गवय (gavaya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गवय m.
  (-यः)
	 1. A species of ox,  the Gayal,  erroneously classed by
Hindu writers amongst the kinds of deer,  (Bos gavæus.)
	 2. A
monkey chief: the son of VAIVASWATA.
	 f.
  (-यी) The female Gayal.
E.
  गु to sound,  and अय affix,  form irr
 egular
 or गो a cow,  and य
from या to obtain.  affix ड,  resembling a cow.

Capeller Eng

English

 गवय॑ m.
  a species of ox,  the Gayal,  f.
  ई.

Yates

English

 गवय (यः) 1.
m.
  A species of ox (Bos
gavæus)
 a monkey chief. 
f.
  (यी).

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   गवय  gavaya  f.
   female gayal,  type of domesticated cattle  [ Bos frontalis - Zoo. ]  
   गवय  gavaya  m.
   species of ox     
            

 
   गवय  gavaya  f.
   female gayal,  type of domesticated cattle  [ Bos frontalis - Zoo. ]   
   गवय  gavaya  m.
   species of ox    

Wilson

English

 गवय
m.
  (-यः)
1 A species of ox,  the Gayal,  erroneously classed by Hindu writers
amongst the kinds of deer,  (Bos gavaeus.)
2 A monkey chief: the son of VAIVASVATA.
f.
  (-यी) The female Gayal.
E.
  गु to sound,  and अय affix,  form irr
 egular
 or गो a cow,  and
य from या to obtain,  affix ड,  resembling a cow.

Apte

English

गवयः [gavayḥ],  A species of ox
 गोसदृशो गवयः T. S.
 दृष्टः कथंचिद्गवयैर्विविग्नैः Ku.*
  1.56
 Ṛs.*
  1.23. -यी The female Gayal.

Apte 1890

English

 गवयः A species of ox
 गोसदृशो गवयः T. S.
 दृष्टः कथंचिद्गवयैर्विविग्नैः Ku. 1. 56
 Rs. 1. 23. 
यी The female Gayal. 

Monier Williams Cologne

English

 1. गवय Nom.
   P.
  (fr.  गो॑) °यति (aor.  अजूगवत्),  Pāṇ.
  iii,  1,  21
 Siddh.
  40.

 2. गवय॑ अस्,  m.
  the Gayal (a species of ox,  Bos gavaeus,  erroneously classed by Hindu writers as a species of deer
 cf.
   गो-मृग॑),  RV.
   iv,  21,  8
 VS.
 
 ŚBr.
  
 AitBr.
   &c.
  

 N.
  of a monkey-chief attached to Rāma (a son of Vaivasvata),  MBh.
   iii,  16271
 R.
  iv,  25,  33

vi

Monier Williams 1872

English

 गवय,  अस्,  m. a species of ox,  the Gayal,  Bos
Gavæus,  erroneously classed by Hindū writers as a
species of deer
 a monkey-chief attached to Rāma, 
the son of Vaivasvata
 (ई),  f. the female Gayal.

Macdonell

English

 गवय gava-yá,  m.
  species of ox (bos gavacus)
 🞄-la,  m.
  buffalo.

Benfey

English

 गवय गवय (akin to गो),  m.
 
 1. A
species of ox,  Bos gavæus,  Pañc. 53, 
10.
 2. The name of a monkey,  Rām. 
4,  25,  33.

Apte Hindi

Hindi

गवयः
पुं*
  - गो - अय् - अच्
बैल की जाति

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गवय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುಗ್ರೀವಸೈನ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ವಾನರ
प्रयोगाः - > "गयो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः"
उल्लेखाः - > रामा०
गवय
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಡುಹಸು /ಗಂಗೆದೊಗಲಿಲ್ಲದಿರುವ ಹಸುವಿನಂತಿರುವ ಒಂದು ಪ್ರಾಣಿ
निष्पत्तिः - > अय (गतौ) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > गां तदवयवंसादृश्येन अयते
प्रयोगाः - > "गोसदृशो गवयः"
विस्तारः - > "ग्रामीणस्य प्रथमतः पश्यतो गवयादिकम् । सादृश्यधीर्गवादीनां या स्यात्सा करणं मतम् । गवयादिपदानां तु शक्तिधीरुपमाफलम् ॥" - भाषापा०

L R Vaidya

English

 gavaya {% m. %} A species of ox,  दृष्टः कथंचिद्गवयैर्विविग्नैः K.S.i.56,  Rt.i.23.

Bopp

Latin

 गवय m. (ut videtur,  a गो s. अय) bovis species «the Ga-
yal». DR. 4. 15.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

rkyang
१) अचेल २) एकाकिन् ३) खर ४) गवय ५) गौर ६) नग्न ७) लीधं (?)

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
गवयः स्याद्वनगवो गोसदृक्षोऽश्ववारणः ॥ १२८६ ॥
-wordlist-
 
गवय (पुं),  वनगव (पुं),  गोसदृक्ष (पुं),  अश्ववारण (पुं)

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: गवयः
Root: गवय
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Bos Gavocus
Shloka(s):
3|4|33|1 ► गवयः स्याद् वनगवो गोवाही वाहवारणः। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|33|1 ⇢ गवयः (गवय) (पुं) ⇒ Bos Gavocus ⇒ 
➠ 3|4|33|1 ⇢ वनगवः (वनगव) (पुं) ⇒ Bos Gavocus ⇒ 
➠ 3|4|33|1 ⇢ गोवाही (गोवाहिन्) (पुं) ⇒ Bos Gavoeus ⇒ 
➠ 3|4|33|1 ⇢ वाहवारणः (वाहवारण) (पुं) ⇒ Bos Gavoeus ⇒ 
Related word(s):
    

Mahabharata

English

Gavaya,  a monkey chief. § 535 (Setubandhana): III,  283,  16271 (together with Gaya he came to Rāma with 100 crores (koṭi) of monkeys).

पुराणम्

English

गवय / GAVAYA. A very powerful monkey King. As captain of a regiment he fought on the side of śrī rāma in the rāma-rāvaṇa war. (Vana Parva,  Chapter 233,  Verse 3).

Vedic Reference

English

 Gavaya,  the name of a species of ox (Bos gavacus) occurs
frequently from the Rigveda^1 onwards.^2 It is mentioned with
Gaura and Mahiṣa in the Vājasaneyi Saṃhitā, ^3 where also a
wild Gavaya is spoken of.^4
1) iv. 21,  8.
2) Maitrāyaṇī Saṃhitā,  iii. 14,  10
Kāṭhaka Saṃhitā,  xvi. 17
 Vāja-
saneyi Saṃhitā,  xxiv. 28
 Aitareya
Brāhmaṇa,  ii. 8
 iii. 34
 Śatapatha
Brāhmaṇa,  i. 2,  3,  9
 Śāṅkhāyana
Śrauta Sūtra,  xvi. 3,  14,  etc.
3) xxiv. 28.
4) xiii. 49
 Taittirīya Samhitā,  iv. 2, 
10,  3
 Maitrāyaṇī Saṃhitā,  ii. 7,  17
Kāṭhaka Saṃhitā,  xvi. 17.
Cf. Zimmer,  Altindisches Leben,  83, 
84.

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गवयः,  पुं,
   (गु ङ शब्दे + भावे अप् । गवं शब्दंयाति प्रप्नोति गव इति शब्दं यातीति वा ।गव + या + कः ।) गलकम्बलशून्यगोसंदृशपशुः ।(यथा,  रामायणे । २ । १०३ । ४२ ।“व्याघ्रगोकर्णगवया वित्रेसुः पृषतैः सह ॥
”)तत्पर्य्यायः । गवालूकः २ । इति त्रिकाण्ड-शेषः ॥
 वनगौः ३ बलभद्रः ४ महागन्धः ५ ।तन्मांसगुणौ । परुषत्वम् । बृंहणत्वञ्च । इतिराजनिर्घण्टः ॥
 वांनरविशेषः । स तु वैवस्वत-पुत्त्रः । यथा,  --“पुत्त्रा वैवस्वतस्यात्र पञ्च कालान्तकोपमाः ।गयो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः ॥
”इति रामायणम् ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गवय पुंस्त्री गुङ् शब्दे भावे अप् गवं शब्दभेदं याति या--क, नां तदवयवं सादृश्येनायते अय--अच् वा । गलकम्बल-शून्ये गोसदृशे मृगभेदे अमरः “ग्रामीणस्य प्रथमतःपश्यतो गवयादिकम् । सादृश्यधीर्गवादीनां या स्यात् साकरणं मतम् । गवयादिपदानां तु शक्तिधीरुपमाफ-लम्” भाषा० । “दृष्टः कधञ्चिद् गवयैर्विविग्नैः” कुमा० ।स्त्रियां योपधत्वेऽपि योपघप्रतिषेधे गवयहयादीनाम-प्रतिषेधात् ङीष् । अस्य म्भंसपाकविधिर्यथा । तैले संपा-चिते तप्ते हिङ्गुसैन्धवसंयुतम् । मांसं गवयसम्भूतंसुस्विन्नं भूरिवारिणा” । भावप्र० तद्गुणा उक्ता यथा“गवयो मधुरो वृष्यः स्निग्धोष्णः कफपित्तलः । विदा-ही गुरुविष्टम्भी विपाके विरसः सदा” । २ वैवस्वतपुत्रेवानरभेदे । “पुत्रा वैवस्वतस्यासन् पञ्च कालान्तकोपमाः ।गयो गवाक्षो गवयः शरभो गन्धमादनः” रामा० उत्त० ।

Capeller

German

 गवय॑ m.
  Art Rind,  f.
  ई

Grassman

German

 gavayá,  m.,  Bos Gavaeus,  eine Abart des gemeinen Rindes [von gó].
-ásya neben gaurásya {317, 8}.

Burnouf

French

 गवय गवय m.
  (गो
 sfx. अय) bos gavæus,  esp.
de bœuf,  Vd.

Stchoupak

French

 गवय-
 m.
  gayal,  sorte de bœuf sauvage 
 n.
  d'un singe.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.