| YouTube Channel

गिरिक (girika)

 
Apte
English
गिरिकः [girikḥ], [गिरौ कायति कै-क]
N.
 of Śiva.
A ball for playing.
का a small mouse.
N.
 of Vasu's queen
महिष्यामृतुमत्यां स गिरिकायां नराधिपः Bm. 1.23.
Apte 1890
English
गिरिकः [गिरौ कायति कै-क] 1 N. of Śiva.
2 A ball for playing.
का A small mouse.
Monier Williams Cologne
English
गिरिक॑
mfn.
 ? (said of the hearts of the gods),
MaitrS.
 ii, 9, 9
(किर्°,
VS.
 )
गिरिक॑
m.
 Śiva,
MBh.
 xii, 10414
(g. यावादि,
Gaṇar.
 189, Sch.)
=
 गिरि-गुड,
L.
N.
 of a chief of the Nāgas,
Buddh.
of an attendant of Śiva
Monier Williams 1872
English
गिरिक, अस्, m. the inhabitant of a mountain (?)
a N. of Śiva
a ball for playing with [cf. गिरि and
गिरियक]
N. of a chief of the Nāga or serpent-
race
N. of a certain weaver in a Buddhist work
also called चण्डगिरिक
(आ), f. a mouse, a small
rat
N. of the wife of Vasu, daughter of the moun-
tain Kolāhala and of the river Śaktimatī.
Apte Hindi
Hindi
गिरिकः
पुं*
 - गिरि - कै - क
गेंद
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गिरिक
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಈಶ್ವರ /ಪರಮೇಶ್ವರ
निष्पत्तिः - > कै (शब्दे) - "कः" (३-२-४)
व्युत्पत्तिः - > गिरौ कायति
L R Vaidya
English
girika {% m. %} A ball for playing with.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Girika,
(1) n. of a jackal, in the Vṛṣabha-jātaka: Mv 〔iii.28.8 ff.〕 Cf. Pali Giriya, n. of a jackal, Jāt. 〔iii.322.1〕
but the story is not the same
(2) n. of a nāga king (cf. Giri): Mvy 〔3253〕
Māy 〔246.33〕
(3) n. of a weaverʼs son: Divy 〔374.14〕 (also Caṇḍa-girika, q.v.).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
गिरिक 2. m. a) *Spielball, S I, 30, 1
132, 12 v.u. (Ko.)
311, 4. — 2. b) auch N. pr. eines Wesens im Gefolge Śiva's
= Caṇḍagirika, Divyāvad. 374, 14.
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
गिरीयको गिरिकोऽपि बालक्रीडनके मतौ ॥ ५८ ॥
-wordlist-
गिरियक (पुं), गिरिक (पुं)
Mahabharata
English
Girika = Śiva (1000 names^1).
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गिरिक
पु०
 गिरौ कैलासे कायति कै--क । १ शिवे । “गिरिकोहिण्डुको वृक्षो जीवः पुद्गल एव च” भा० शा०३६८ अ० दक्षोक्तशिवनामसु । नीलकण्ठानान्या-व्युत्पत्तिरुक्ता । गिरिं गिरिवदचेतनं देहादिकं कायतिशब्दति अन्तर्भूतण्यर्थे कै--क । अचेतनमपि देहादिचेतनं करोतीत्यर्थः” । गिरि + स्वार्थे क । २ बालमूषि-कायाम् स्त्री अमरः । गिरौ भवः कन् । ३ पर्वतजाते
त्रि०
 ।४ उपरिचरवसुनृपमहिष्यां स्त्री तस्या गिरितो जन्मकथाभा० आ० ६३ अ० यथा“राजोपरिचरेत्येवं नाम तस्याथ विश्रुतम् ।पुरोपवाहिनीं तस्य नदीं शुक्तिमतीं गिरिः । अरौत्संच्चेतनायुक्तः कामात् कोलाहलः किल । गिरिं कोला-हलं तन्तु पदा वसुरताडयत् । निश्चक्राम ततस्तेनप्रहारविवरेण सा । तस्यां नद्यामजनयन् मिथुनं पर्वतःस्वयम् । तस्मात् विमोक्षणात् प्रीता नदी राज्ञे न्यवेद-यत् । यः पुमानभवत् तत्र तं स र जर्षिसत्तमः । व-सुर्वसुप्रदश्चक्रे सेनापतिमरिन्दमः । चकार पत्नींकन्थान्तु तथा तां गिरिकां नृपः । वसोः पत्नी चगिरिका कामकालं न्यवेदयत् । ऋतुकालमनुप्राप्तास्नाता पुंसवने शुचिः । तदहः पितरश्चैनमूचुर्जहिमृगानिति । तं राजसत्तमं प्रीतास्तदा मतिमतां वर! ।स पितॄणां नियोगन्तमनतिक्रम्य पार्थिवः । चचारमृगयां कामी गिरिकार्मेव संस्मरन् । अतीव रूपस-म्पन्नां साक्षाच्छ्रियमिवापराम्” । “चैद्योपरिचरं वीरंवसुं नामान्तरिक्षगम् । चैद्योपरिचराज्जज्ञे गिरिकासप्त मानवान् । महारथो मगवराट् विश्रुतो यो वृह-द्रथः । प्रत्यग्रहः कुशश्चैव यमाहुर्मणिवाहनम् । मा-रुतश्च यदुश्चैव मत्स्यकालो च सत्तम!” हरिवं ३२ अ० ।