| YouTube Channel

गिरिज (girija)

 
शब्दसागरः
English
गिरिज
mfn.
(-जः-जा-जं) Mountain-born, mountaineer. &c.
m.
(-जः) The
Mahuwa tree, (Bassia.)
f.
(-जा)
1. A name of goddes PARVATI, as
the daughter of the personified HIMALAYA mountain 2. The Shad-
dock or pumplemouce, (Citrus decumana.)
3. A plant considered as
a white species of Rasna: see राम्ना.
4. The hill plantain.
5. Jas-
mine.
6. A pebble, a small stone.
n.
(-जं)
1. Talc.
2. Benzoin or gum
benjamin
it is also confounded with styrax, another gum resin.
3.
Bitumen.
4. Iron.
E.
गिरि, and born.
Capeller Eng
English
गिरिज
a.
mountain-born,
f.
the mountain-daughter
(Parvati).
Yates
English
गिरि-ज (जः-जा-जं)
a. Mountain
born, a mountaineer. 1.
m.
A tree
(Bassia).
f.
Durgā
the shad-
dock
a jasmine
a pebble
talc,
gum benjamin
bitumen
iron.
Spoken Sanskrit
English
गिरिज - girija -
m.
- Mahwa tree
गिरिज - girija -
m.
- mountain-born
गिरिज - girija -
m.
- Orchid tree [ Bauhinia variegata - Bot. ]
गिरिज - girija -
n.
- talc
गिरिज - girija -
n.
- benzoin or gum
गिरिज - girija -
n.
- red chalk
गिरिज - girija -
n.
- ruddle
गिरिज - girija -
n.
- iron
गिरिज girija
m.
Mahwa tree
Wilson
English
गिरिज
mfn.
(-जः-जा-जं) Mountain-born, mountaineer, &c.
m.
(-जः) The Mahwa tree, (Bassia.)
f.
(-जा)
1 A name of the goddess PĀRVATĪ, as the daughter of the personified HIMĀLA
mountain.
2 The Shaddock or pamplemouse, (Citrus decumana.)
3 A plant considered as a white species of Rasnā: see रास्ना.
4 The hill plantain.
5 Jasmine.
6 A pebble, a small stone.
n.
(-जं)
1 Talc.
2 Benzoin or gum benjamin
it is also confounded with styrax, another gum
resin.
3 Bitumen.
4 Iron.
E.
गिरि, and born.
Monier Williams Cologne
English
गिरि—ज
m.
‘mountain-born’, the Mahwa tree (Bassia),
L.
Bauhinia variegata,
L.
N.
of a Bābhravya,
AitBr.
vii, 1, 7
गिरि—ज
n.
talc,
L.
red chalk, ruddle,
L.
iron,
L.
benzoin or gum benjamin,
W.
Benfey
English
गिरिज गिरि-ज (vb. जन्),
I.
adj.
Produced in mountains.
II.
f.
जा, A
name of Śiva's wife Umā, Bhāg. P. 1,
15, 12.
Apte Hindi
Hindi
गिरिज
वि* गिरि-ज -
पहाड़ पर उत्पन्न
गिरिजम्
नपुं*
गिरि-जम् -
अबरक
गिरिजम्
नपुं*
गिरि-जम् -
गेरु
गिरिजम्
नपुं*
गिरि-जम् -
गुग्गुल
गिरिजम्
नपुं*
गिरि-जम् -
शिलाजीत
गिरिजम्
नपुं*
गिरि-जम् -
लोहा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गिरिज
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಭ್ರಕ /ಕಾಗೆ ಬಂಗಾರ
गिरिज
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶಿಲಾಜಿತು
गिरिज
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೃಷ್ಣಲೋಹ /ಕಬ್ಬಿಣ
गिरिज
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿದ
निष्पत्तिः - > जनी (प्रादुर्भावे) - "डः" (३--२-९७)
व्युत्पत्तिः - > गिरौ जायते
L R Vaidya
English
giri-ja {% (I) a. %} a mountain-born.
giri-ja {% (II) n. %} 1. talc
2. red chalk
3. benzoin
4. bitumen
5. iron.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अभ्रकं स्वच्छपत्त्रं खं मेघाख्यं गिरिजामले
-wordlist-
अभ्रक (क्ली), स्वच्छपत्र (क्ली), (क्ली), मेघाख्य (क्ली), गिरिज (क्ली), अमल (क्ली)
--source--
शिलाजतु स्याद्गिरिजमर्थ्यं गैरैयमश्मजम्
-wordlist-
शिलाजतु (क्ली), गिरिज (क्ली), अर्थ्य (क्ली), गैरेय (क्ली), अश्मज (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गिरिजं,
क्ली,
(गिरौ जायते इति जन् + डः ।)अभ्रकम् शिलाजतु शैलजम् लोहम् ।इति मेदिनी जे २३
गैरिकम् इति राज-निर्घण्टः
गिरिजः,
पुं,
(गिरौ जायते इति जन् + डः ।)मधूकवृक्षविशेषः तत्पर्य्यायः गौरशाकः २मधूलः स्वल्पपत्रकः इति रत्नमाला
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गिरिज
न०
गिरौ जायते जन--ड शैलजे शिलाजतुनि२ लोर्ध्रे अभ्रके मेदि० गेरिके राजनि० मधुकवृक्षे गौरशाके
पु०
रत्नमा० हिमाद्रिजातायां पार्वत्यांस्त्री “आगतं शिवबक्त्रेभ्यो गतश्च गिरिजानने” यामलम् ।“यदा यदा गिरिजामृदुनामाक्षरागतम्” काशी० ६६ अ०८ मातुलाङ्ग्यां स्त्री मेदि० श्वेतवुह्नायां रत्नमा० ।१० क्षुद्रपाषाणभेदलतायां ११ त्रायमाणलतायां १२ कारीवृक्षे १३ मल्लिकायां १४ गिरिकदल्यां स्त्री राजनि० ।१५ पर्वतजातमात्रे
त्रि०
गिरि वाचि जायते जन--डअलुक्स० १६ स्तुतिरूपवाक्यनिष्पन्ने “मरुत्वते गिरिजाएवया मरुत्” ऋ० ८७ गिरिजा वाचिनिष्पन्नाः” भा० ।पार्वत्या हिमालयरूपगिरेर्जन्मकथा शिवपुराणे १३ अ०हिमालयस्य मेनकानाम्नी पत्नी बभूवेत्युक्त्वा “प्रसूतिरभव०त्तस्याः मेनायाः कन्यका शुभा” इत्युपक्रमे “तां पार्वती-त्याभिजनाच्च नामतो जुहाव तद्बन्धुजनः स्वभावतः ।मात्रा निषिद्धा तपसे यदा तु सा ययावुमाख्यां भवभक्तिभाविनी” कालिकापुराणे तु तस्याः कालीतिनाम तत्-कथा ४१ ४२ अ० दृश्या १७ गङ्गायाञ्च स्त्री तस्या अपितत उत्पत्तिकथा कालिकापु० ४७ अ० दृश्या
Capeller
German
गिरिज berggeboren
f.
Bergtochter
(Bein. der Gattin Śiva's).
Burnouf
French
गिरिज गिरिज
m.
(जन्) fer.
Talc.
Bitume.
Benjoin ou styrax.
-- गिरिजा
f.
pamplemouse ou citrus decumana
esp. de रास्ना, bot. -- Surn. de Pārvatī.
गिरिजामल
n.
(अमल) talc.