| YouTube Channel

गर्ज (garja)

 
शब्दसागरः
English
गर्ज r. 10th cl. (गर्जयति) To sound. r. 1st cl. (गर्जति) To emit a deep or
full sound, to sound as distant thunder, to roar as a lion, &c.
गर्ज
n.
(-र्जं)
1. The roaring of elephants.
2. The grumbling of clouds,
&c.
E.
गर्ज् to roar or growl, affix अच्.
Capeller Eng
English
गर्ज
m.
°न
n.
roar, noise, thunder.
Yates
English
गर्ज (कि) गर्जति गर्जयति 1. 10.
a. To
sound, to rumble, to roar.
गर्ज (र्जं) 1.
n.
The roaring of ele-
phants
grumbling of clouds.
Wilson
English
गर्ज r. 10th cl. (गर्जयति) To sound. r. 1st cl. (गर्जति) To
emit a deep or full sound, to sound as distant thunder, to roar as a lion, &c.
गर्ज
n.
(-र्जं)
1 The roaring of elephants.
2 The grumbling of clouds, &c.
E.
गर्ज to roar or growl, affix अच्.
Apte
English
गर्जः [garjḥ], [गर्ज्-भावे घञ्]
The roaring of elephants.
The rumbling or thundering of clouds.
A (roaring) elephant.
Roaring, thundering.
Apte 1890
English
गर्जः [गर्ज्-भावे घञ्] 1 The roaring of elephants.
2 The rumbling or thundering of clouds.
3 A (roaring) elephant.
4 Roaring, thundering.
Monier Williams Cologne
English
गर्ज
m.
(Pāṇ. vii, 3, 59,
Kāś.
) a (roaring) elephant,
L.
the roaring (of elephants), rumbling (of clouds),
&c.
,
ŚārṅgP.
(v.l.)
Monier Williams 1872
English
गर्ज, अस्, m. a (roaring) elephant
(अस्, आ), m. f.
the roaring of elephants, the rumbling of clouds &c.
—गर्जा-फल, अस्, m., N. of a plant, = वि-कण्टक।
Macdonell
English
गर्ज garj-a,
m.
, °न -na,
n.
roar, din.
Apte Hindi
Hindi
गर्जः
पुं*
गर्ज - घञ्
हाथियों की चिंघाड
गर्जः
पुं*
- -
बादलों की गरज या गड़गड़ाहट
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गर्ज - शब्दे (भ्वा०पर० अक० से) गर्जति
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಜಿಸು /ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗು /ಅಬ್ಬರಿಸು /ಮೇಘದಂತೆ ಶಬ್ದಮಾಡು
गर्ज - शब्दे (चुरा० उभ० सक० से०) गर्जयति-ते
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಗರ್ಜಿಸು /ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಕೂಗು /ಅಬ್ಬರಿಸು /ಮೇಘದಂತೆ ಶಬ್ದಮಾಡು
गर्ज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಜದ ಗರ್ಜನೆ /ಆನೆಯ ಕೂಗು
निष्पत्तिः - > गर्ज (शब्दे) - "घञ्" (३-३-१८)
गर्ज
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೇಘಗರ್ಜನೆ /ಮೋಡದ ಶಬ್ದ /ಗುಡುಗು
प्रयोगाः - > "अजहद्भृङ्गगीतेन गर्जडम्भरशोभिना स्वकान्त्या कर्णतालेन क्लृप्तसङ्गीतखेलनम्"
उल्लेखाः - > याद० १६-९
गर्ज - शब्दे (वा चुरा० उभ० पक्षे भ्वा० पर० अक० से०) गर्दयति-ते
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ಕೂಗು /ಶಬ್ದ ಮಾಡು /ಕಿರುಚು
L R Vaidya
English
garja {% m. %} 1. The roaring of elephants
2. the rumbling of clouds.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
गर्ज्
मूलधातुः:
गर्ज
धात्वर्थः:
शब्दे
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
परस्मैपदी
रूपम्:
गर्जति
धातुः:
गर्ज्
मूलधातुः:
गर्ज
धात्वर्थः:
शब्दे
गणः:
चुरादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
उभयपदी
रूपम्:
गर्जयति-ते
धातुप्रदीपः
Sanskrit
गर्जँ गर्ज शब्दे
- गर्जति जगर्ज गर्जः ।। 223 ।।
Sanskrit Tibetan
Tibetan
bi gardza
गर्ज
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
हस्ती मतङ्गजगजद्विपकर्यनेकपा मातङ्गवारणमहामृगसामयोनयः
स्तम्बेरमद्विरदसिन्धुरनागदन्तिनो दन्तावलः करटिकुञ्जरकुम्भिपीलवः १२१७
इभः करेणुर्गर्जोऽस्य स्त्री धेनुका वशापि
-wordlist-
हस्तिन् (पुं), मतङ्गज (पुं), गज (पुं), द्विप (पुं), करिन् (पुं), अनेकपा (पुं), मातङ्ग (पुं), वारण (पुं), महामृग (पुं), सामयोनि (पुं), स्तमेरम (पुं), द्विरद (पुं), सिन्धुर (पुं), नाग (पुं), दन्तिन् (पुं), दन्तावल (पुं), करटिन् (पुं), कुञ्जर (पुंक्ली), कुम्भिन् (पुं), पीलु (पुं), इभ (पुं), करेणु (पुंस्त्री), गर्ज (पुं), धेनुका (स्त्री), वशा (स्त्री)
--source--
हेषा ह्रेषा तुरंगाणां गजानां गर्जबृंहिते १४०५
-wordlist-
हेषा (स्त्री), ह्रेषा (स्त्री), गर्ज (पुंस्त्री), बृंहित (क्ली)
नाममाला
Sanskrit
सिंहशब्द, गर्ज
सिंहद्विपघने गर्जः हेषाऽश्वे बृंहितं गजे
verse 0.1.1.105
page 0052
द्विपशब्द, गर्ज
सिंहद्विपघने गर्जः हेषाऽश्वे बृंहितं गजे
verse 0.1.1.105
page 0052
घनशब्द, गर्ज
सिंहद्विपघने गर्जः हेषाऽश्वे बृंहितं गजे
verse 0.1.1.105
page 0052
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गर्ज्ज, ऊर्ज्जाशब्दे इति कविकल्पद्रुमः
(भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) ऊर्ज्जा बलम् सेमक्तात् सरोरितिअः तत्करणकशब्दः गर्ज्जति सिंहः इतिदुर्गादासः
गर्ज्ज, स्वने इति कविकल्पद्रुमः
(चुरां-परं-अकं-सेट् ।) क, गर्ज्जयति इति दुर्गादासः
गर्ज्जं,
क्ली,
(गर्ज्जनमिति गर्ज्ज + भावे घञ् ।)हस्तिशब्दः इति देमचन्द्रः ४१
मेघादिशब्दश्च
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गर्ज्ज ऊर्ज्जाहेतुकशब्दे
भ्वा०
षर० अक० सेट् गर्ज्जति ।अगर्जीत् जगर्ज गर्जितम् गर्जनं गर्जः गर्जन् ।गर्ज्जा “गर्ज गर्जक्षणं मूढेति” देवीमाहात्म्यम् “शरदिगर्जति, वर्षति, वर्षति वर्षासु निःस्वनो मेघः” उद्भटः ।“कुम्भकर्ण स्ततोऽगर्जीत्” “गर्ज्जन् हरिः साम्भसिशैलकुञ्जे” भट्टिः “योधानां चैव गर्जताम्” भा०भी० ६७८ श्लो० “नाम संश्रावयामास जगर्ज चननाद च” रामा० सु० ८९ शीलार्थे चानश् ।गर्जमानः “तथात्र गर्जमाने तु मेघदुन्दुभिनिस्वनम्”भा० आ० २० अ० “सन्ध्ययां गर्जिते मेघे शास्त्रचिन्तांकरोति यः चत्वारि तस्य नश्यन्ति आयुर्विद्यायशो-बलम्” स्मृतिः “माधादिचतुरो मासान् गर्जमात्रंविवर्जयेत्” स्मृतिः ।अनु + गर्गनप्रतिरूपगर्जने “अनुगर्जितसन्दिग्धाः करणै-र्मुरजस्वना” कुमा० अनुरूपगर्जने “सोऽनुगर्जन्धनुष्पाणिः” भा० द्रो० ४० अ० ।अभि + अभिलक्ष्य गर्जने
सक०
“दुःशासनस्तामभिगर्ज-मानः” भा० स० ६५ अ० ताच्छील्ये चानश् “शार्दूलाविवचानन्योन्यमामिषार्थेऽभ्यगर्जताम्” भा० द्रो० १३३ अ० सम्य-ग्गर्जने अक० “शूराणाञ्चाभिगर्जताम्” भा० क० २१ अ०प्रति + प्रतिरूपगर्जने अक० “वलवच्चापि संक्रुद्धावन्योन्यंप्रतिगर्जताम्” भा० वि० २२ अ० आर्षः पदव्यत्ययः ।“प्रतीपं पततो मत्तान् कुञ्जरान् प्रतिगर्जतः” भा०उ० ५० अ० “सुहृदयोहृदयः प्रतिगर्जताम्” रघुः ।प्रतिलक्ष्यीकृत्य गर्जने
सक०
“ऋषीणां कदनं कृत्वानामपि प्रतिगर्जति” हरिवं ४९ अ०
गर्ज्ज रवे चुरा०
उभ०
अक० सेट् गर्ज्जयति ते अजग-र्जत्--त! गर्जयां बभूब आस--चकार चक्रे गर्जयत्गर्जयमानः
गर्ज
पु०
गर्ज--भावे घञ् हस्तिशब्दे मेघादिशब्दे चगुरुमत्त्वात् सेट्क्तत्वाच्च भावे स्त्रियाम् गर्जा ।३ मेघारिध्वनौ स्त्री “गण्डूषगर्जजागरभुजकीलज्वाल-वर्त्तकव्रीडाः उत्कण्ठसठबराटकरभसाः स्त्रीत्वे तुटाबन्ताः” त्रिका०
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
गर्जँ गर्ज शब्दे
- गर्जति गर्जितं स्तनितम् 221
धातुवृत्तिः
Sanskrit
गर्जँ गर्ज (अर्थः) शब्दे
( गर्जतीत्यादि ) 224
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“गर्ज शब्दे”@} 2 ‘मेघशब्दे’ इति कविकल्पद्रुमे।
‘गर्जेद् गृञ्जेद् गजेद् गञ्जेच्छब्दने गाजयेण्णिचि।’ 3 इति देवः।
गर्जितम् = स्तनितम्।
शतरि 4 गर्जन्- न्ती, इति रूपम्।
अस्य धातोः सर्वाणि रूपाणि कर्जतिवत् 5 ज्ञेयानि।।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(३७७)
02
=>
(१-भ्वादिः-२२६। अक। सेट्। पर।)
03
=>
(श्लो। ५९)
04
=>
[[आ। ‘प्रधृज्य मोदं दधृञ्ज तद्वनं ध्वजोद्गतिध्वञ्जितकूजदण्डजम्। स्वर्गोपमं सर्जितपुण्यसञ्चयो गभीरगर्जद्रथतर्जिताम्बुदः।।’ धा। का। १-३०।]]
05
=>
(१६९)
1 {@“गर्ज शब्दे”@} 2 केषाञ्चिन्मतेनास्य धातोः चुरादौ पाठः।
गर्जकः-र्जिका, जिगर्जयिषकः-षिका
गर्जयिता-त्री, जिगर्जयिषिता-त्री
गर्जयन्-न्ती, जिगर्जयिषन्-न्ती
गर्जयिष्यन्-न्ती-ती, जिगर्जयिषिष्यन्-न्ती-ती
गर्जयमानः, जिगर्जयिषमाणः
गर्जयिष्यमाणः, जिगर्जयिषिष्यमाणः
गर्ग्-गर्क्-गर्जौ-गर्जः
-- 3 गर्जितम्-तः-तवान्, जिगर्जयिषितः-तवान्
गर्जः, जिगर्जयिषुः
गर्जयितव्यम्, जिगर्जयिषितव्यम्
गर्जनीयम्, जिगर्जयिषणीयम्
4 गर्ज्यम्, जिगर्जयिष्यम्
ईषद्गर्जः-दुर्गर्जः-सुगर्जः
-- गर्ज्यमानः, जिगर्जयिष्यमाणः
गर्जः, जिगर्जयिषः
गर्जयितुम्, जिगर्जयिषितुम्
गर्जना, जिगर्जयिषा
गर्जनम्, जिगर्जयिषणम्
गर्जयित्वा, जिगर्जयिषित्वा
सङ्गर्ज्य, सञ्जिगर्जयिष्य
गर्जम् २, गर्जयित्वा २, जिगर्जयिषम्
जिगर्जयिषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(३७८)
02
=>
(१०-चुरादिः-१६६५। अक। सेट्। उभ।)
03
=>
[[B। ‘खेदस्त्वियान् पटहगर्दनगर्जिताशे रङ्गे सगर्धनसुगुर्दितवीरलोके। मञ्चाग्रपूर्वितनृपे शिशुना रणं वः स्यादेव मानपरिजंसकमीड्यधाम्नाम्।।’ धा। का। ३-३१।]]
04
=>
[पृष्ठम्०३७५+ २७]
Capeller
German
गर्ज
m.
,
°न
n.
Gebrüll, Getöse.
Burnouf
French
गर्ज गर्ज
n.
son profond et sourd: rugissement,
mugissement, hurlement.