गर्व (garva)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गर्व्व r. 1st cl. (गर्व्वति) To be proud or haughty
 also (ङ) गर्वङ् r. 10th
cl. (गर्व्वयते) To grow proud.

 गर्व्व m.
  (-र्व्वः) Pride,  arrogance.
 E.
  गर्व्व् to be proud,  affix अच् or गॄ to
swallow,  &c. and व Unadi affix
 this word is sometimes written गर्ब्ब.

Yates

English

 गर्व (गर्वति) 1.
a. To be proud.

 गर्व्व (र्व्वः) 1.
m.
  Pride.

Spoken Sanskrit

English

 
   गर्व   garva   m.
   pride   
   गर्व  garva  m.
   arrogance  [ pride ]   
   गर्व  garva  m.
   proud speech     
            

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 गर्व्व r. 1st cl. (गर्व्वति) To be proud or haughty
 also (ङ)
गर्व्वङ् r. 10th cl. (गर्व्वयते) To grow proud.

 गर्व्व
m.
  (-र्व्वः) Pride,  arrogance.
E.
  गर्व्व to be proud,  affix अच् or गॄ swallow,  &c. and व
Uṇādi affix
 this word is sometimes written गर्ब्ब.

Apte

English

गर्वः [garvḥ],  1 Pride,  arrogance
 मा कुरु धनजनयौवनगर्वं हरति निमेषात्कालः सर्वम् Moha.  M.*
  4
 मुधेदानीं यौवनगर्वं वहसि M.*
  4.

Pride considered as one of the 33 subordinate feelings in rhetoric
 रूपधनविद्यादिप्रयुक्तात्मोत्कर्षज्ञानाधीनपरावहेलनम् R. G.
 or,  according to S. D. गर्वो मदः प्रभावश्रीविद्यासत्कुलतादिजः । अवज्ञासविलासाङ्गदर्शनाविनयादिकृत् ॥ 181.

Apte 1890

English

 गर्वः 1 Pride,  arrogance
 मा कुरु धनजनयौवनगर्वं हरति निमेषात्कालः सर्वं Moha M. 4
 मुधेदानीं यौवनगर्वं वहसि M. 4. 
2 Pride considered as one of the 33 subordinate feelings in rhetoric
 रूपधनविद्यादिप्रयुक्तात्मोत्कर्षज्ञानाधीनपरावहेलनं R. G.
 or,  according to S. D. गर्वो मदः प्रभावश्रीविद्यासत्कुलतादिजः । अवज्ञासविलासांगदर्शनाविनयादिकृत् ॥ 181. 

Monier Williams Cologne

English

 गर्व m.
  pride,  arrogance,  R.
  ii,  31,  20
 Ragh.
  (C) iii,  51
 VarBṛS.
  &c.
  

 (in dram. ) proud speech,  Sāh.
  vi,  200.

Monier Williams 1872

English

 गर्व or गर्ब,  अस्,  m. pride,  arrogance.

Macdonell

English

 गर्व gar-va,  m.
  pride: -ṃ kṛ or yā,  become 🞄haughty
 -gir,  f.
  pl.
  haughty speeches,  🞄vauntings.

Benfey

English

 गर्व गर् + व (cf.  गुरु),  m.
  Pride, 
Pañc. 26,  2.
 -- Comp.
 
धन-,  m.
  a
proper name,  Daśak. in Chr. 191,  23.
स-,  adj.
  proud
 °वम्,  adv. haughtily, 
Rām.  3,  32,  2.

Hindi

घमंड

Apte Hindi

Hindi

गर्व
"भ्वा* पर* ,  " - -
घमंडी या अहंकारी होना

गर्वः
पुं*
  - गर्व - घञ्
"घमंड,  अहंकार"

गर्वः
पुं*
  - गर्व - घञ्
शास्त्र ३३ व्यभिचारियों में से एक

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गर्व - दर्पे (भ्वा० पर० अक० से०) गर्वति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ವ ಹೊಂದು /ಅಹಂಕಾರಪಡು

गर्व - माने (चुरा० आत्म० अक० से०) गर्वयते ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ವ ಹೊಂದು /ಅಹಂಕಾರಪಡು

गर्व
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಹಂಕಾರ /ಅಭಿಮಾನ
निष्पत्तिः - > गर्व (माने) + णिच् - "घञ्" (३-३-१८)
गर्व
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದ /ಸೊಕ್ಕು
निष्पत्तिः - > गर्व (दर्पे) + णिच् - "घञ्" (३-३-१८)
गर्व
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಹಂಕಾರದ ಮಾತು
प्रयोगाः - > गर्वोऽवलेपजं वाक्यम्"
उल्लेखाः - > सा० द० ६-२००

L R Vaidya

English

 garva {% m. %} 1. Pride,  arrogance,  अहं लतायाः सदृशीत्यखर्वं गौरांगि गर्वं न कदापि कुर्याः R.G.,  तथा लता पल्लविनी सगर्वे Bh.V.ii.107
 2. pride considered as one of the 33 subordinate feelings (in rhetoric). (It is thus defined by the S.D.- गर्वो मदः प्रभावश्रीविद्यासत्कुलतादिजः । अवज्ञा सविलासांगदर्शनाऽविनयादिकृत्.)

Bopp

Latin

 गर्व m. (r. गर्व् s. अ) superbia. (Lith. garbế honor,  glo-
ria
 germ. vet. gelban gloriari,  gelf jactantia.)

Kridanta Forms

Sanskrit

गर्व (ग꣡र्व॒ माने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  गर्वणम्
अनीयर् =  गर्वणीयः - गर्वणीया
ण्वुल् =  गर्वकः - गर्विका
तुमुँन् =  गर्वयितुम् / गर्वितुम्
तव्य =  गर्वयितव्यः / गर्वितव्यः - गर्वयितव्या / गर्वितव्या
तृच् =  गर्वयिता / गर्विता - गर्वयित्री / गर्वित्री
क्त्वा =  गर्वयित्वा / गर्वित्वा
ल्यप् =  प्रगर्व्य
क्तवतुँ =  गर्वितवान् - गर्वितवती
क्त =  गर्वितः - गर्विता
शानच् =  गर्वयमाणः / गर्वमाणः - गर्वयमाणा / गर्वमाणा

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  गर्व्
मूलधातुः:
   गर्व
धात्वर्थः:
  माने
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  गर्वति

धातुः:
  गर्व्
मूलधातुः:
   गर्व
धात्वर्थः:
  माने
गणः:
  चुरादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  गर्वयते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

गर्व माने 
- गर्वयते  गर्वः  अन्यत्र गर्वति  गर्वप्रभृतिष्वदन्तत्वप्रयोजनं न दृश्यते  णिचोऽनित्यत्वेन यङोऽभावार्थमिति केचित् (43) इति पदादिः  350

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 गर्व etwa *Bannung,  Exorzismus,  Verfluchung. Mahāvy. 197,  29.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khengs pa
१) अहंकार २) उन्नत ३) कर्कश ४) गर्व ५) गर्वित ६) दम्भ ७) पूर ८) पूर्ण ९) भूरि १०) मान ११) मानिन् १२) संचन्न १३) स्तब्ध १४) स्तम्भ

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
आलस्यं तन्द्रा कौसीद्यं हर्षश्चित्तप्रसन्नता ॥ ३१५ ॥
ह्लादः प्रमोदः प्रमदो मुत्प्रीत्यामोदसंमदाः ।
आनन्दानन्दथू गर्वस्त्वहंकारोऽवलिप्तता ॥ ३१६ ॥
दर्पोऽभिमानो ममता मानश्चित्तोन्नतिः स्मयः ।
-wordlist-
 
आलस्य (क्ली),  तन्द्रा (स्त्री),  कौसीद्य (क्ली),  हर्ष (पुं),  चित्तप्रसन्नता (स्त्री),  ह्लाद (पुं),  प्रमोद (पुं),  प्रमद (पुं),  मुद् (स्त्री),  प्रीति (स्त्री),  आमोद (पुं),  सम्मद (पुं),  आनन्द (पुं),  आनन्दथु (पुं),  गर्व (पुं),  अहङ्कार (पुं),  अवलिप्तता (स्त्री),  दर्प (पुं),  अभिमान (पुं),  ममता (स्त्री),  मान (पुंक्ली),  चित्तोन्नति (स्त्री),  स्मय (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

दर्प
दर्प,  मद,  अवलेप,  मान,  गर्व,  अहङ्कार,  आवेश,  संवेग,  संरम्भ,  सम्भ्रम,  आटोप
दर्पो मदोऽवलेपो मानो गर्वो भवेदहङ्कारः ।
आवेशः संवेगः संरम्भः सम्भ्रमस्तथाटोपः ॥ ७२२ ॥
verse 4.1.1.722
page 0083

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गर्व्व,  मदे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) मद इह अहङ्कारः । नीचो गर्व्वतिसम्पदा । इति दुर्गादासः ॥

 गर्व्वः,  पुं,
   (गर्व्व मदे + भावे घञ् । यद्वा,  गिरतिमदमत्तस्यात्मानमुद्गिरतीव इति । गॄ निग-रणे + “कॄगॄशॄदॄभ्यो वः ।” उणां । १ । १५५ ।इति वः ।) अहङ्कारः । इत्यमरः । १ । ७ । २२ ॥
(यथा,  रामायणे । २ । ३१ । २० ।“यदि दुःस्थो न रक्षेत भरतो राज्यमुत्तमम् ।प्राप्य दुर्म्मनसा वीर ! गर्व्वेण च विशेषतः ॥
”)अहङ्कारस्तथाध्यात्मं सर्व्वसंसारकारणम् ।अभिमानोऽधिभूतञ्च रुद्रस्तत्राधिदैवतम् ॥
”इति महाभारते आश्वमेधिकपर्व्व ॥
(अयं हि व्यभिचारिभावविशेषः । तल्लक्षणंयथा,  साहित्यदर्पणे । ३ । १५० ।“गर्व्वो मदः प्रभावश्रीविद्यासत्कुलतादिजः ।अवज्ञासविलासाङ्गदर्शनाविनयादिकृत् ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गर्व महे भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । गर्वति अगर्वीत् । जगर्व ।गर्वितः । गर्वः । “खर्वे! गर्वसमूहपूरिततनो!” तारास्तवः ।

 गर्व पु०
  गर्व--घञ् । अभिमाने,  “ऐश्वर्य्यरूपतारुण्यकुलविद्याब-लैरपि । इष्टलाभादिनान्येषामवज्ञा गर्वः ईरितः”इन्युक्ते २ऽवज्ञाभेदे “गर्वो मदः प्रभावश्रीविद्यासत्-कुलतादिजः । “अवज्ञासविलासाङ्गदर्शनाऽविनयादिकृत्”सा० द० उक्ते ३ व्यभिचारिभावभेदे । अमरे अहङ्कार-पर्य्यायतोक्तिः ईषद्भेदमनादृत्यैव ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

गर्वँ गर्व
मानकरूपान्तरम् - खर्वँ
खर्व दर्पे
- चर्वादिनां षष्णां पुनः पाठोऽर्थभेदार्थ इत्येके  567, 568

गर्व माने
- गर्वयते  भ्वादौ गर्व दर्प (1384)-गर्वति  347

धातुवृत्तिः

Sanskrit

गर्व  (अर्थः)  माने
( गर्वयते ) आगर्वीयाः गर्वतीति शपि 361

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“गर्व दर्पे”@} 2 ‘माने गर्वयते,  दर्पे गर्वतीति भवेच्छपि।।’ 3 इति देवः। 
 गर्वकः-र्विका,  गर्वकः-र्विका,  जिगर्विषकः-षिका,  जागर्वकः-र्विका
   इत्यादीनि रूपाणि भौवादिककर्वतिवत् 4 ऊह्यानि। 
 5 गर्वः-घञ्।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (३८३)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-५८३। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (श्लो। १६१)
 04 =>
  (१७३-आ)
 05 =>
  [[आ। ‘अफर्विताकाङ्क्षितमर्वकं सतां मांसादिसञ्चर्वकदुष्टभर्वकम्। कर्वद्वधूकेलिरसेन खर्वितं गर्वार्वकं शर्वपरेण सर्वताम्।।’ धा। का। १-७४।]]

1 {@“गर्व माने”@} 2 आगर्वीयः,  अदन्तश्चायं धातुः। 
 मानम् = अमिमानः। 
 ‘माने गर्वयते,  दर्पे गर्वतीति भवेच्छपि।।’ 3 इति देवः। 
 गर्वकः-र्विका,  जिगर्वयिषकः-षिका,  4 गर्वकः-र्विका
   गर्वयिता-त्री,  जिगर्वयिषिता-त्री,  गर्विता-त्री
   -- 5 गर्वन्-न्ती,  गर्विष्यन्-न्ती-ती
   6 गर्वयमाणः,  जिगर्वयिषमाणः
   -- गर्वयिष्यमाणः,  जिगर्वयिषिष्यमाणः
   -- गर्व्-गर्वौ-गर्वः,  -- गर्व्-गर्वौ-गर्वः
   गर्वितम्- 7 तः,  जिगर्वयिषितः,  गर्वितम्-तः-तवान्
   गर्वः,  जिगर्वयिषुः,  गर्वः
   गर्वयितव्यम्,  जिगर्वयिषितव्यम्,  गर्वितव्यम्
   गर्वणीयम्,  जिगर्वयिषणीयम्,  गर्वणीयम्
   गर्व्यम्,  जिगर्वयिष्यम्,  गर्व्यम्
   ईषद्गर्वः-दुर्गर्वः-सुगर्वः
   -- -- गर्व्यमाणः,  जिगर्वयिष्यमाणः,  गर्व्यमाणः
   गर्वः,  जिगर्वयिषः,  गर्वः
   8 गर्वयितुम्,  जिगर्वयिषितुम्,  गर्वितुम्
   गर्वणा,  जिगर्वयिषा,  गर्वा
   गर्वणम्,  जिगर्वयिषणम्,  गर्वणम्
   गर्वयित्वा,  जिगर्वयिषित्वा,  गर्वित्वा
   प्रगर्व्य,  प्रजिगर्वयिष्य,  सङ्गर्व्य
   गर्वम् २,  गर्वयित्वा २,  जिगर्वयिषम् २,  जिगर्वयिषित्वा २,  गर्वम् २
   गर्वित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (३८४)
 02 =>
  (१०-चुरादिः-१९०७। सक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  (श्लो। १६१)
 04 =>
  [[१। अदन्तपाठसामर्थ्यात् णिचो वैकल्पिकत्वम्। णिजभावपक्षे,  सन्नन्ताद्यङन्ताच्च कर्वतिवत् (१७३-आ) रूपाणि ज्ञेयानि।]]
 05 =>
  [[२। णिजभावपक्षे ‘शेषात् कर्तरि--’ (१-३-७८) इति शतैव।]]
 06 =>
  [[३। ‘आ गर्वादात्मनेपदिनः’ (गणसूत्रं चुरादौ) इति आत्मनेपदम्। शानच्।]]
 07 =>
  [[B। ‘द्रष्टॄणां कुहकोऽथ शूरयितृभिः स्तुत्योऽसिना वीरयां- चक्रे स्थूलितभीतिरर्थितवधः सत्राशनैर्गर्वितैः।।’ धा। का। ३। ५८।]]
 08 =>
  [पृष्ठम्०३७७+ २७]

Capeller

German

 गर्व m.
  Stolz,  Hochmut.

Burnouf

French

 गर्व गर्व m.
  orgueil.
		 Ancien germ.  gelf
 lith. garbê.
गर्वर a. (sfx. र) orgueilleux,  arrogant.
गर्वाट m.
  (अट्) garde de nuit
 gardien d'une porte
sergent de ville ou de village
 bedeau.
गर्वित (pp. de गर्व्) orgueilleux.

Stchoupak

French

 गर्व-
 m.
  orgueil.
°गौरस- nt. excès d'orgueil.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.