| YouTube Channel

गाङ्गेय (gAGgeya)

 
शब्दसागरः
English
गाङ्गेय
m.
(-यः)
1. BHISHMA.
2. KARTIKEYA: see the preceding.
3. The
Hilsa or Illias fish, (Cluponodon ilisha, HAM.)
n.
(-यं)
1. Gold.
2.
A grass: see कशेरु.
3. A fragrant grass, (Cyperus rotundus.)
E.
गङ्गा the Ganges, ढक् affix of descent, &c.
Capeller Eng
English
गाङ्गेय
a.
&
m.
the same.
Yates
English
गाङ्गेय (यः) 1.
m.
A name of
Bhīsh-
ma and of
Kārtikeya.
Spoken Sanskrit
English
गाङ्गेय gAGgeya
adj.
coming from or belonging or relating to the Ganges
गाङ्गेय gAGgeya
adj.
being in or on the Ganges
गाङ्गेय gAGgeya
m.
root of a kind of grass
गाङ्गेय gAGgeya
m.
bhISma
गाङ्गेय gAGgeya
m.
Hilsa or Illias fish
गाङ्गेय gAGgeya
n.
root of jointed flatsedge [ Cyperus Pertenuis - Bot. ]
गाङ्गेय gAGgeya
n.
gold
Wilson
English
गाङ्गेय
m.
(-यः)
1 BHĪṢMA.
2 KĀRTTIKEYA: see the preceding.
3 The Hilsa or Illias fish, (Clupanodon ilisha, HAM.)
n.
(-यं)
1 Gold.
2 A grass: see कशेरु.
3 A fragrant grass, (Cyperus rotundus.)
E.
गङ्गा the Ganges, ढक् affix of descent, &c.
Apte
English
गाङ्गेय [gāṅgēya],
a.
(-यी
f.
) Being in or on or of the Ganges
स्नातानां शुचिभिस्तोयैर्गाङ्गेयैः प्रयतात्मनाम्
Mb.
* 13.26.31.
यः
N.
of Bhīṣma or Kārtikeya.
The Hilsa fish.
यम् Gold.
The Musta grass.
The Dhattūra plant
गाङ्गेयः षण्मुखे भीष्मे जातरूपकशेरुणोः मुस्तायां पुंनपुंसि स्यात् Nm. गाङ्गेरी (-रिका)
f.
The
N.
of a plant (Mar. नागबला). गाङ्गेरुः (-कः) The
N.
of a plant (Mar. तोरण, कांकडाचें झाड).
Apte 1890
English
गांगेय a. (यी f.) Being in or on the Ganges.
यः N. of Bhīṣma or Kārtikeya.
यं Gold.
Monier Williams Cologne
English
गाङ्गेय
mfn.
being in or on the Ganges, coming from or belonging or relating to the Ganges,
MBh.
R.
vi
गाङ्गेय
m.
(g. शुभ्रादि,
Kāś.
&
Gaṇar.
=
गाङ्गायनि) Bhīṣma,
MBh.
N.
of Skanda, ix, 2465
xiii, 4096
the Hilsa or Illias fish (इल्लिश),
L.
the root of a kind of grass,
L.
गाङ्गेय
m.
pl.
N.
of a family,
Saṃskārak.
गाङ्गेय
n.
the root of Scirpus Kysoor or of a Cyperus (कशेरु),
Suśr.
vi, 17, 15 and 39, 94
gold,
L.
Monier Williams 1872
English
गाङ्गेय, अस्, ई, अम्, being in or on the Ganges
(अस्), m. a metronymic of Skanda
also of Bhīṣma
the Hilsa or Illias fish, Clupanodon Ilisha [cf. इल्लिश]
the root of a kind of grass [cf. भद्र-मुस्ता]
(अम्),
n. the root of Scirpus Kysoor or Cyperus Hexastachyus
Communis, = कशेरु।
Benfey
English
गाङ्गेय गाङ्गेय, i. e. गङ्गा + एय,
I.
adj.
1. Belonging to the Gaṅgā, MBh.
3, 165.
2. Being near the Gaṅgā, Rām.
6, 4, 2.
II.
m.
metronym. A son of
the Gaṅgā, MBh. 1, 94.
Apte Hindi
Hindi
गाङ्गेय
वि* - गङ्गा - ढक्
गंगा पर या गंगा में होने वाला
गाङ्गेयः
पुं*
- -
भीष्म या कार्तिकेय का नाम
गाङ्गेयम्
नपुं*
- -
सोना
गाङ्गेय
वि* - गङ्गा+ढक्
"गङ्गा में, गङ्गा पर या गङ्गा से उत्पन्न होने वाला"
गाङ्गेयः
पुं*
- -
भीष्म
गाङ्गेयम्
नपुं*
- -
सोना
गाङ्गेयम्
नपुं*
- -
मोथा घास
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गाङ्गेय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೀಷ್ಮಾಚಾರ್ಯ
गाङ्गेय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಷಣ್ಮುಖ /ಕಾರ್ತಿಕೇಯ
निष्पत्तिः - > "ढक्"(४-१-१२३)
व्युत्पत्तिः - > गङ्गाया अपत्यम्
गाङ्गेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚಿನ್ನ
प्रयोगाः - > "गाङ्गेयमुत्पाद्य वसु प्रकृष्टम्"
गाङ्गेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭದ್ರಮುಸ್ತೆ
गाङ्गेय
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಾವರೆ ಮೊದಲಾದುವುಗಳ ಗೆಡ್ಡೆ
विस्तारः - > "कशेरुहेम्नोर्गाङ्गेयम्" - अम०
L R Vaidya
English
gAMgeya {% (I) a. (f. यी) %} Being in or on the Ganges.
gAMgeya {% (II) m. %} See गांगायनि.
gAMgeya {% (III) n. %} Gold.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
गाङ्गेय work. Quoted by Raghunandana in Prāyaścitta-
tattva.
Indian Epigraphical Glossary
English
gāṅgeya (Ep. Ind., Vol. XIV, p. 38), gold.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
गाङ्गेय m. N. eines °Königs, Pārijātam. I, 3d.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकं
खर्जूरं हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः
स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनं
कल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि १०४३
कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे
तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि १०४४
जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम्
-wordlist-
रूप्य (क्ली), कलधौत (क्ली), तार (क्ली), रजत (क्ली), श्वेत (क्ली), दुर्वर्णक (क्ली), खर्जूर (क्ली), हिमांश्वाह्वय (क्ली), हंसाह्वय (क्ली), कुमुदाह्वय (क्ली), सुवर्ण (पुंक्ली), स्वर्ण (पुंक्ली), हेमन् (क्ली), हेम (पुंक्ली), हिरण्य (पुंक्ली), हाटक (पुंक्ली), वसु (क्ली), अष्टापद (पुंक्ली), काञ्चन (क्ली), कल्याण (क्ली), कनक (क्ली), महारजन (क्ली), रै (पुंस्त्री), गाङ्गेय (क्ली), रुक्मन् (क्ली), कलधौत (क्ली), लोहोत्तम (क्ली), वह्निबीज (क्ली), गारुड (क्ली), गैरिक (क्ली), जातरूप (क्ली), तपनीय (क्ली), चामीकर (क्ली), चन्द्र (पुंक्ली), भर्मन् (क्ली), अर्जुन (क्ली), निष्क (क्ली), कार्तस्वर (क्ली), कर्बुर (क्ली), जाम्बूनद (क्ली), शातकुम्भ (क्ली), रजत (क्ली), भूरि (क्ली), भूत्तम (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गौरीपुत्र
गौरीपुत्र, षण्मुख, शक्तिपाणि, क्रौञ्चाराति, कार्तिकेय, विशाख, स्कन्द, स्वामिन्, तारकारि, कुमार, सेनानी, अग्निभू, बाहुलेय, गाङ्गेय, ब्रह्मचारिन्, गुह, वर्हिणवाहन, महासेन, महातेजस्, शरजन्मन्
गौरीपुत्रः षण्मुखः शक्तिपाणिः,
क्रौञ्चारातिः कार्त्तिकेयो विशाखः
स्कन्दः स्वामी तारकारिः कुमारः,
सेनानीः स्यादग्निभूर्बाहुलेयः १९
गाङ्गेयो ब्रह्मचारी गुहो वर्हिणवाहनः
महासेनो महातेजाः शरजन्मा कथ्यते २०
verse 1.1.1.19
page 0003
हेमन्
हेमन्, स्वर्ण, जातरूप, सुवर्ण, भर्मन्, रुक्म, हाटक, शातकुम्भ, गाङ्गेय, गैरिक, भूरि, चन्द्र, रै, कल्याण, निष्क, अष्टापद, जाम्बूनद, हिरण्य, कनक, महारजत, काञ्चन, कार्तस्वर, चामीकर, कर्बुर, तपनीय
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं,
भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम्
गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं,
राः कल्याणं निष्कमष्टापदं १७३
जाम्बूनदं हिरण्यं कनकमहारजतकाञ्चनानि स्युः
कार्तस्वरचामीकरकर्बुरतपनीयनामानि १७४
verse 2.1.1.173
page 0022
Mahabharata
English
Gāṅgeya^1 = Bhīshma, q.v.
Gāṅgeya^2 = Skanda: I, 5431
IX, 2465
XIII, 4096.
Gāṅgeya^3, adj. (“belonging to the Gaṅgā”), § 310 (Āraṇyakap.): III, 3, 165 (read with B.: ºaṃ vāry upaspṛśya).--§ 734 (Ānuśāsanik.): XIII, 26, 1786 (toyaiḥ), 1787 (do.), 1789 (do.), 1796 (jalaṃ).
पुराणम्
English
गांगेय / GĀṄGEYA I. See under bhīṣma.
गांगेय / GĀṄGEYA II. subrahmaṇya (See under subrahmaṇya).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गाङ्गेयं,
क्ली,
(गङ्गाया अपत्यम् “शुभ्रा-दिभ्यश्च ।” १२३ इति ढक् गङ्गा-जातत्वादस्य तथात्वम् ।) स्वर्णम् (यदुक्तंमहाभारते वनपर्व्वणि ।“यं गर्भं सुषुवे गङ्गा पावकाद्दीप्ततेजसम् ।तदुल्वं पर्व्वते न्यस्तं हिरण्यं समपद्यत
”)धुस्तूरः कशेरु इत्यमरः ९४
मुस्तम् इति हेमचन्द्रः
(अस्य पर्य्यायाःयथा, वैद्यकरत्नमालायाम् ।“मेघाख्यं मुस्तकं मुस्ता गाङ्गेयं भद्रन्मुस्तकम्
”गङ्गाजातजलादौ त्रि यथा, महाभारते ।३ ३४ ।“योगमास्थाय धर्म्मात्मा वायुंभक्ष्यो जितेन्द्रियः ।गाङ्गेयं वार्य्युपस्पृश्य प्राणायामेन तस्थिवान्
”)
गाङ्गेयः,
पुं,
(गङ्गाया अपत्यं पुमान् “शुभ्रा-दिभ्यश्च ।” १२३ इति ढक् ।)भीष्मः (यथा, देवीभागवते ३७ ।“वसुदेवं विदित्वैनं सुखं भुङ्क्ष सुतोद्भवम् ।गाङ्गेयोऽयं महाभाग ! भविष्यति बलाधिकः
”अस्य जन्मविवरणं तत्रैव अध्याये तथाभीष्मशब्दे विस्तरशो द्रष्टव्यम्
) कार्त्तिकेयः ।इति हेमचन्द्रः
(यथा, महाभारते १३८ १३ ।“आग्नेयः कृत्तिकापुत्त्रो रौद्रो गाङ्गेय इत्यपि ।श्रूयते भगवान् देवः सर्व्वदेवमयो गुहः
”)इल्लीशमत्स्यः इति त्रिकाण्डशेषः
भद्र-मुस्ता इति राजनिर्घण्टः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गाङ्गेय
पु०
गङ्गा + अपत्ये ढक् भीष्मे, कार्त्तिकेये ।“यं गर्भं सुसुवे गङ्गा पावकाद्दीप्ततेजसम् तदुल्वं पर्वतेन्यस्तं हिरण्यं समपद्यत” इत्युक्तेः स्वर्णे, तन्नाम-नामके धुस्तूरे, कशेरुणि शब्दार्थचि० इल्लि-शमत्स्ये
पु०
त्रिका० भद्रमुस्तके राजनि०
Capeller
German
गाङ्गेय u. गाङ्ग्य॑ dass.
Burnouf
French
गाङ्गेय गाङ्गेय a. (गङ्गा) du Gange ou de
Gaṅgā. -- S.
m.
l'alose du Gange ou clupea alosa, poisson.
Surn. de
Bhīṣma et de Kārttikeya. -- S.
n.
or.
Cyperus rotundus, bot.
Stchoupak
French
गाङ्गेय-
a. id.
m.
n.
de Bhīṣma, de Skanda.