गातु (gAtu)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गातु mfn.
   (-तुः-तुः-तु) Angry,  wrathful.
	 m.
  (-तुः)
	 1. A Gandharba or
celestial quirister.
	 2. The Kokila or Indian cuckoo.
	 3. A large black
bee.
	 4. A singer.
 E.
  गै to sing,  Unadi affix तु.

Capeller Eng

English

 1 गातु॑ m.
  (f. ) motion,  course,  way,  path
 progress,  welfare, 
refuge,  abode,  space.

 2 गातु॑ m.
  song or singer.  

Yates

English

 गातु (तुः) 2.
m.
  A gandharva or celes-
tial chorister,  a singer
 the cuc-
koo
 large black bee.
a. Angry.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

गातु 	-	 gAtu 	-	 adj.
  	-	  angry
गातु 	-	 gAtu 	-	 adj.
  	-	  wrathful
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  singer
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  unimpeded motion
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  increase
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  access
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  song
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  motion
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  male Koil or Indian cuckoo
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  going
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  welfare
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  place of abode
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  egress
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  bee
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  progress
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  course
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  free space for moving
गातु 	-	 gAtu 	-	 m.
  	-	  way

Wilson

English

 गातु
mfn.
   (-तुः-तुः-तु) Angry,  wrathful.
m.
  (-तुः)
1 A Gandharba or celestial quirister.
2 The Koïl or Indian cuckoo.
3 A large black bee.
4 A singer.
E.
  गै to sing,  Uṇādi affix तु.

Apte

English

A celestial chorister.

The male (Indian) cuckoo.

The large black bee. Ved.
  

Going,  motion
 गातुं को अस्मिन् Av.*
  1.2.12.

Free place for moving.

The earth.

A refuge.

Way,  course
 देवा गातुविदो गातुं वित्त्वा गातुमित Vāj.2.21.

Access,  egress.

Progress,  increase,  welfare.

A bee.

Apte 1890

English

 गातुः 1 A song. 
A singer. 
A celestial chorister. 
The male (Indian) cuckoo. 
The large black bee. 
Ved. 
Going,  motion. 
Free place for moving. 
The earth. 
A refuge. 
way,  course. 
Access,  egress. 
Progress. increase,  welfare. 

Monier Williams Cologne

English

 1. गातु॑ उस्,  m.
  going,  motion,  unimpeded motion,  RV.
  
 AV.
   x,  2,  12

 way,  course,  egress,  access,  RV.
   (rarely f.
 ,  i,  136,  2 and v,  32,  10),  AV.
   xiii
 VS.
  ii,  21

 progress,  increase,  welfare,  RV.
  
 AV.
   ii
 ŚBr.
   i

 free space for moving,  place of abode (‘earth’,  Naigh.
 ),  RV.
  
 AV.
   x,  xiii

 (for गा॑तवे See s.v.
  √ 1. गा
 cf.
   अ॑रिष्ट-ग्°,  तुर॑-ग्°,  सु-ग्°.)

 2. गातु॑ m.
  a song,  RV.
  

 a singer (i,  100,  4. ?),  Uṇ.
  i,  73

 a Gandharva or celestial chorister,  ib.

 the male Koïl or Indian cuckoo,  ib.

 a bee,  ib.

 N.
  of a descendant of Atri (author of RV.
   v,  32),  RAnukr.
  

 गातु॑ mfn.
   angry,  wrathful,  L.
 

 गातु॑ a &c.
   See √ 1. गा & 3. गा.

Monier Williams 1872

English

 1. गातु,  उस्,  m. (for 2. see col. 3),  Ved. going,  motion, 
unimpeded motion
 free space for moving,  place of
abode
 the earth
 a refuge
 way,  course
 egress, 
access
 progress,  increase,  welfare
 [cf. अरिष्ट-गातु
and तुर-गातु।]
—गातु-मत्,  आन्,  अती,  अत्,  Ved. spa-
cious,  commodious.
—गातु-विद्,  त्,  त्,  त्,  Ved. clearing
the way for unimpeded motion or progress
 finding
or opening a way,  promoting progress or welfare.

 गातु 2. गातु,  उस्,  m. (fr. rt. गै),  a song
 a
singer
 a Gandharva or celestial chorister
 the male
Koïl or Indian cuckoo
 a bee
 N. of a descendant of
Atri,  author of a hymn of the Ṛg-veda
 (उस्,  उस्,  उ), 
angry,  wrathful. (For 1. गातु see under 1. गा।)

Macdonell

English

 गातु 1. gā-tú,  m.
  (f. ) motion
 course,  path
 🞄space
 place,  abode
 welfare.

 गातु 2. gā-tú,  m.
  song
 singer.

Benfey

English

 गातु गा + तु (ved.),  m.
  Motion, 
course (of life),  Chr. 297,  16 = Rigv. i.
112,  16.

Apte Hindi

Hindi

गातुः
पुं*
  - गै - तुन्
गीत

गातुः
पुं*
  - -
गाने वाला

गातुः
पुं*
  - -
गंधर्व

गातुः
पुं*
  - -
कोयल

गातुः
पुं*
  - -
भौंरा

गातुः
पुं*
  -  गै+तुन्
गीत

गातुः
पुं*
  -  गै+तुन्
गायक

गातुः
पुं*
  -  गै+तुन्
मधुमक्खी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गातु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೋಗಿಲೆ
गातु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭ್ರಮರ /ದುಂಬಿ
गातु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಧರ್ವ
निष्पत्तिः - > गै (शब्दे) - "तुः" (उ० १-७२)
विस्तारः - > "गातुः पुंस्कोकिले भृङ्गे गन्धर्वे गायनेऽपि च" - हेम० ।
गातु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಥಿಕ /ಪ್ರಯಾಣಿಕ
निष्पत्तिः - > गाङ् (गतौ) - कर्त० "तुः"
गातु
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾನ /ಹಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > गै (शब्दे) - भावे "तुः"
गातु
पदविभागः - > न्अपु
कन्नडार्थः - > ಮಾರ್ಗ /ದಾರಿ
निष्पत्तिः - > गाङ् (गतौ) - अधि० "तुः"
गातु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸಿಟ್ಟಿನಿಂದ ಕೂಡಿದವನು /ಕೋಪವುಳ್ಳವನು
निष्पत्तिः - > गाङ् -"तुः"
व्युत्पत्तिः - > गाते कोपं गच्छति
गातु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಾಯಕ /ಹಾಡುವವನು /ಸಂಗೀತಗಾರ
निष्पत्तिः - > गै (शब्दे) - कर्त० "तुः"
विस्तारः - > "गातुर्ना कोकिले भृङ्गे गन्धर्वे त्रिषु रोषणे" - मेदि० ।
गातु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಸ್ತೋತ್ರ /ಸ್ತುತಿ
गातु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪೃಥ್ವಿ /ಭೂಮಿ

L R Vaidya

English

 gAtu {% m. %} 1. A song
a singer
a celestial chorister
the male Indian cuckoo
the large black bee.

Lanman

English

 gātú,  m.
	—1. motion,  movement,  course
	—2. progress
 equiv. to the Eng. -fare in
wel-fare (for mg,  cf. verb fare,  ‘get on, 
go’) --see sugātuyā
	—3. (place of recourse, 
 i. e.) refuge,  abiding-place,  83^9.
[√gā,  ‘go, ’ 1161.]

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  गायक,  गातु,  गातृ,  गायन,  चारण,  गाथक,  गेष्ण,  गेष्णु,  शस्ति,  वर्णाट,  वर्णक,  सुकण्ठ,  स्तवितृ,  गो
adjective
 
यः गायति।
 "गायकस्य कण्ठः अतीव मधुरः अस्ति ।"

Vedic Reference

English

 Gātu. See Gāthā.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गातुः,  पुं,
   (गायतीति । गै गाने + “कमिमनि-जनिगाभायाहिभ्यश्च ।” उणां । १ । ७३ । इतितुः ।) कोकिलः । भ्रमरः । गन्धर्व्वः । इतिमेदिनी । ते । १५ ॥
 (गाते गच्छतीति । गाङ गतौ + कमिमनीतिसूत्रे गानिर्द्देशात् तुः ।पथिकः । इति उज्ज्वलदत्तः ॥
 गै गाने + भावेतु । गानम् । यथा,  ऋग्वेदे । ४ । ५१ । १ ।“गातुं कृण्वन्नुषसो जनाय ।” “गातुं गानम् ।”इति भाष्यम् ॥
 गाते गच्छत्यत्र इति । गा ङगतौ + अधिकरणे तु । गमनीयः पन्थाः । यथा, ऋग्वेदे । ९ । ८५ । ४ । “उरुं नो गातुं कृणुसोममीढ्वः ।” “गातुं गन्तव्यमार्गम् ।” इतिभाष्यम् ॥
 पृथिवी । यथा,  तत्रैव । ३ । ३१ । १५ ।“इन्द्रो नृभिरजनद्दीद्यानः साकं सूर्य्यमुषसंगातुमग्निम् ।” “गातुं पृथिवीम् ।” इतिभाष्यम् ॥
 गा र लि स्तुतौ + भावे तुः । स्तवः ।यथा,  तत्रैव । ४ । ४ । ६ । “स ते जानातिसुभतिं यविष्ठ य ईवते ब्रह्मणे गातुमैरत् ।”“गातुं स्तवम् ।” इति भाष्यम् ॥
 उपायः ।यथा,  तत्रैव । ५ । ६५ । ४ । “मित्रो अंहोश्चि-दादुरुक्षयाय गातुं वनते ।” “गातुमुपायम् ।”इति भाष्यम् ॥
)

 गातुः,  त्रि,  (गाते कोपं गच्छतीति । गा ङ गतौ+ “कमिमनीति ।” उणां । १ । ७३ । इतिगानिर्द्देशात् तुः ।) रोषणः । इति मेदिनी ।ते । १५ ॥
 (गायतीति । गै गाने + तुः ।)गायनः । इति सिद्धान्तकौमुद्यामुणादिवृत्तिः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गातु पु०
  गै--गाने गाङ्--गतौ गा--स्तुतौ वा कर्त्तृभावादौतुन् । १ कोकिले २ भ्रमरे ३ गन्धर्वे च मेदिनिः । ४ रोषणेत्रि०  मेदि० । ५ गायने त्रि०
  उणादि० । ६ गाने “गातुंकृण्वन्नुषसो जनाय” ऋ० ४ । ५१ । २ । “गातुं गानम्”भा० । ७ गन्तव्ये मार्गादौ “उरुं नो गातुं कृणुसोममीढ्वः” ९ । ८५ । ४ । “गातुं मनुषे च विन्दः”१० । १०४ । ८ । “गातुं गन्तव्यमार्गम्” भा० ८ उपाये “क्षयायगातुं वनते” ५,  ६५ । ४ । “गातुमुपायम्” भा० ।गच्छत्यत्र गा--गतौ आधारे तुन् । ९ पृथिव्यां निघ० ।“नाकं सूर्य्यमुषसजं गातुमग्निम्” ३ । ३१ । १५ । “गातुंपृथिवीम्” भा० । “गोभ्यो ग तुं निरेतवे” ९ । ४४ । ६० ।“गातुं भूमिम्” भा० । १० स्तवे । “यदवतेब्रह्मणे गातु-मैरत्” ४ । ४ । ६ । “गातुं स्तवम्” भा० । गातुमिच्छतिक्यच् गातूयति । “ये स्वा पुरा गातूयन्तीव देवाः” १ ।१६९ । ५ । गातुं वेत्ति विद--क्विप्र् । गातुविद् मार्गादि-वेत्तरि । “सोमोजिगाति गातुविन्नैषणाम्” २ । ६२ । १३ ।

Capeller

German

 1. गातु॑ m.
  (f. ) Gang,  Weg,  Bhan,  Raum, 
Wohnung.

 2. गातु॑ m.
  Gesang,  Sänger.

Grassman

German

 1. gātú,  m.,  Gang,  Bahn [von gā,  gehen]
 als fem. erscheint es {136, 2} (várīyasī),  {887, 25} (pūrvī́,  vielleicht urvī́ zu lesen),  vgl. {386, 10},  1〉 Gang,  und zwar mit kṛ und dem Loc. des Zieles ({238, 4}),  oder mit i und dem Gen. ({846, 4}) oder Dat. ({846, 6}) des Zieles oder Zweckes,  so auch bildlich mit i und devatrā́ (vom Gebete {856, 1}),  oder mit yam und dem Dat. des Zieles ({386, 10}),  mit īr (bildlich vom Gebete {300, 6}
 {948, 2}),  iṣ (bildlich {112, 16}
 {235, 2})
 2〉 Bahn,  besonders in dem Sinne: freie,  weite Bahn
 so mit urú verbunden [{136, 2} (s. o.)
 {797, 4}
 {808, 15},  wo wol urúr va statt urú iva zu lesen ist],  mit ṛjú und vṛjiná ({809, 18}),  mit prajā́vat und paśumát (bildlich von der Lebensbahn {288, 18}). Ferner mit den Verben: kṛ,  Bahn schaffen (auch bildlich),  mit dem Dat. dessen,  dem man Bahn schafft ({71, 2}
 {347, 1}
 {579, 5}
 {797, 4}),  mit dem Gen. des Zieles [divás,  Himmelsbahn = Bahn zum Himmel ({71, 2})],  mit dem Dat. des Zieles (amṛtatvā́ya {72, 9}
 {265, 9}),  mit einem Adverb des Zieles (yátra {579, 5}),  mit parallelem ūrmím ({95, 10}),  mit rad: Bahn brechen (den Strömen {471, 3}
 {563, 4}),  mit kṛt dass. (góbhyas níretave {665, 30}),  mit śri (purā́ mánave {902, 3}),  mit āś ({781, 7}),  parallel mit pánthās {136, 2},  mit pánthām und suvitám {351, 4}
 3〉 Fortgang,  gedeihlicher Fortgang,  mit vid,  und zwar mit dem Dat. dessen,  dem man Fortgang verschafft ({96, 4}
 {173, 13}
 {840, 2}
 {930, 8}
 bráhmaṇe {529, 3}
 {808, 10}),  so auch im Medium: sich glücklichen Fortgang schaffen,  ihn finden ({212, 5}),  so ferner mit dem Dat. dessen,  dem man Fortgang schafft,  und dem Dat. dessen,  wozu man ihm verhilft (mánave iṣṭáye {875, 9}
 asmé kṣáyāya {925, 8})
 in ähnlichem Sinne mit van (kṣáyāya {419, 4})
 4〉 Wohlfahrt,  besonders mit ichati ({80, 6}
 {314, 10}
 {384, 7}
 {447, 1}),  mit jan ({265, 15}). — Vgl. áriṣṭa-gātu.
-ús 1〉 {238, 4}
 {386, 10}
 {846, 4}. _{846, 6}
 {856, 1}. — 2〉 {136, 2}
 {808, 15}
 {887, 25}
 {288, 18}.
-úm 1〉 {300, 6}
 {948, 2}
 {112, 16}
 {235, 2}. — 2〉 {809, 18}
 {71, 2}
 {347, 1}
 {797, 4}
 {72, 9}
 {265, 9}
 {579, 5}
 {95, 10}
 {471, 3}
 {563, 4}
 {665, 30}
 {902, 3}
 {781, 7}
 {351, 4}. — 3〉 {96, 4}
 {173, 13}
 {840, 2}
 {930, 8}
 {529, 3}
 {808, 10}
 {212, 5}
 {875, 9}
 {925, 8}
 {419, 4}. — 4〉 {80, 6}
 {314, 10}
 {384, 7}
 {447, 1}
 {265, 15}.

 2. gātú,  m.,  Gesang [von gā,  singen]
 2〉 in {100, 4} scheint gātú persönlich etwa als Sänger [Page395] gefasst werden zu müssen,  doch ist auch die Deutung durch 1. gātú möglich.
-úm {151, 2} (árcate)
 {151, 6} (árcathas)
 {211, 5} (iṣṇán)
 {441, 8} (nas 〰 etana)
 {463, 5} (iṣe).
-úbhis 2〉 {100, 4}.

Burnouf

French

 गातु गातु a. (गै) courroucé,  furieux. -- S. m.
 
chanteur.
		 Coucou kokila.
		 Grande abeille noire.
		 Gandharva ou
musicien céleste.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.