| YouTube Channel

गाण्डिव (gANDiva)

 
शब्दसागरः
English
गाण्डिव mn. (-वः-वं)
1. The bow of ARJUNA.
2. Any bow
also गाण्डीव.
Capeller Eng
English
गाण्डिव
m.
n.
 Arjuna's bow.
Yates
English
गाण्डिव (वः-वं) 1.
m.
n.
 The bow of
Arjuna, any bow.
Wilson
English
गाण्डिव
mn. (-वः-वं)
1 The bow of ARJUNA.
2 Any bow
also गाण्डीव.
Apte 1890
English
गांडि(डी)वः,
वं [गांडिरस्त्यस्य संज्ञायाम् व P. V. 2. 110] 1 The bow of Arjuna, presented by Soma to Varuṇa by Varuṇa to Agni, and by Agni to Arjuna, when the latter assisted him in consuming the खांडववन
गांडीवं स्रंसते हस्तात् Bg. 1. 29.
2 A bow in general.
Comp.
धन्वन् m. an epithet of Arjuna
Me. 48.
Monier Williams Cologne
English
गाण्डिव mn. (Pāṇ. v, 2, 110,
Kāś.
 ) the bow of Arjuna (presented by Soma to Varuṇa, by him to Agni, and by Agni to Arjuna
also said to have belonged to Prajā-pati, Brahmā, and Śiva),
MBh.
 iii, v
BhP.
 i, 9, 15
a bow (in general),
L.
Monier Williams 1872
English
गाण्डिव गाण्डिव। See under गाण्डी next col.
गाण्डिव or गाण्डीव, अस्, अम्, m. n. the bow of
Arjuna
presented by Soma to Varuṇa, by him to
Agni, and by Agni to Arjuna, (also said to have
belonged to Prajā-pati, Brahmā, and Siva)
a bow
in general.
—गाण्डीव-धन्वन्, आ, m. an epithet
of Arjuna.
—गाण्डीव-मुक्त, अस्, आ, अम्, discharged
from the bow Gāṇḍīva.
Macdonell
English
गाण्डिव gāṇḍiva,
m.
n.
 Arjunaʼs bow: 🞄-dhara,
m.
 ep. of Arjuna.
Benfey
English
गाण्डिव गाण्डिव, or गाण्डीव गाण्ड्-
ईव (cf. the next),
m.
 and
n.
 The
bow of Arjuna, MBh. 3, 228
1, 8177.
Apte Hindi
Hindi
गाण्डिवः
पुं*
 - गाण्डिरस्त्यस्य संज्ञायां - व पूर्वपददीर्घो विकल्पेन
अर्जुन का बाण
गाण्डिवः
पुं*
 - -
धनुष
गाण्डिवम्
नपुं*
 - गाण्डिरस्त्यस्य संज्ञायां - व पूर्वपददीर्घो विकल्पेन
अर्जुन का बाण
गाण्डिवम्
नपुं*
 - -
धनुष
L R Vaidya
English
gAMqiva {% m.n. %} 1. The bow of Arjuna, presented by Soma to Varuṇa, by Varuṇa to Agni and by Agni to Arjuna, गांडीवं स्रंसते हस्तात् Bg.i.29
2. a bow in general.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अर्जुनः फाल्गुनः पार्थः सव्यसाची धनंजयः ॥ ७०८ ॥
राधावेधी किरिट्यैन्द्रिर्जिष्णुः श्वेतहयो नरः ।
बृहन्नलो गुडाकेशः सुभद्रेशः कपिध्वजः ॥ ७०९ ॥
बीभत्सः कर्णजित्तस्य गाण्डीवं गाण्डिवं धनुः ।
-wordlist-
अर्जुन (पुं), फाल्गुन (पुं), पार्थ (पुं), सव्यसाचिन् (पुं), धनञ्जय (पुं), राधावेधिन् (पुं), किरीटिन् (पुं), ऐन्द्रि (पुं), जिष्णु (पुं), श्वेतहय (पुं), नर (पुं), बृहन्नल (पुं), गुडाकेश (पुं), सुभद्रेश (पुं), कपिध्वज (पुं), बीभत्स (पुं), कर्णजित् (पुं), गाण्डीव (क्ली), गाण्डिव (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गाण्डिवः,
पुं,
क्ली,
 (गाण्डिर्ग्रन्थिरस्यास्तीति । गाण्डि+ “गाण्ड्यजगात् संज्ञायाम् ।” ५ । २ । ११० ।इति वः ।) अर्ज्जुनधनुः । (यथा, महाभारते ।३ । २३५ । ३० ।“धनुर्ग्राहश्चार्ज्जुनः सव्यसाचीधनुश्च तद्गाण्डिवं भीमवेगम् ॥
”)घनुर्मात्रम् । इति मेदिनी ॥
वे । ३६ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गाण्डि(ण्डी)व पुंन० गाण्डिरस्त्यस्य संज्ञायाम् व १ अर्जुनस्य धनुषि । तच्च धनुर्ब्रह्मणा निर्माय सोमाय दत्तंसोमेन च वरुणाय, अग्निप्रार्थितेन च वरुणनार्जुनायदत्तम् तत्कथा भा० आ० २२५ अ० ।“तमब्रवीद्धूमकेतुः प्रतिगृह्य जलेश्वरम् । चतुर्थं लोक-पालानां देवदेवं सनातनम् । सोमेन राज्ञा यद्दत्तंधनुश्चैवेषुधी च ते । तत् प्रयच्छोभपं शीघं रथञ्च कपि-लक्षणम् । कार्य्यञ्च सुमहत् पार्थो गाण्डीवेन करिष्यति ।चक्रेण वासुदेवश्च तन्ममाद्य प्रदीयताम् । ददानीत्येव व-रुणः पावकं प्रत्यभाषत । तदद्भुतं महावीर्यं यशःकीर्त्तिविवर्धनम् । सर्वशस्त्रैरनाधृष्यं सर्वशस्त्रप्रमाथि च ।सर्वायुधमहामात्रं परसैन्यप्रधर्षणम् । एकं शतसहस्रेणसंमितं राष्ट्रवर्धनम् । चित्रमुच्चावचैर्वर्णैः शोभितं श्लक्ष्णम-व्रणम् । देवदानवगन्धर्वैः पूजितं शाश्वतीः समाः । प्रादा-च्चैव धनूरत्नमक्षय्यौ च महेषुधी” । “एतद्दिव्यं धनु-श्रेष्ठं ब्रह्मणा निर्म्मितं पुरा” । “एतद्वर्षसहस्रन्तुब्रह्मा पूर्वमधारयत् । ततोऽनन्तरमेवाथ प्रजापतिरधा-रयत् । त्रीणि पञ्चशतं चैव शक्रोऽशीतिं च पञ्च च ।सोमः पञ्चशतं राजा तथैव वरुणः शतम् । पार्थःपञ्च च षष्टिञ्च वर्षाणि श्वेतवाहनः” भा० वि० ४३ अ० ।२ धनुर्मात्रे मेदि० ।
Capeller
German
गाण्डिव u. गाण्डीव
m.
n.
 Arjuna's Bogen.