| YouTube Channel

गमन (gamana)

 
शब्दसागरः
English
गमन
n.
(-नं)
1. Going in general, 2. March in general, or the march of
an assailant.
3. Cohabitation.
4. Obtaining, attaining.
E.
गम् to
go or move, affix ल्युट्.
Capeller Eng
English
गमन
n.
going, coming, moving
going to, entering,
approaching (प्रति,
acc.
,
gen.
, or —°)
intercourse, cohabitation
(—°)
setting cut, departure, march.
Yates
English
गमन (नं) 1.
n.
Going in general
march
acquisition.
Spoken Sanskrit
English
गमन - gamana -
adj.
- attaining
गामिन् - gAmin -
adj.
- attaining
आभूति - AbhUti -
f.
- attaining
या - yA -
f.
- attaining
समष्टि - samaSTi -
f.
- attaining
आक्रम - Akrama -
m.
- attaining
निर्वेश - nirveza -
m.
- attaining
परिग्रह - parigraha -
m.
- attaining
लाभ - lAbha -
m.
- attaining
उपनय - upanaya -
m.
- attaining
उपगमन - upagamana -
n.
- attaining
लङ्घन - laGghana -
n.
- attaining
समासादन - samAsAdana -
n.
- attaining
प्रापिन् - prApin -
adj.
- attaining to
प्राप्ति - prApti -
f.
- attaining to
सम्प्रतिपत्ति - sampratipatti -
f.
- attaining to
नभःस्पृश् - nabhaHspRz -
adj.
- attaining heaven
अधिगम - adhigama -
m.
- act of attaining
प्रयोजन - prayojana -
n.
- means of attaining
अवसानक - avasAnaka -
adj.
- attaining an end by
गमन gamana
adj.
footmarks
गमन gamana
adj.
sexual intercourse
गमन gamana
adj.
undergoing
गमन gamana
adj.
attaining
गमन gamana
n.
decampment
गमन gamana
n.
moving
गमन gamana
n.
motion
गमन gamana
n.
setting out
गमन gamana
n.
going away
गमन gamana
n.
departure
गमन gamana
n.
going to or approaching
गमन gamana
n.
manner of going
गमन gamana
n.
going
देशान्तर-गमन dezAntara-gamana
n.
migration
गमन gamana
adj.
footmarks
खुरपदवी khurapadavI
f.
horse's footmarks
Wilson
English
गमन
n.
(-नं)
1 Going in general.
2 March in general, or the march of an assailant.
3 Cohabitation.
4 Obtaining, attaining.
E.
गम to go or move, affix ल्युट्.
Apte
English
गमनम् [gamanam], [गम्-ल्युट्]
Going, motion, gait
श्रोणीभाराद- लसगमना
Me.*
84
so गजेन्द्रगमने Ś. Til.7.
Going, motion
considered as one of the five karmans by the Vaiśeṣikas.
Approaching, going to.
March of an assailant.
Undergoing, suffering.
Obtaining, attaining.
Cohabitation.
Knowledge, understanding
नाञ्जः स्वरूपगमने प्रभवन्ति भूम्नः
Bhāg.*
8.7.34.
Apte 1890
English
गमनं [गम्-ल्युट्] 1 Going, motion, gait
श्रोणीभारादलसगमना Me. 82
so गजेंद्रगमने Ś. Til. 7.
2 Going, motion. considered as one of the five karmans by the Vaiśeṣikas.
3 Approaching, going to.
4 March of an assailant.
5 Undergoing, suffering
6 Obtaining, attaining.
7 Cohabitation.
Monier Williams Cologne
English
गमन
n.
going, moving, manner of going,
Ragh.
Megh.
&c.
(ifc. f(आ). )
going to or approaching (with
acc.
or
gen.
[R. i, 3, 22] or प्रति or a local adverb or ifc. ),
KātyŚr.
MBh.
&c.
going away, departure, decampment, setting out (for war or for an attack)
ifc. sexual intercourse (with a woman),
PārGṛ.
ii
R.
Suśr.
(with a man),
Gaut.
ifc. undergoing, attaining, iv, 22
Mn.
i, 117
R.
v, 15, 48
footmarks (?), iii, 68, 50.
Monier Williams 1872
English
गमन, अम्, n. going, manner of going, going
away, departure, going to or approaching
march in
general or the march of an assailant
intercourse with
a woman, cohabitation
undergoing or obtaining,
attaining
way, possibility.
—गमन-वत्, आन्, अती,
अत्, furnished with motion, moving.
—गमनार्ह
(°न-अर्°), अस्, आ, अम्, to be sought, fit, suitable,
desirable.
Macdonell
English
गमन gam-ana,
n.
gait
going
betaking 🞄oneself to (ad.
ac. ± prati, g., —°)
sexual intercourse 🞄with (—°)
entering upon, undergoing 🞄(—°)
course
departure
walking
motion: 🞄-vat,
a.
past
-anīya, fp. accessible to, assailable 🞄by (g.)
-ayitavya, cs. fp. to be passed 🞄(time).
Benfey
English
गमन गम् + अन,
n.
1. Gait,
Śṛṅgārat. 7.
2. Going, Rām. 1, 9, 40.
3.
Going to, Rām. 1, 3, 16.
4. Coming,
Hiḍ. 4, 27 (? read आगमनम्).
5. Carnal
approach, Rām. 3, 13, 6.
6. Under-
going, e. g.
पञ्चत्व-, Death, Rām. 5,
15, 78.
7. Way, Rām. 3, 68, 50.
--
Comp.
अधोगमन, i. e.
अधस्-,
n.
descend-
ing, Rājat. 5, 310.
अन्त-,
n.
1. ac-
complishing, Pañc. iii. d. 130. 2. dying.
अन्तरा-,
n.
passing between, Man. 4,
126.
अस्त-,
n.
setting (of the sun),
MBh. 1, 6058.
सह-,
n.
1. accompany-
ing. 2. a woman's burning herself with
her deceased husband.
Hindi
Hindi
जा रहे हैं
Apte Hindi
Hindi
गमनम्
नपुं*
- गम् - ल्युट्
"जाना, गति, चाल"
गमनम्
नपुं*
- -
"जाना, गति"
गमनम्
नपुं*
- -
"निकट पहुँचना, पहुँचना"
गमनम्
नपुं*
- -
अभियान
गमनम्
नपुं*
- -
"अनुभव करना, भुगतना"
गमनम्
नपुं*
- -
"प्राप्त करना, पहुँचना"
गमनम्
नपुं*
- -
सहवास
गमनम्
नपुं*
- गम्+ल्युट्
"जानना, समझना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गमन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಡೆಯುವುದು /ಹೋಗುವುದು
निष्पत्तिः - > गम्लृ (गतौ) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
प्रयोगाः - > "श्रोणीभारादलसगमना स्तोकनम्रा स्तनाभ्याम्"
उल्लेखाः - > मेघ० २-१९
गमन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಹೊರಟ ಪ್ರಯಾಣ
गमन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೆಂಗಸಿನೊಡನೆಸಂಭೋಗ
गमन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ಕ್ಷೇಪಣ ಮೊದಲಾದ ವಿಧ ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲೊಂದು
L R Vaidya
English
gamana {% m. %} 1. Going, moving, gait, किं रुष्टासि गजेंद्रमंदगमने Sr.T.7
2. going considered as a karman by the Vaiśeshikas. See under कर्मन्
3. march of an assailant
4. cohabitation
5. obtaining, attaining.
Bopp
Latin
गमन n. (r. गम् s. अन) actio eundi, veniendi. N. 20. 26.
H. 1. 23. 4. 27.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
कला
स्त्री
कला, सौध, अवयव, विज्ञान, गमन
सौधावयवविज्ञानगमनेषु कला मता
verse 2.1.1.45
page 0010
उद्यान
क्ली
उद्यान, विपिन, गमन
प्रोक्तं विपिनमुद्यानमुद्यानं गमनं स्मृतम्
verse 2.1.1.59
page 0011
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
गमन Yantrarājaṭīkā jy. Rādh 35.
Kridanta Forms
Sanskrit
गम् (ग॒मॢँ꣡ गतौ - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = गमनम्
अनीयर् = गमनीयः - गमनीया
ण्वुल् = गामकः - गामिका
तुमुँन् = गन्तुम्
तव्य = गन्तव्यः - गन्तव्या
तृच् = गन्ता - गन्त्री
क्त्वा = गत्वा
ल्यप् = प्रगम्य / प्रगत्य
क्तवतुँ = गतवान् - गतवती
क्त = गतः - गता
शतृँ = गच्छन् - गच्छन्ती
Sanskrit Tibetan
Tibetan
gro
१) अभिकमति २) एति ३) ° ४) गच्छति ५) गच्चसि ६) गच्छत् ७) गच्छावः ८= गति ९) ° गम् १०) गमन ११) गम्यते १२) ° गामिन् १३) जगत् १४) जन १५) प्रक्रमति / प्रक्रमते १६) याति १७) यान १८) यान्ति १९) यामि २०) यास्यति २१) यास्यसि २२) यास्यामि २३) विक्रमते २४) चिगमिष्यामि २५) व्रजत् २६) सत्त्व २७) सरेत् २८)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
प्रस्थानं गमनं व्रज्याभिनिर्याणं प्रयाणकम् ७८९
यात्राभिषेणनं तु स्यात्सेनयाभिगमो रिपौ
-wordlist-
प्रस्थान (क्ली), गमन (क्ली), व्रज्या (स्त्री), अभिनिर्याण (क्ली), प्रयाणक (क्ली), यात्रा (स्त्री), अभिषेणन (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गमनं,
क्ली,
(गम्यते जिगीषुणा इति गम् + भावेल्युट् ।) जिगीषोः प्रयाणम् कुच् इतिपारस्य भाषा तत्पर्य्यायः यात्रा व्रज्या ३अभिनिर्याणम् प्रस्थानम् गमः इत्य-मरः १५
प्रयाणम् प्रस्थितिः ८यानम् प्राणनम् १० इति शब्दरत्नावली
पादविहरणम् (यथा, रामायणे १३ ११ ।“न मे रोचते वीर ! गमनं दण्डकं प्रति
”)तत्तु पञ्चविधकर्म्मान्तर्गतकर्म्मविशेषः (यथा, भाषापरिच्छेदे ।“उत्क्षेपणं ततोऽवक्षेपणमाकुञ्चनं तथा ।प्रसारणञ्च गमनं कर्म्माण्येतानि पञ्च
”)तस्य भेदाः यथा, भ्रमणम् रेचनम् २स्यन्दनम् ऊर्द्ध्वज्वलनम् तिर्य्यग्गमनम् ।इति भाषापरिच्छेदे (उपभोगः यदुक्तंतिथितत्वे ।“अगम्यागमनाच्चैव अभक्षस्य भक्षणात् ।मुच्यते सर्व्वपापेभ्यः पञ्चवक्त्रस्य धारणात्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गमन
न०
गम--भावे ल्युट् स्वाश्रयसंयोगविभागासम-वायिकारणे क्रियाभेदे “प्रसारणञ्च गमनं कर्म्मान्येतानिपञ्च च” “भ्रमणं रेचनं स्यन्दनोर्द्धज्ज्वलनमेव ति-र्य्यग्गमनमप्यत्र गमनादेव लभ्यते” भाषा० उत्क्षेपण-शब्दे १०८६ पृ० विवृतिः जिगीषोः प्रयाणे अमरः
Capeller
German
गमन
n.
das Kommen, Gehen Hingehehn,
Gang, Bewegung
auch = गम
m.
Burnouf
French
गमन गमन
n.
(sfx. अन) action d'aller
marche
action de marcher à l'ennemi.
Stchoupak
French
गमन-
nt. fait d'aller, de marcher, de s'approcher
démarche
départ
rapports sexuels
ifc. fait de subir, d'atteindre.
°समय-
m.
moment du départ.