गम्भीर (gambhIra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 गम्भीर mfn.
   (-रः-रा-रं)
	 1. Deep,  (as water,  but applied metaphorically
to sound,  intellect,  &c. as in English.)
	 2. Dull. slow.
	 m.
  (-रः) A
Mantra or magical incantation written in prose in the Rig Veda.
2. A lotus.
	 3. The citron. 
	 f.
  (-रा) Hiccup,  violent singultus.
 E.
  गम्
to go,  इरन् Unadi affix,  म changed to भ,  and नुम् inserted see गभीर.

Capeller Eng

English

 गम्भीर॑ = गभीर॑.

Yates

English

 गम्भीर (रः-रा-रं)
a. Deep
 slow
 dull.
m.
  An incantation
 a lotus
 a
citron. 
f.
  (रा) Hiccup.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

गम्भीर 	-	 gambhIra 	-	 adj.
  	-	 serious
गम्भीर 	-	 gambhIra 	-	 adj.
  	-	  deep
गम्भीर 	-	 gambhIra 	-	 m.
  	-	  bass  [ music ]
गम्भीर 	-	 gambhIra 	-	 m.
  	-	  lemon tree
गम्भीर 	-	 gambhIra 	-	 m.
  	-	  lotus
गम्भीर 	-	 gambhIra 	-	 m.
  	-	  mantra of the
गम्भीर 	-	 gambhIra 	-	 n.
  	-	  depth

 
   गम्भीर  gambhIra  adj.
    serious    
   तीव्रं मा परिगणयतु  tIvraM mA parigaNayatu  sent.
   Don't take it  seriously.    
   गभीर  gabhIra adj.
   serious   
   अलघु  alaghu adj.
   serious    
   गुरु  guru adj.
   serious   
   महाव्रण  mahAvraNa n.
   serious wound   
   अतितृण्ण  atitRNNa adj.
   seriously hurt  
   नर्मगर्भ  narmagarbha adj.
   not meant seriously   
   दीक्षा  dIkSA f.
   any serious preparation  
   गुरुकार्य  gurukArya n.
   serious or momentous affair   
   विशेषतया कोऽपि न व्रणितः?  vizeSatayA ko'pi na vraNitaH? sent.
   No one was seriously injured?  
   अभिष्यन्दिन्  abhiSyandin adj.
   causing defluxions or serious effusions   
   अभिष्यन्दिन्स्यन्दिन्  abhiSyandinsyandin adj.
   causing defluxions or serious effusions     
            

Wilson

English

 गम्भीर
mfn.
   (-रः-रा-रं)
1 Deep,  (as water,  but applied metaphorically to sound,  intellect,  &c. as in
English.)
2 Dull,  slow.
m.
  (-रः) A Mantra or magical incantation written in
prose in the Rig Veda.
2 A lotus.
3 The citron. 
f.
  (-रा) Hiccup,  violent singultus.
E.
  गम to go,  ईरन् Uṇādi affix,  म changed to भ,  and
नुम् inserted: see गभीर.

Apte

English

गम्भीर [gambhīra],  a.
  [गच्छति जलमत्र
 गम्-ईरन् नि˚ भुगागमः] =
  गभीर q. v. 
 स्निग्धगम्भीरनिर्घोषमेकं स्यन्दनमास्थितौ R.*
  1.36
 Me.*
  66.68.

रः A lotus, 

A citron.  Comp.
   -वेदिन् a.
  restive (as an elephant)
 not minding the goad
 sensitive only to harsh stimuli. cf.
   Mātaṅga.  L.
 8.21. अङ्कुशं द्विरदस्येव यन्ता गम्भीरवेदिनः R.*
  4.39
 Śi.*
  5.49 (see Malli. ad. loc.
 )
 गम्भीरवेदिभिर्भद्रकरिभिर्गिरिसंनिभैः Śiva.  B. 25.58
 cf.
   also चिरकालेन यो वेत्ति शिक्षां परिचितामपि । गम्भीर- वेदी विज्ञेयः स गजो गजवेदिभिः ॥ also त्वग्भेदाच्छोणितस्रावान्मांसस्य कथनादपि । आत्मानं यो न जानाति तस्य गम्भीरवेदिता ॥

Apte 1890

English

 गंभीर a. [गच्छति जलमत्र
 गम्-ईरन् नि° भुगागमः] = गभीर q. v.
 R. 1. 36
 Me. 64,  66. 
रः 1 A lotus. 
2 A citron. 
Comp. 
वेदिन् a. restive (as an elephant)
 not minding the goad
 अंकुशं द्विरदस्येव यंता गंभीरवेदिनः R. 4. 39,  Śi. 5. 49 (see Malli. ad loc.). 

Monier Williams Cologne

English

 गम्भीर॑ a mfn.
   =
  गभ्°,  RV.
   (only in the beginning of Pādas,  six times),  AV.
   &c.
   (in post-Vedic writings गम्भ्° is more used than गभ्°
 the deepness of a man's navel,  voice,  and character are praised together,  VarBṛS.
  lxviii,  85
 hence a person who is said to have a deep navel,  voice,  and character is called त्रि-गम्भीर॑ mf(आ)n. ,  MBh.
   iv,  254
 v,  3939)

 गम्भीर॑ m.
  (=  जम्भ्°) the lemon tree,  L.
 

 a lotus,  L.
 

 a Mantra of the RV.
  
 L.

 (=  गभ्°) N.
  of a son of Bhautya,  VP.
   (v.l.)

 गम्भीर॑ (अम्),  n.
  ‘depth’,  with जमद्-अग्नेः N.
  of a Sāman. 

 गम्भीर॑ b See ib.

Monier Williams 1872

English

 गम्भीर गम्भीर and its compounds. See
under गभीर।

Macdonell

English

 गम्भीर gambh-īrá = gabhīra: ā,  f.
  N. of a 🞄river
 (á) -śaṃsa,  a.
  ruling in the depths.

Benfey

English

 गम्भीर गम्भीर,  see गभीर।

Apte Hindi

Hindi

गम्भीर
वि* - -
गभीर

गम्भीरः
पुं*
  - -
कमल

गम्भीरः
पुं*
  - -
"जंबीर,  नींबू"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

गम्भीर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಂಬೀರವೃಕ್ಷ /ನಿಂಬೆ ಗಿಡ
गम्भीर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪದ್ಮ /ಕಮಲ
निष्पत्तिः - > गम्लृ (गतौ) - "ईरन्" भश्च । (उ० ४-३५)
व्युत्पत्तिः - > गच्छति जलमत्र
गम्भीर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಗ್ಗಾದ /ಆಳವಾದ
प्रयोगाः - > "गम्भीराः प्रावहन्नद्यः समजायन्त च ह्रदाः"
उल्लेखाः - > भट्टि० १७-६३
गम्भीर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಭೀರವಾದ /ಮನವನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವ
प्रयोगाः - > "स्निग्धगम्भीरनिर्घोषमेकं स्यन्दनमास्थितौ"
उल्लेखाः - > रघु० १-३६
गम्भीर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗೂಢವಾದ /ಗಹನವಾದ
गम्भीर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಾಢವಾದ /ಗಹನವಾದ

L R Vaidya

English

 gaMBIra {% (I) a. (f. रा) %} See गभीर,  R.i.36,  Megh.ii.1,  3.

 gaMBIra {% (II) m. %} 1. A lotus
 2. a citron.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

९,  अङ्क,  अन्तर,  अम्बुजासन,  उपेन्द्र,  ऋद्धि,  कपाट,  कवाट,  कवि,  कूप,  केशव,  क्षत, खग,  खचर,  खेगामी,  खेचर,  गम्भीर,  गाम्भीर,  गो,  ग्रह,  छिद्र,  तामिस्र,  तार्क्ष्यध्वज,  दिविसद्,  दुर्गा,  द्वार,  नन्द,  नभोग,  नव,  निधान,  निधि,  पट,  पदार्थ,  बल,  बिल,  मिति,  यन्त्र,  रत्न,  रन्ध्र,  लब्ध,  लब्धि,  वट,  विल,  विवर,  शुषिर,  सुषिर,  हरि

Bopp

Latin

 गम्भीर profundus,  transl. ad sonum N. 12. 57. 21. 4. RAGH.
1. 36. (V. गभीर et cf. lith. gillybế,  gelmế,  gylế altitudo, 
profunditas,  gillus profundus,  liquidis m et l inter se
mutatis,  sicut in lat. fla-re = scr. ध्मा,  gr. comp. 20.
slav. glûbok profundus,  glûbina profunditas.)

Lanman

English

 gambhīrá,  a. deep
 cf. gabhīrá.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  गम्भीर,  शान्त,  सौम्य,  अटल,  दृढ,  स्थिरधी,  स्थिरमति,  स्थिरमनस्,  स्थिरात्मन्,  स्थितिमत्,  स्थितमति,  स्थितप्रजा,  स्थितधी,  सुस्थिर,  सुधीर,  प्रस्थ,  धृतात्मन्
adjective
 
यः चञ्चलः नास्ति।
 "सः प्रकृत्या गम्भीरः अस्ति।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निम्नं गभीरं गम्भीरमुत्तानं तद्विलक्षणम् ।
-wordlist-
 
निम्न (क्ली),  गभीर (क्ली),  गम्भीर (क्ली),  उत्तान (क्ली)

--source--
 
तारोऽत्युच्चैर्ध्वनिर्मन्द्रो गम्भीरो मधुरः कलः ॥ १४०९ ॥
-wordlist-
 
तार (पुं),  उच्चध्वनि (पुं),  मन्द्र (पुं),  गम्भीर (पुं),  कल (पुं),  मधुर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मन्द्र
मन्द्र,  गम्भीर
उच्चैस्तरो ध्वनिस्तारो मन्द्रो गम्भीर उच्यते ।
verse 1.1.1.140
page 0017

अतलस्पर्श
अतलस्पर्श,  अगाध,  गम्भीर,  गभीर,  अस्थाग
अतलस्पर्शमगाधं गम्भीरं स्याद् गभीरमस्थागम् ।
verse 3.1.1.649
page 0074

Mahabharata

English

Gambhīra = Śiva (1000 names^2).

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  गम्भीरम्
Root:  गम्भीर
Gender:  नपुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ deep
⇒ lotus
⇒ serious
⇒ lemon tree
⇒ bass [music]
⇒ mantra of the
Shloka(s): 
1|10|15|1 ► निम्नं गभीरं गम्भीरमुत्तानं तद्विपर्यये। (वारिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 1|10|15|1 ⇢ निम्नः (निम्न) (पुं) ⇒ low, deep, sunk, depth, depressed, inclined towards
➠ 1|10|15|1 ⇢  (निम्न) (स्त्री) ⇒ low, deep, sunk, depth, depressed, inclined towards
➠ 1|10|15|1 ⇢ निम्नम् (निम्न) (नपुं) ⇒ low, deep, sunk, depth, depressed, inclined towards
➠ 1|10|15|1 ⇢ गभीरः (गभीर) (पुं) ⇒ deep, dense, grave, solemn, secret, serious, profound, sagacious, mysterious, impervious, inscrutable, hollow-toned, deep-sounding, deep in sound, inexhaustible, uninterrupted, not to be penetrated or investigated or explored
➠ 1|10|15|1 ⇢  (गभीर) (स्त्री) ⇒ deep, dense, grave, solemn, secret, serious, profound, sagacious, mysterious, impervious, inscrutable, hollow-toned, deep-sounding, deep in sound, inexhaustible, uninterrupted, not to be penetrated or investigated or explored
➠ 1|10|15|1 ⇢ गभीरम् (गभीर) (नपुं) ⇒ deep, dense, grave, solemn, secret, serious, profound, sagacious, mysterious, impervious, inscrutable, hollow-toned, deep-sounding, deep in sound, inexhaustible, uninterrupted, not to be penetrated or investigated or explored
➠ 1|10|15|1 ⇢ गम्भीरः (गम्भीर) (पुं) ⇒ deep, lotus, serious, lemon tree, bass [music], mantra of the
➠ 1|10|15|1 ⇢  (गम्भीर) (स्त्री) ⇒ deep, lotus, serious, lemon tree, bass [music], mantra of the
➠ 1|10|15|1 ⇢ गम्भीरम् (गम्भीर) (नपुं) ⇒ deep, lotus, serious, lemon tree, bass [music], mantra of the
Related word(s): 
जातिः ➡ परिमाणः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 गम्भीरं,  त्रि,  (गच्छति जलमत्र । “गभीर-गम्भीरौ ।” उणां । ४ । ३५ । इति गच्छते-रीरन् भश्चान्तादेशः नुमागमश्च ।) गभीरम् ।इत्यमरः । १ । १० । १५ ॥
 (यथा,  गोः रामायणे ।५ । १ । ५० ।“ततः सागरगम्भीरो वानरः पवनो जवे ॥
”)

 गम्भीरः,  पुं,
   (गम् + “गभीरगम्भीरौ” उणां ।४ । ३५ । इति ईरन् भश्चान्तादेशः नुमागमश्च ।)जम्बीरः । षङ्कजम् । ऋङ्मन्त्रः । इत्युणादिकोषः ॥
(शिवः । यथा,  महाभारते । १३ । १७ । ५२ ।“गम्भीरघोषो गम्भीरो गम्भीरबलवाहनः ॥
”स्त्रियां,  हिक्कारोगभेदः । यथा,  सुश्रुते उत्तर-तन्त्रे ५० अध्याये ।“नाभिप्रवृत्ता या हिक्का घोरा गम्भीरनादिनी ।शुष्कोष्ठकण्ठजिह्वास्यश्वासपार्श्वरुजाकरी ।अनेकोपद्रवयुता गम्भीरा नाम सा स्मृता ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 गम्भीर त्रि०
  गच्छति जलमत्र गम--ईरन् नि० भुगागमः ।१ निम्नस्थाने अगाधे,  अमरः । “धृतगम्भीरखनीखनीनिम” नैष० । २ मन्द्रे शब्दे “स्निग्धगम्भीरनि-र्घोषमेकस्यन्दनमास्थितौ” रघुः । ३ गभीरार्थे चउणादि० । ४ जम्बीरे,  ५ पद्मे,  ६ ऋग्मन्त्रभेदे च पु०
  ।“स्वरे सत्वे च नाभौ च त्रिषु गम्भीरता शुभा ।

Capeller

German

 गम्भीर॑ = गभीर॑

Grassman

German

 gambhīrá,  a.,  „tief“ = gabhīrá,  und zwar 1〉 tief,  vom Brunnen
 2〉 tief nach unten ragend,  Gegensatz ṛṣvá,  hoch emporragend
 3〉 in der Tiefe weilend
 4〉 n.,  die Tiefe,  der tiefe,  unergründliche Raum.
-ás 2〉 vṛsabhásvṛṣabhás (índras) {212, 4}.
-éṇa 4〉 neben urúṇā {465, 9}.
-ā́ya 3〉 rákṣase {503, 9}.
-é 4〉 {465, 8}.
-ā́n 1〉 udadhī́n {279, 3}.
-áyā 2〉 (hetī́) {459, 10}.

 385, 9.a v. u.: vṛṣabhás st. vṛsabhás

Burnouf

French

 गम्भीर गम्भीर a. profond. -- S. m.
  mantra védique.
Lotus.
		 Citron. 
		 Cf.  गभीर।
गम्भीरवेदिन् m.
  (विद्) éléphant rétif. 

Stchoupak

French

 गम्भीर-
 a. = {%gabhīra- 
 -ā- %} f.
  n.
  d'une rivière.
°पयस्- a. aux eaux profondes.
°वेदिन्- a. rétif. 
गम्भीरार्थ- गम्भीराशय- a. de sens profond.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.