| YouTube Channel

गाह् (gAh)

 
Capeller Eng
English
गाह् गा॑हते (गा॑ह°ति)
pp.
 गाढ॑ (q.v. ) dive or enter
into (acc. ). — अति emerge from, overcome (acc. ). अभि penetrate
into (acc. ). अव or व plunge or enter into, be absorbed in (loc. or
acc.
 ). उद् emerge, rise. उप enter. प्र penetrate, pervade. वि
dive into, bathe in, enter, penetrate (acc. or
loc.
 )
get, attain
(acc. )
w.
 कक्षाम् be equal to (gen. ). — Cf. अवगाढ, उद्गाढ,
परिगाढ, प्रगाढ, वगाढ, विगाढ.
Apte
English
गाह् [gāh], 1 Ā. [गाहते, जगाहे, अगाहिष्ट, अगाढ, गाहितुम्, गाढुम्, गाढ or गाहित]
To dive or plunge into, bathe, immerse oneself into (as water)
गाहन्तां महिषा निपानसलिलं शृङ्गैर्मुहु- स्ताडितम्
Ś.*
 2.6
गाहितासे$थ पुण्यस्य गङ्गामूर्तिमिव द्रुताम्
Bk.*
 22.11
14.67
(fig. also)
मनस्तु मे संशयमेव गाहते
Ku.*
 5.46 is plunged into or entertains doubt.
To enter deeply into, penetrate, roam or range over
गाहितमखिलं गहनम्
Bv.*
 1.21
कदाचित्काननं जगाहे
K.*
 58
ऊनं न सत्त्वेष्वधिको बबाधे तस्मिन्वनं गोप्तरि गाहमाने
R.*
 2.14
Me.*
 5
H.*
 1.15
Ki.*
 13.24.
To stir up, agitate, shake, churn.
To be absorbed in (with
loc.
 ).
To hide oneself in.
To destroy. With सम् to enter, go to or into, penetrate into
समगाहिष्ट चाम्बरम्
Bk.*
 15.59.
Apte 1890
English
गाह् {c1c} A. [गाहते, जगाहे, अगाहिष्ट, अगाढ, गाहितुं, गाढुं, गाढ or गाहित] 1 To dive or plunge into, bathe, immerse oneself into (as water)
गाहंतां महिषा निपानसलिलं शृंगैर्मुहुस्ताडितं Ś. 2. 6
गाहितासेऽथ पुण्यस्य गंगामूर्तिमिव द्रुतां Bk. 22. 11, 14. 67
(fig. also)
मनस्तु मे संशयमेव गाहते Ku. 5. 46 is plunged into or entertains doubt.
2 To enter deeply into, penetrate, roam or range over
गाहितमखिलं गहनं Bv. 1. 21
कदाचित्काननं जगाहे K. 58
ऊनं न सत्त्वेष्वधिको बबाधे तस्मिन्वनं गोप्तरि गाहमाने R. 2. 14
Me. 48
H. 1. 171
Ki. 13. 24.
3 To stir up, agitate, shake, churn.
4 To be absorbed in (with loc.).
5 To hide oneself in.
6 To destroy. WITH सं to enter, go to or into, penetrate into
समगाहिष्ट चांबरं Bk. 15. 59.
Monier Williams Cologne
English
गाह् (cf. √ गाध्)
cl.
 1. Ā. गा॑हते (ep. also
P.
 °हति
perf. जगाहे fut. 2nd गाहिष्यते [fut. 1st -गाहिता, or -गाढा,
Kāś.
 on
Pāṇ.
 vii, 2, 44]
aor.
 अगाहिष्ट [Bhaṭṭ. xv, 59] or अगाढ,
Pāṇ.
 viii, 3, 13, Sch. [not in
Kāś.
 ]
inf.
 गाहितुम्)
to dive into, bathe in, plunge into (acc. ), penetrate, enter deeply into (acc. ),
AitBr.
 iii, 48, 9
TāṇḍyaBr.
 xiv
f.
Kauś.
MBh.
&c.
 (with कक्षाम्, ‘to be a match for (gen. )’,
Vcar.
 ii, 11)
to roam, range, rove,
Megh.
 49
Pāṇ.
 ii, 4, 30,
Kāś.
Bhaṭṭ.
to be absorbed in (acc. ),
Kum.
 v, 46.
Monier Williams 1872
English
गाह् गाह्, cl. 1. A. (ep. also P.) गाहते,
-ति, जगाहे, गाहिष्यते, अगाहिष्ट, गा-
हितुम् or गाढुम्, to dive into, bathe in, plunge
into, penetrate, enter deeply into
roam, range, rove
to be absorbed in (with acc.)
to hide one's self in:
Caus. गाहयति, -यितुम्, अजीगहत्: Desid. जिगा-
हिषते and जिघाक्षते: Intens. जागाह्यते and
जागाढि।
Macdonell
English
गाह् GĀH, Ⅰ. Ā. (P.) plunge or dive into, 🞄bathe in, enter
fall into or be plunged in 🞄(ac.): pp. gāḍha, q. v. ava or va, dive, plunge, 🞄penetrate, betake oneself, into (ac.)
fathom, 🞄comprehend: pp. used for bathing in
immersed 🞄or plunged in, having penetrated into 🞄(ac., g., lc., —°)
lying deep
deeply impressed
🞄hidden
vanished. ud, emerge: pp. excessive, 🞄violent
overflowing with (—°). pra, 🞄pp. advanced, late (time). prati, betake 🞄oneself into (ac.). vi, bathe in, plunge, penetrate, 🞄betake oneself, into (ac., lc.)
pierce
🞄obtain
be engrossed in, ponder
fall (night): 🞄kakṣāṃ —, = be a match for (g.): pp. having 🞄begun or entered. abhi-vi, penetrate.
Benfey
English
गाह् गाह् (akin to गभ् in गभीर
and गाध् in गाध), i. 1, Ātm. (in epic
poetry also Par., MBh. 13, 3795). With
acc. and loc.
1. To dive into, Rām. 3, 76,
33.
2. To enter, Rām. 2, 52, 95. -- Ptcple.
of the pf. pass.
I. गाहित, with the sense
of the act., MBh. 3, 8772.
II. गाढ,
1. Used for bathing in, Ragh. 9, 72.
2.
Accessible, open, Bhāg. P. 4, 29, 40.
3.
Fast, tight, Rām. 4, 15, 20.
4. Vehe-
ment, Amar. 36
Megh. 81. ढम्,
adv.
1. Strongly, fast, Mārk. P. 16,
25
Rām. 2, 31, 2.
2. Vehemently,
Rām. 1, 9, 47.
3. Heavily, Chr. 35, 7.
4. Much, Rām. 2, 57, 3.
--
Comp.
 दुस्
-गाढ, unfathomable, Hariv. 17484. --
With the prep. अव अव (sometimes
व without its initial),
1. To dive into,
Rām. 1, 2, 8.
2. To bathe, MBh. 3, 8649.
3. To betake one's self, Vikr. 62, 15.
अवगाहित and अवगाढ, Used for bath-
ing in, MBh. 3, 8230
8236. अवगाढ,
1. Immersed, Rām. 2, 59, 28.
2. Deeply
impressed, Śāk. d. 56.
3. Vanished,
MBh. 4, 2238.
4. Stagnating, Suśr. 1,
353, 3. -- Caus.
1. To let bathe, Suśr. 2,
192, 11.
2. To bathe, Suśr. 2, 550, 11.
-- With व्यव वि-अव,
1. To dive, MBh.
1, 7285.
2. To break in, MBh. 4, 1984.
3. To sink down, to begin (as night-
fall), MBh. 3, 16820. -- With उद् उद् in
उद्गाढ, Excessive, Prab. 67, 9. --
With उप उप, To break in, Rām. 6,
31, 29. -- With संप्र सम्-प्र, To dive
into, MBh. 14, 1392. -- With वि वि,
1.
To dive into, Rām. 2, 48, 8.
2. To
enter, Ragh. 14, 30.
3. To betake one's
self to, MBh. 3, 11343.
4. To fall (as
night
see वि-अव), MBh. 5, 7246. वि-
गाढ,
1. Bathed, Rām. 5, 7, 39.
2.
Used for bathing, Rām. 5, 74, 31.
3.
Having penetrated, MBh. 4, 2072.
4.
Fallen (as night
see वि-अव), MBh. 3,
1821.
5. Having taken place, MBh. 5,
2776.
6. Much, exceeding. --
Comp.
ptcple. of the fut. pass., दुर्विगाह्य, i. e.
दुस्-,
adj.
1. Difficult to be sounded,
MBh. 13, 1840.
2. Difficult to be passed,
Hariv. 13670.
3. Difficult to be accom-
plished, Rām. 5, 51, 23. -- With प्रवि
प्र-वि, To enter, Rām. 6, 16, 2. -- Cf.
βαθύς, βῆσσα for βηθ-ια, βένθος.
Apte Hindi
Hindi
गाह्
"भ्वा* आ* , " - -
"डुबकी लगाना, गोता लगाना, स्नान करना, डुबोना"
गाह्
"भ्वा* आ* , " - -
संशयो में डुबा हुआ या संशयालु
गाह्
"भ्वा* आ* , " - -
"गहराई में घुसना, बैठना, घूमना-फिरना"
गाह्
"भ्वा* आ* , " - -
"आलोडित करना, क्षुब्ध करना, हिचकोले देना, बिलोना"
गाह्
"भ्वा* आ* , " - -
लीन होना
गाह्
"भ्वा* आ* , " - -
अपनेआप को छिपाना
गाह्
"भ्वा* आ* , " - -
नष्ट करना
L R Vaidya
English
gAh {% vt. 1A (pp. गाढ or गाहित) %} 1. To dive into, to bathe, to plunge into, गाहंतां महिषा निपानसलिलं शृंगैर्मुहुस्ताडितम् Sak.ii., जगाहिरेऽंबुधि नागाः Bt.xiv.67
2. to penetrate, to enter deeply into, to roam, to range, ऊनं न सत्वेष्वधिको बबाधे तस्मिन्वनं गोप्तरि गाहमाने R.ii.14, छायया गाहमानः Megh.i.48
3. to be absorbed in
4. to entertain, मनस्तु मे संशयमेव गाहते K.S.v.46
5. to churn, to stir, to agitate
6. to destroy.With अव-, (sometimes changed into व, पूर्वापरौ तोयनिधी वगाह्य K.S.i.1) 1. to penetrate into, to enter, K.S.i.1
2. to plunge into, to bathe, स्वप्नेऽवगाहतेऽत्यर्थं जलम् Yaj.i.272.With उप-, to break in.With वि-, 1. to plunge into, to bathe in, तमसां विगाह्य R.xiv.76, xix.9
2. to agitate or stir about, विगाह्यमानां सरयूं च नौभिः R.xiv.30
3. to enter, to pervade, to penetrate into, R.xiii.1.With सम्-, to enter, to penetrate into, to go to, समगाहिष्ट चांबरम् Bt.xv.59.
Bopp
Latin
गाह् 1. A. (part. pass. गाढ gr. 102.) immergi, submergi,
ingredi. RAGH. 9. 72.: तपस्विगाढां तमसाम्
प्राप नदीम्
2. 14.: वनङ् गोप्तरि गाहमाने
HIT.
26. 6.: सिंहो वनङ् गाहते.
c. अनु submergi. RAM. III. 53. 31.: तैलम् एवा ऽन्वगा-
हत.
c. अव id. RAM. I. 2. 7.: अस्मिन्न् एवा ऽवगाहिष्ये तीर्थे
III. 46. 30. 61. 28.: अवगाढः सुदुष्पारं शोकसागरम्.
c. अव praef. वि (व्यवगाह्) adire, advenire, de tem-
pore. SA. 5. 72.: रजनी व्यवगाहते
v. sq.
c. वि adire, advenire. DR. 6. 22.: शृगालो मलिनीम् वि-
गाहते
RAGH. 13. 1.: पदम् विमानेन विगाहमानः
14.
30.: पश्यन् विगाह्यमानं शरयूञ्च नौभिः
de tempore,
RAGH. 16. 53.: तस्मिन् समये विगाढे
SA. 5. 66.: वि-
गाढाम् पश्य शर्वरीम्
5. 73.: विगाढा शर्वरी
IN.
5. 5.: विगाढे रजनीमुखे
cf. अव praef. वि.
Kridanta Forms
Sanskrit
गाह् (गा꣡हूँ॒ विलोडने - भ्वादिः - वेट्)
ल्युट् = गाहनम्
अनीयर् = गाहनीयः - गाहनीया
ण्वुल् = गाहकः - गाहिका
तुमुँन् = गाहितुम् / गाढुम्
तव्य = गाहितव्यः / गाढव्यः - गाहितव्या / गाढव्या
तृच् = गाहिता / गाढा - गाहित्री / गाढ्री
क्त्वा = गाहित्वा / गाढ्वा
ल्यप् = प्रगाह्य
क्तवतुँ = गाढवान् - गाढवती
क्त = गाढः - गाढा
शानच् = गाहमानः - गाहमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 गाह्
मूलधातुः:
 गाहू
धात्वर्थः:
 विलोडने
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 वेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 गाहते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
गाह् mit अभ्यव Harṣac. 72, 5 अभ्यवगाढ = °परिणत, completed (of time of life). — Mit परि, °गाढम् Adv. in hohem Grade, mit aller Macht, ZDMG 36, 535. — Mit प्र, प्रगाढ 1. eingetaucht, eingeweicht, getränkt -x-, stark vermischt mit (im Komp. vorangehend). 2. viel, vielfach. °म् Adv. stark, kräftig, nachdrücklich, in gehörigem Maße. — 3. reich an (im Komp. vorangehend). — 4. vorgerückt, spät (Abendstunde), Daśak. 89, 3. — 5. *schlimm, arg. — Mit वि, विगाढ = °घन (of night, "late"), Harṣac. 120, 16. — Mit सम्, Festgr. 13, 35.
Capeller
German
गाह् गा॑हते (°ति) sich tauchen, eingehen
in (Acc.) p.p. गाढ s. bes. अति auftauchen,
sich erheben über (Acc.). अव
o. व untertauchen, eindrigen in, sich
begeben nach (Acc.). उद् auftauchen
p.p. उद्गाढ übermäßigig, heftig. परि u.
प्र p.p. परि° u. प्रगाढ s. bes. वि sich
tauchen, hineinbegeben, einlassen, vertiefen
in (Acc.).
Grassman
German
√gāh [ursprünglicher gah, gabh, s. gabhīrá, vgl. Cu. 〔635〕], tauchen, tief eindringen
im RV nur in Zusammenfügung mit:
áti 1〉 hindurchdringen [A.]
2〉 emportauchen über [A.].
abhí, eindringen in [A.].
prá, durchdringen [A.].
abhí prá, sich hineinsenken in [A.].
ví 1〉 sich tauchen in [A.]
2〉 sich hineinfügen in [A.], d. h. sich tauchen in (bildlich). — Vgl. vigāhá.
Stamm gā́ha:
-ate prá: purū́ṇi {127, 4}.
gāha:
-ase abhí prá: vā́jān {822, 2}.
-ate áti 1〉 pavítram {779, 20}. — 2〉 mṛ́dhas {798, 26}. — abhí prá: vā́jān {811, 2}. — ví 1〉 apás {715, 6}
{719, 2}
{798, 40}
{811, 7}
samudrám, nadías {798, 8}. — 2〉 várma {779, 14}.
-emahi [1. p. Opt.] áti 2〉 dviṣás {198, 3}. [Page397]
Part. gā́hamāna:
-as abhí: gotrā́ṇi {929, 7} (índras).
Burnouf
French
*गाह् गाह्। गाहे 1
p. जगाहे
f1.
गाहिताहे et गाढाहे
f2. गाहिष्ये et
घाक्ष्ये
a1. अगाहिषि et अघाक्षि, 3p. अगाढ
gér. गाहित्वा et गाढ्वा
pp. गाढ। Traverser,
pénétrer dans, ac.: वनम् dans une forêt.
Parcourir:
मार्गम् une route.
Au fig. मनो मे संशयं
गाहते le doute pénètre dans mon cœur.
Monter, s'élever:
द्याम् dans le ciel. Entrer: नदीम् dans une rivière [pour
s'y baigner].
Stchoupak
French
गाह्-
{%gāhati -te
jagāha
gāhiṣyate
gāhyate gāhayati
%}
गाढ- गाहित- गाहितुम् °गाह्य -- plonger, s'enfoncer, pénétrer,
atteindre (une chose profonde ou cachée).