| YouTube Channel

गलितुम् (galitum)

 
Kridanta Forms
Sanskrit
गल् (ग꣡लँ꣡ अदने भक्षणे स्रावे च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = गलनम्
अनीयर् = गलनीयः - गलनीया
ण्वुल् = गालकः - गालिका
तुमुँन् = गलितुम्
तव्य = गलितव्यः - गलितव्या
तृच् = गलिता - गलित्री
क्त्वा = गलित्वा
ल्यप् = प्रगल्य
क्तवतुँ = गलितवान् - गलितवती
क्त = गलितः - गलिता
शतृँ = गलन् - गलन्ती
गॄ (गॄ꣡ निगरणे - तुदादिः - सेट्)
ल्युट् = गलनम् / गरणम्
अनीयर् = गलनीयः / गरणीयः - गलनीया / गरणीया
ण्वुल् = गालकः / गारकः - गालिका / गारिका
तुमुँन् = गलितुम् / गरितुम् / गलीतुम् / गरीतुम्
तव्य = गलितव्यः / गरितव्यः / गलीतव्यः / गरीतव्यः - गलितव्या / गरितव्या / गलीतव्या / गरीतव्या
तृच् = गलिता / गरिता / गलीता / गरीता - गलित्री / गरित्री / गलीत्री / गरीत्री
क्त्वा = गीर्त्वा
ल्यप् = प्रगीर्य
क्तवतुँ = गीर्णवान् - गीर्णवती
क्त = गीर्णः - गीर्णा
शतृँ = गिरन् - गिरन्ती / गिरती
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गल अदने”@} 2 धातूनामनेकार्थत्वात् स्रवणेऽप्ययं धातुः इति क्षीरस्वामी।
गालकः-लिका, गालकः-लिका, जिगलिषकः-षिका, जागलकः-लिका
गलिता-त्री, गालयिता-त्री, जिगलिषिता-त्री, जागलिता-त्री
गलन्-न्ती, 3 गालयन्-न्ती, जिगलिषन्-न्ती
-- गलिष्यन्-न्ती-ती, गालयिष्यन्-न्ती-ती, जिगलिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- -- जागल्यमानः, जागलिष्यमाणः
सुगल्-सुगलौ-सुगलः
-- -- -- गलितम्-तः-तवान्, गालितः, जिगलिषितः, जागलितः-तवान्
4 5 गलः 6, निगलः 7, 8 सुगाली, गालः, जिगलिषुः, जागलः
गलितव्यम्, गालयितव्यम्, जिगलिषितव्यम्, जागलितव्यम्
गलनीयम्, गालनीयम्, जिगलिषणीयम्, जागलनीयम्
गाल्यम्, गाल्यम्, जिगलिष्यम्, जागल्यम्
ईषद्गलः-दुर्गलः-सुगलः
-- -- गल्यमानः, गाल्यमानः, जिगलिष्यमाणः, जागल्यमानः
गालः, गालः, जिगलिषः, जागलः
गलितुम्, गालयितुम्, जिगलिषितुम्, जागलितुम्
9 गलितिः, गालना, जिगलिषा, जागला
विगलनम्, गालनम्, जिगलिषणम्, जागलनम्
गलित्वा, गालयित्वा, जिगलिषित्वा, जागलित्वा
निगल्य, निगाल्य, प्रजिगलिष्य, प्रजागल्य
गालम् २, गलित्वा २, गालम् २, गालयित्वा २, जिगलिषम् २, जिगलिषित्वा २, जागलम् २
जागलित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (३८७)
02
=>
 (१-भ्वादिः-५४६। अक। सेट्। पर।)
03
=>
 [[२। अस्य धातोः परस्मैपदित्वात् शानच् न। ण्यन्तात् ‘निगरणचलनार्थेभ्यः--’ (१-३-८७) इति निषेधात् ‘णिचश्च’ (१-३-७४) इति प्राप्तः शानजपि न। ‘पूर्ववत् सनः’ (१-३-६२) इति वचनात् सन्नन्तादपि न।]]
04
=>
 [पृष्ठम्०३८०+ २५]
05
=>
 [[आ। ‘सुमार्गशेलात् स्खलतां खलात्मनां गलच्छिदार्थं सलितं महीतलम्। दलत्तनुप्रश्वलितान् परान् प्रति प्रश्वल्लिताखोडसुदर्शनायुधम्।।’ धा। का। १-७०।]]
06
=>
 [[१। गलति = भक्षयतीति कर्तरि पचाद्यच्। ‘गोचरसञ्चर--’ (३-३-११९) इति सूत्रे चकारस्यानुक्तसमुच्चयार्थकत्वात् घञपवादो घः संज्ञायाम्--इति माधवधातुवृत्तौ।]]
07
=>
 [[B। ‘चरमतश्च ऋणादिव देवकीपतिरमुच्यत शृङ्खलतः स्थिरात्। निखिलबन्धनिवर्तकसन्निधौ विगलनं निगलस्य किमद्भुतम्।।’ यादवाभ्युदये--३-११।]]
08
=>
 [[२। ‘सुप्यजातौ--’ (३-२-७८) इति ताच्छील्ये णिनिः।]]
09
=>
 [[३। ‘तितुत्रेष्वग्रहादीनाम्--’ (वा। ७-२-९) इति वचनात् इड् भवति, ग्रहादयो = ग्रहप्रकारा इत्युक्तत्वात्।]]