गुग्गुल (guggula)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte
Englishगुग्गुलः [guggulḥ] लुः [luḥ], लुः A particular fragrant gum resin. (Mar. गुग्गुळ)
Bṛi. 57.3, 5
गुग्गुलं पावकशिखं ... Śiva. B.3.19.
Monier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
Englishगुग्गुल गुग्गुल, अस्, m. or गुग्गुलु, उ, उस्,
n. m. (but always m. in the later language), a fragrant
gum resin, bdellium or the exudation of the Amyris
Agallochum, a perfume and medicament
sometimes
with the epithet सैन्धव or समुद्रिय, i. e.
‘obtained near rivers or the sea, ’ (perhaps some
other substance coming from rivers or the sea?)
a species of Morunga with red flowers, Morunga
Hyperanthera
(ऊ, ऊस्), f., N. of an Apsaras.
Apte Hindi
Hindiगुग्गुलः
- गज् - क्विप् = गक् रोगः ततो गुडति रक्षति - गुक् - गुड् - क डस्य लकार
"एक प्रकार का सुगंधित गोंद, राल, गुग्गल"
Sanskrit Tibetan
Tibetangu gul
१) गुग्गुल २) देववृक्ष ३) धूपन
अभिधानरत्नमाला
Sanskritपुर
पुर, महिषाक्ष, गुग्गुल, पलङ्कष
पुराख्यो महिषाक्षश्च गुग्गुलः स्यात्पलङ्कषः ।
verse 2.1.1.620
page 0070
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritवाचस्पत्यम्
Sanskritगुग्गु(ल)लु गुज--क्विप् गुक् व्याधिः ततो गुडति रक्षतिगुड--क कु वा डलवोरेकत्वम् । स्वनामख्याते वृक्षभेदे, अमरः । भरतस्तु इममदन्तमप्याह स्म । २ रक्तशोभा-ञ्जनष्ठक्षे शब्दच० ।“श्रीवासकरसगुग्गुलुभल्लातककुन्दुरूक्षसर्जरसैः” “ला-क्षाकुन्दुरुगुग्गुलुगृहधूमकपित्थविल्वमध्यानि” वृ० स०५७ अ० । तस्य पर्य्यायमदगुणादि भावप्र० उक्तं यथा“गुग्गुलु र्देवधूपश्च जटायुः कौशिकःपुरः । कुम्भा-लु खलकं क्लीवे महिषाक्षः पलङ्कषः । महिषाक्ष १महानीलः २ कुमुदः ३ पद्म ४ इत्यपि । हिरण्यः ५ पञ्चमोज्ञेयो गुग्गुलोः पञ्च जातयः । भृङ्गाञ्जनसवर्णस्तुमहिषाक्ष इति स्मृतः । गहानीलस्तु विज्ञेयः स्वनाम-समलक्षणः । कुमुदः कुमुदागः स्यात् पद्मो माणिक्य-सन्निभः । हिरण्याख्यस्तु हेमाभः पञ्चानां लिङ्गमीरितम् । महिषाक्षो महानीलो गजेन्द्राणां हितावुभौ । हयानां कुमुदः पद्मः स्वस्त्यारोग्यकरौ परौ ।विशेषेण मनुष्याणां कनकः परिकीर्त्तितः । कदा-चिन्महिषाक्षश्च मतः कैश्चिन्नृणामपि । गुग्गुलुर्विशदस्तिक्तो वीर्य्योष्णः पित्तलः सरः । कषायः कटुकःपाके कटू रूक्षो लघुः परः । भग्नसन्धानकृद् वृष्यःसूक्ष्मः स्वर्यो रसायनः । दीपनः पिच्छिलो बल्यःकफवातव्रणापचीः । मेदोमेहाश्मवातांश्च क्लेदकुष्ठाममारुतान् । पिडिकाग्रन्थिशोफार्शःगण्डमालाकृमीन् जयेत् । माधुर्य्याच्छमयेद्वातं कषायत्वाच्च पि-त्तहा । तिक्तत्वात् कफजित्तेन गुग्गुलुः सर्व्वदोषहा ।स नवो वृंहणो वृष्यः पुराणस्त्वतिलेखनः । स्निग्धःकाञ्चनसङ्काशः पक्वजम्बूफलोपमः । नूतनो गु-ग्गुलुः प्रोक्तः सुगन्धिर्य्यस्तु पिच्छिलः । शुष्को दुर्गन्ध-कश्चैव त्यक्तप्रकृतिवर्णकः । पुराणः स तु विज्ञेयःगुग्गुलुर्वीर्य्यवर्ज्जितः । अम्लं तीक्ष्णामजीर्णञ्चव्यवायं श्रममातपम् । मद्यं रोषन्त्यजेत् सम्यग्गुणाथीपुरसेवकः” पुरः गुग्गुलुः ।अस्य स्थानविशेषे जन्मादिकथनं यथा “जायन्ते पुर-पादपा मरुभुवि ग्रीष्मेऽर्कसन्तापिताः शीतर्कौ शिशिरे-ऽपि गुग्गुलुरसं मुञ्चन्ति ते पञ्चधा । हेमाभं महिषा-क्षितुल्यमपरं सत् पद्मरागोपमं भृङ्गाभं कुमुदद्युति-ञ्चे विधिना ग्राह्या परीक्षा ततः । वह्नौ ज्वलन्ति त-पने विलयं प्रयान्ति क्लिद्यन्ति कोष्णसलिले पयसः स-मानाः । ग्राह्या शुभाः परिहरेच्चिरकालजातान् अङ्गार-वर्णसमपूयबिगन्धवर्णानिति” प्रयोगामृतम् । अस्य वह्निपु० उत्पश्विस्थानमुक्तम् यथा“गोरचना या सङ्गल्या संजाता सर्वकामिका । गुग्गु-लुस्तु ततो जातो गोमूत्राच्छुभदर्शनः” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.