ।हयानां कुमुदः पद्मः स्वस्त्यारोग्यकरौ परौ ॥
विशेषेण मनुष्याणां कनकः परिकीर्त्तितः ।कदाचिन्महिषाक्षस्तु मतः कैश्चिन्नृणामपि ॥
”नूतनगुग्गुलो रूपं यथा,  --“स्निग्धकाञ्चनसङ्काशः पक्वजम्बूफलोपमः ।नूतनो गुग्गुलुः प्रोक्तः सुगन्धिर्यस्तु पिच्छिलः ॥
”पुरातनस्य रूपं यथा ।“शुष्को दुर्गन्धिकश्चैव त्यक्तप्रकृतवर्णकः ।पुराणः स तु विज्ञेयो गुग्गुलुर्व्वीर्य्यवर्जितः ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
 * ॥
अस्य स्थानविशेषे जन्मादिकथनम् । यथा,  --“जायन्ते पुरपादपा मरुभुवि ग्रीष्मेऽर्कसन्तापिताःशीतार्त्ताः शिशिरेऽपि गुग्गुलुरसं मुञ्चन्ति तेपञ्चधा ।हेमाभं महिषाक्षतुल्यमपरं सत्पद्मरागोपमंभृङ्गाभं कुमुदद्युतिञ्च विधिना ग्राह्या परीक्षाततः ॥
वह्नौ ज्वलन्ति तपने विलयं प्रयान्तिक्लिद्यन्ति कोष्णसलिले पयसः समानाः ।ग्राह्याः शुभाः परिहरेच्चिरकालजाता-नङ्गारवर्णसमपूयविगन्धवर्णान् ॥
”इति प्रयोगामृतम् ॥
पक्वस्यास्य पूर्णवीर्य्यत्वं मासत्रयपर्य्यन्तं तिष्ठति ।इति परिभाषा ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गुग्गु(ल)लु पु०
  गुज--क्विप् गुक् व्याधिः ततो गुडति रक्षतिगुड--क कु वा डलवोरेकत्वम् । स्वनामख्याते वृक्षभेदे, अमरः । भरतस्तु इममदन्तमप्याह स्म । २ रक्तशोभा-ञ्जनष्ठक्षे शब्दच० ।“श्रीवासकरसगुग्गुलुभल्लातककुन्दुरूक्षसर्जरसैः” “ला-क्षाकुन्दुरुगुग्गुलुगृहधूमकपित्थविल्वमध्यानि” वृ० स०५७ अ० । तस्य पर्य्यायमदगुणादि भावप्र० उक्तं यथा“गुग्गुलु र्देवधूपश्च जटायुः कौशिकःपुरः । कुम्भा-लु खलकं क्लीवे महिषाक्षः पलङ्कषः । महिषाक्ष १महानीलः २ कुमुदः ३ पद्म ४ इत्यपि । हिरण्यः ५ पञ्चमोज्ञेयो गुग्गुलोः पञ्च जातयः । भृङ्गाञ्जनसवर्णस्तुमहिषाक्ष इति स्मृतः । गहानीलस्तु विज्ञेयः स्वनाम-समलक्षणः । कुमुदः कुमुदागः स्यात् पद्मो माणिक्य-सन्निभः । हिरण्याख्यस्तु हेमाभः पञ्चानां लिङ्गमीरितम् । महिषाक्षो महानीलो गजेन्द्राणां हितावुभौ । हयानां कुमुदः पद्मः स्वस्त्यारोग्यकरौ परौ ।विशेषेण मनुष्याणां कनकः परिकीर्त्तितः । कदा-चिन्महिषाक्षश्च मतः कैश्चिन्नृणामपि । गुग्गुलुर्विशदस्तिक्तो वीर्य्योष्णः पित्तलः सरः । कषायः कटुकःपाके कटू रूक्षो लघुः परः । भग्नसन्धानकृद् वृष्यःसूक्ष्मः स्वर्यो रसायनः । दीपनः पिच्छिलो बल्यःकफवातव्रणापचीः । मेदोमेहाश्मवातांश्च क्लेदकुष्ठाममारुतान् । पिडिकाग्रन्थिशोफार्शःगण्डमालाकृमीन् जयेत् । माधुर्य्याच्छमयेद्वातं कषायत्वाच्च पि-त्तहा । तिक्तत्वात् कफजित्तेन गुग्गुलुः सर्व्वदोषहा ।स नवो वृंहणो वृष्यः पुराणस्त्वतिलेखनः । स्निग्धःकाञ्चनसङ्काशः पक्वजम्बूफलोपमः । नूतनो गु-ग्गुलुः प्रोक्तः सुगन्धिर्य्यस्तु पिच्छिलः । शुष्को दुर्गन्ध-कश्चैव त्यक्तप्रकृतिवर्णकः । पुराणः स तु विज्ञेयःगुग्गुलुर्वीर्य्यवर्ज्जितः । अम्लं तीक्ष्णामजीर्णञ्चव्यवायं श्रममातपम् । मद्यं रोषन्त्यजेत् सम्यग्गुणाथीपुरसेवकः” पुरः गुग्गुलुः ।अस्य स्थानविशेषे जन्मादिकथनं यथा “जायन्ते पुर-पादपा मरुभुवि ग्रीष्मेऽर्कसन्तापिताः शीतर्कौ शिशिरे-ऽपि गुग्गुलुरसं मुञ्चन्ति ते पञ्चधा । हेमाभं महिषा-क्षितुल्यमपरं सत् पद्मरागोपमं भृङ्गाभं कुमुदद्युति-ञ्चे विधिना ग्राह्या परीक्षा ततः । वह्नौ ज्वलन्ति त-पने विलयं प्रयान्ति क्लिद्यन्ति कोष्णसलिले पयसः स-मानाः । ग्राह्या शुभाः परिहरेच्चिरकालजातान् अङ्गार-वर्णसमपूयबिगन्धवर्णानिति” प्रयोगामृतम् । अस्य वह्निपु०   उत्पश्विस्थानमुक्तम् यथा“गोरचना या सङ्गल्या संजाता सर्वकामिका । गुग्गु-लुस्तु ततो जातो गोमूत्राच्छुभदर्शनः” ।

Capeller

German

 गु॑ग्गुलु n.
  (m. ) Bdellion. 

Stchoupak

French

 गुग्गुलु-
 nt. bdellium (résine parfumée).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.