गर्भवती (garbhavatI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishगर्भवती - garbhavatI - - pregnant
गर्भिन् - garbhin - - pregnant
अन्तर्गर्भ - antargarbha - - pregnant
अन्तर्वत् - antarvat - - pregnant
उद्गर्भ - udgarbha - - pregnant
गन्धर्वप्रत्युपस्थित - gandharvapratyupasthita - - pregnant
सगर्भ - sagarbha - - pregnant
सप्रसाव - saprasAva - - pregnant
द्विहृदया - dvihRdayA - - pregnant
अन्तर्वर्तिनी - antarvartinI - - pregnant
गर्भधरा - garbhadharA - - pregnant
गर्भगुर्वी - garbhagurvI - - pregnant
गृहीतगर्भा - gRhItagarbhA - - pregnant
गुरुमती - gurumatI - - pregnant
गुर्विणी - gurviNI - - pregnant
धृतगर्भा - dhRtagarbhA - - pregnant
पूर्णगर्भा - pUrNagarbhA - - pregnant
प्रजावती - prajAvatI - - pregnant
प्रवेशिता - pravezitA - - pregnant
विजन्या - vijanyA - - pregnant
गर्भवती - garbhavatI - - pregnant
गर्भिन् - garbhin - - pregnant
अन्तर्गर्भ - antargarbha - - pregnant
अन्तर्वत् - antarvat - - pregnant
उद्गर्भ - udgarbha - - pregnant
गन्धर्वप्रत्युपस्थित - gandharvapratyupasthita - - pregnant
सगर्भ - sagarbha - - pregnant
सप्रसाव - saprasAva - - pregnant
द्विहृदया - dvihRdayA - - pregnant
अन्तर्वर्तिनी - antarvartinI - - pregnant
गर्भधरा - garbhadharA - - pregnant
गर्भगुर्वी - garbhagurvI - - pregnant
गृहीतगर्भा - gRhItagarbhA - - pregnant
गुरुमती - gurumatI - - pregnant
गुर्विणी - gurviNI - - pregnant
धृतगर्भा - dhRtagarbhA - - pregnant
पूर्णगर्भा - pUrNagarbhA - - pregnant
प्रजावती - prajAvatI - - pregnant
प्रवेशिता - pravezitA - - pregnant
विजन्या - vijanyA - - pregnant
गर्भवती garbhavatI pregnant
Apte
Englishगर्भवती [garbhavatī], A pregnant woman.
Apte Hindi
Hindiगर्भवती
- "गर्भ - मतुप् - ङीप्, वत्वम्"
गर्भिणी स्त्री
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगर्भवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಭಿಣಿ /ಬಸಿರು ಹೆಂಗಸು /ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದ ಹೆಂಗಸು
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४) । "ङीप्" (४-१-६)
व्युत्पत्तिः - > गर्भोऽस्त्यस्याः
Wordnet
Sanskrit गर्भवती, अन्तःसत्त्वा, आपन्नसत्त्वा, आप्तगर्भा, उदरिणी, गुर्विणी, दौर्हृदिनी, सगर्भा, ससत्त्वा, दोहदवती, गुर्वी
गर्भयुक्ता स्त्री।
"गर्भवतीनां विशेषं रक्षणं करणीयम्।"
गर्भवती, गर्भिणी, अन्तर्वत्नी, गुर्विणी, दोहदवती, ससत्वा, आपन्नसत्वा, उदरिणी, गुर्वी
यस्याः उदरे गर्भः अस्ति।
"गर्भवत्याः सुश्रुषा सम्यक् कर्तव्या।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritअन्तर्वत्नी गुर्विणी स्याद्गर्भवत्युदरिण्यपि ॥ ५३८ ॥
आपन्नसत्त्वा गुर्वी च श्रद्धालुर्दोहदान्विता ।
अन्तर्वत्नी (स्त्री), गुर्विणी (स्त्री), गर्भवती (स्त्री), उदरिणी (स्त्री), आपन्नसत्त्वा (स्त्री), गुर्वी (स्त्री), श्रद्धालु (स्त्री), दोहदान्विता (स्त्री)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगर्भवती, (गर्भो विद्यतेऽस्याः अस्यां वा ।अस्त्यर्थे मतुप् । मस्य वत्वम् ।) अन्तरापत्या ।(यथा, भहार्भारते । ३ । १३४ । १७ ।“दशैव मासान् बिभ्रति गर्भवत्यः ।दशैरका दशदाशा दशार्हाः ॥
”)तत्पर्य्यायः । अन्तर्व्वत्नी २ गुर्व्विणी ३ गर्भिणी ४ससत्त्वा ५ आपन्नसत्त्वा ६ दोहदवती ७ ।इति शब्दरत्नावली ॥
उदरिणी ८ गुर्व्वी ९ ।इति हेमचन्द्रः । ३ । २०२ ॥
अथ सद्योगृहीत-गर्भाया लक्षणम् । यथा, --“शुक्रशोणितयोर्योनेरस्रावोऽथ श्रमोद्भवः ॥
सावसादः पिपासा च ग्लानिः स्फुर्त्तिर्भगे भवेत् ॥
”तस्या उत्तरोत्तरकालीनलक्षणम् । यथा, --“स्तनयोर्मुखकार्ष्ण्यं स्यात् रोमराज्युद्गमस्तथा ।अक्षिपक्ष्माणि चाप्यस्याः संमील्यन्ते विशेषतः ॥
छर्दयेत् पक्षभुक्तापि गन्धादुद्विजतेऽशुभात् ।असेकः सदनञ्चैव गर्भिण्या लिङ्गमुच्यते ॥
” * ॥
पुत्त्रगर्भवत्या लक्षणम् । यथा, --“पुत्त्रगर्भयुतायास्तु नार्य्यां मासि द्वितीयके ।गर्भो गर्भाशये लक्ष्यः पिण्डाकारोऽपरं शृणु ॥
दक्षिणाक्षिमहत्त्वं स्यात् प्राक्क्षीरं दक्षिणस्तने ।दक्षिणोरुः सुपुष्टः स्यात् प्रसन्नमुखवर्णता ॥
पुन्नामधेयद्रव्येषु स्वप्नेष्वपि मनोरथः ।आम्रादि फलमाप्नोति स्वप्नेषु कमलादि च ॥
” * ॥
कन्यागर्भवतीलक्षणम् । यथा, --“कन्यागर्भवतीगर्भे पेशीं मासि द्वितीयके ।पुत्त्रगर्भस्य लिङ्गानि विपरीतमवेक्षते ॥
” * ॥
नपुंसकगर्भवतीलक्षणम् । यथा, --“नपुंसकं यदा गर्भो भवेद्गर्भोऽर्व्वुदाकृतिः ।उन्नते भवतः पार्श्वे पुरस्तादुदरं महत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritगर्भवती स्त्री गर्भो विद्यतेऽस्या मतुप् मस्य वः । आपन्न-गर्पायां स्त्रियाम् शब्दरत्ना० तस्या लक्षणं तत्परि-हार्य्यञ्च कायशब्दोक्तसुश्रुतवाक्ये १९२१ पृ० दृश्यम् ।लब्धगर्भाया गर्भस्थैर्यकारिविधिभेदः सुश्रुतं उक्तो यथा“लब्धगर्भायाश्चैतेष्वहःसु लक्षणावटशुङ्गासहदेवा-विश्वदेवानामन्यतमं क्षीरेणाभिषुत्य त्रींश्चतुरो वा विन्दून्दद्याद्दक्षिणे नासापुटे पुत्रकामायै नच तान्निष्ठीवेत् ।ध्रुवञ्चतुर्णां सान्निध्याद्गर्म । स्याद्विधिपूर्वकः । ऋतु-क्षत्राम्बुवीजानां सामग्र्यादङ्कुरो यथा । एवं जातारूपबन्तो महासत्वाश्चिरायुषः । भवन्त्थृणस्य मोक्तारःसत्पुत्त्राः पुत्त्रिणे हिताः” । शिशौ वर्णभेदहेतुरपितत्रोक्तः तत्र तेजोधातुः सर्ववर्णानां प्रभवः सयदा गर्भोत्पत्तावब्धातुप्रायो भयति तदा गर्भंगौरं करोति पृथिवीधातुप्रायः कृष्णं पृथिव्याकाश-प्रायः कृष्णश्यामं, तोयाकाशधातुप्रायो गोरश्यामम् ।यादृग्वर्णमाहारमुपर्सवते गर्भिणी तादृग्वर्णप्रसवा भवती-त्येके भाषन्ते । तत्र दृष्टिभागमप्रतिपन्नं तेजो जात्य-न्धं करोति । तदेव रक्तानुगतं रक्ताक्षं, पित्तानुगतंपिङ्गाक्षं, श्लेष्मानुगत शुक्लाक्षं, वातानुगतं विकृताक्षमिति”“दशैव मासान् विभ्रति गर्भ वत्यः” भा० व० १३४ अ० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.