धातुः: घ्रा
मूलधातुः: घ्रा
धात्वर्थः: गन्धोपादाने
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: जिघ्रति
अनुबन्धादिविशेषः: आकारान्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

घ्रा (अर्थः)  गन्धोपादाने
( जिघ्रति ) "पाघ्रा'' इत्यादिना जिघ्रादेशः शिति ( जघ्रौजध्रिथ घ्रातेत्यादि ) आशीर्लिङि ( घ्रायात् ध्रेयात्, ) "वान्यस्य'' इति एत्वविकल्यः लुङि ( अध्रात् अध्रासीत् ) "विभाषा घ्राधेट्'' इति सिचो वा लुक् परस्मैपदे आत्मनेपदे ( अघ्रायि, अघ्रासाताम् ) सुमनसौ इति नित्यं सिचः श्रवणमेव ( जिघ्रासति जेघ्रीयते ) "ई घ्राध्मोः'' इति यडीत्वम् ( जाघ्रेति जाघ्राति जाघ्रीतः ) "ई हल्यघोः'' इतीत्वम् ( घ्रापयति अजिघ्रपत् अजिघ्रिपत् ) "जिव्रतेर्वा'' इति चङ्परे णावुपधाया वेत्वम् श्तिपा निर्देशात् यङ्लुकि ( अजाघ्रपदित्येव ) आ जिघ्रतीति ( आजिघ्रः ) "पाघ्रा'' इत्यादिना उपसृष्टादस्माच्छे शपि जिघ्रादेशः, व्याजिघ्रतीति (व्याव्रः) "जिघ्रतेः संज्ञायाम्'' इति कः "गतिकारकोपपदानां कृद्भिः सह समासवचनं प्राक् सुबुत्पत्तेः' इति सुबुत्पत्तेः प्रागेव समासस्तेन स्त्रियां "जातेरस्त्रीविषयात्'' इति अदन्तलक्षणो ङीष् भवति  (व्याघ्रीति) "जिघ्रतेः संज्ञायाम्'' इति कः "गतिकारकोपपदानां कृद्भिः सह समासवचनं प्राक् सुबुत्पत्तेः' इति सुबुत्पत्तेः' इति सुबुत्पत्तेः प्रागेव समासस्तेन स्त्रियां "जातेरस्त्रीविषयात्'' इति अदन्तक्षणो ङीष् भवति (व्याघ्रीति) सुबन्तेन समासे पूर्वं स्त्रियां टापि अदन्तत्वाभावात् ङीष् न स्यात् व्याघ्रस्य विकारश्चर्म ( वैयाघ्रम् )  ( सूत्रम्) प्राणिरजतादिभ्योऽञ् (इति सूत्रम्) इति प्राणिवाचिभ्यो रजतादिभ्यश्च षष्ठ्यन्तेभ्यो यथायोगं विकारावयवयोरर्थयोरञि "न य्वाभ्याम्'' इति वृद्धिनिपेधे ऐजागमश्च वैयाघ्रेण परिवृतो रथो ( वैयाघ्रः )  ( सूत्रम्) द्वैपवैयाघ्रादञ् (इति सूत्रम्) इति द्वैपवैयाघ्रशब्दाभ्यां परिवृतो रथ इति विषयेऽञ् प्राग्दीण्यतीयस्याणोऽपवादः ( घ्राणम् घ्रातम्, ) "नुदविद'' इति निष्ठानत्वविकल्पः 909

घ्रा  गन्धोपादाने 
- जिघ्रति । जघ्रौ । अघ्रात् । अघ्रासीत् । अजिघ्रपत् । अजिघ्रिपत् । जेघ्रीवते ।। 930 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“घ्रा गन्धोपादाने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> <a href="#foot_krm03">3</a> घ्रायकः-यिका, <a href="#foot_krm04">4</a> घ्रापकः-पिका, जिघ्रासकः-सिका, <a href="#foot_krm05">5</a> जेघ्रीयकः-यिका;</li> <li> घ्राता-त्री, घ्रापयिता-त्री, जिघ्रासिता-त्री, जेघ्रीयिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm06">6</a> जिघ्रन्- <a href="#foot_krm07">7</a> न्ती, घ्रापयन्-न्ती, जिघ्रासन्-न्ती, -- घ्रास्यन्-न्ती-ती, घ्रापयिष्यन्-न्ती-ती, जिघ्रासिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- -- घ्रापयमाणः, घ्रापयिष्यमाणः, -- जेघ्रीयमाणः, जेघ्रीयिष्यमाणः;</li> <li> संघ्राः-संघ्रौ-संघ्राः;</li> <li> -- -- -- <a href="#foot_krm08">8</a> घ्राणः-घ्राणम्-घ्राणवान्, घ्रातः,-तम्-तवान्, घ्रापितः, जिघ्रासितः, जेघ्रीयितः-तवान्;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> व्याघ्रः-व्याघ्री, <a href="#foot_krm10">10</a> आजिघ्रः <a href="#foot_krm11">11</a>, <a href="#foot_krm12">12</a> घ्रायः, <a href="#foot_krm13">13</a> पुष्पसङ्घ्रायः, घ्रापः, जिघ्रासुः, <a href="#foot_krm14">14</a> जाघ्राः;</li> <li> <a href="#foot_krm15">15</a> घ्रातव्यम्, घ्रापयितव्यम्, जिघ्रासितव्यम्, जेघ्रीयितव्यम्;</li> <li> घ्राणीयम्, घ्रापणीयम्, जिघ्रासनीयम्, जेघ्रीयणीयम्;</li> <li> <a href="#foot_krm16">16</a> घ्रेयः, आघ्रेयः, घ्राप्यम्, जिघ्रास्यम्, जेघ्रीय्यम्;</li> <li> <a href="#foot_krm17">17</a> ईषद्घ्राणः-दुर्घ्राणः-सुघ्राणः;</li> <li> -- -- घ्रायमाणः, घ्राप्यमाणः, जिघ्रास्यमानः, जेघ्रीय्यमाणः;</li> <li> घ्रायः, घ्रापः, जिघ्रासः, जेघ्रीयः;</li> <li> घ्रातुम्, घ्रापयितुम्, जिघ्रासितुम्, जेघ्रीयितुम्;</li> <li> घ्रातिः, <a href="#foot_krm18">18</a> आघ्रा, घ्रापणा, जिघ्रासा, जेघ्रीया;</li> <li> <a href="#foot_krm19">19</a> प्रणिघ्राणम्-प्रनिघ्राणम्, घ्रापणम्, जिघ्रासनम्, जेघ्रीयणम्;</li> <li> घ्रात्वा, घ्रापयित्वा, जिघ्रासित्वा, जेघ्रीयित्वा;</li> <li> घ्रायम् २, घ्रात्वा २, घ्रापम् २। घ्रापयित्वा २, जिघ्रासम् २, जिघ्रासित्वा २, जेघ्रीयम् २;</li> <li> जेघ्रीयित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (४८१)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-९२६। सक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[१। ‘आतो युक् चिण्कृतोः’ (७-३-३३) इति युगागमः। एवं घञि, णमुलि च ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[२। ‘अर्तिह्रीव्लीरीक्नूयीक्ष्माय्यातां पुग् णौ’ (७-३-३६) इति णौ पुगागमः। एवं ण्यन्ते सर्वत्र बोध्यम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[३। ‘ई घ्राध्मोः’ (७-४-३१) इति आकारस्य ईकारादेशः। अभ्यासे गुणः।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[४। शपि, ‘पाघ्राध्मास्थाम्नादाण्दृश्यर्तिसर्तिशदसदां पिबजिघ्रधमतिष्ठमनयच्छपश्यर्च्छधौ शीयसीदाः’ (७-३-७८) इत्यनेन प्रकृतेः जिघ्रादेशे रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[आ। ‘स्नातावदातः स पिबंस्तदाभाञ्जिघ्रन् सुगन्धं विधमन्नघानि।’ धा। का। २-३३।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[५। ‘नुदविदोन्दत्राघ्राह्रीभ्योऽन्यतरस्याम्’ (८-२-५६) इति निष्ठातकारस्य नकारविकल्पः। नत्वपक्षे णत्बम्।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[६। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-१-१-३६) इति कर्तरि कः। स्त्रियां, ‘गतिकारकोपपदानां कृद्भिः सह समासवचनं प्राक् सुबुत्पत्तेः’ (परिभाषा ७७) इति सुबुत्पत्तेः प्राक् समासे, अदन्तत्वेन प्राप्तं टापं बाधित्वा जातिलक्षणो ङीष् भवति।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[७। सोपसर्गात् ‘पाघ्राध्माधेट्दृशः शः’ (३-१-१३७) कर्तरि शप्रत्ययः। ‘पाघ्राध्मास्थाम्नादाण्--’ (७-३-७८) इत्यादिना जिघ्रादेशः। मध्ये विकरणप्रत्ययः शप्। ‘{??}पमितं व्याघ्रादिभिः--’ (२-१-५६) इति निर्देशात् संज्ञायाम् उपसृष्टेऽपि जिघ्रादेशो न।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[B। ‘ध्वनीनामुद्धमैरेभिर्मधूनामुद्धयैर्भृशम्। आजिघ्रैः पुष्पगन्धानां पतङ्गैर्ग्लपिता वयम्।।’ भ। का। ६-७७।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[८। ‘श्याऽऽद्व्यधाश्रु--’ (३-१-१४१) इत्यादिना आदन्तलक्षणे णप्रत्यये युगागमः।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[९। ‘आतोऽनुपसर्गे कः’ (३-२-३) इत्यत्र, ‘अनुपसर्गे’ इत्युक्तत्वात्--सोपसृष्टात् ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[१०। यङ्न्तात् अचि, ‘यङोऽचि च’ (२-४-७४) इति यङो लुकि, यङ्परकत्वाभावादी- त्वाभावे, ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घे च रूपम्।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [पृष्ठम्०४६६+ २४]</li> <li id="foot_krm16">16 => [[१। ‘ईद्यति’ (६-४-६५) इति धात्वाकारस्य ईकारे गुणः।]]</li> <li id="foot_krm17">17 => [[२। ‘आतो युच्’ (३-३-१२८) खलपवादो युच्।]]</li> <li id="foot_krm18">18 => [[३। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-३-१०६) इति स्त्रियां अङ् भवति।]]</li> <li id="foot_krm19">19 => [[४। ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति णत्वं वा।]]</li></ul>

घ्रा (घ्रा॒ गन्धोपादाने घ्राणे - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = घ्राणम्
अनीयर् = घ्राणीयः - घ्राणीया
ण्वुल् = घ्रायकः - घ्रायिका
तुमुँन् = घ्रातुम्
तव्य = घ्रातव्यः - घ्रातव्या
तृच् = घ्राता - घ्रात्री
क्त्वा = घ्रात्वा
ल्यप् = प्रघ्राय
क्तवतुँ = घ्रातवान् / घ्राणवान् - घ्रातवती / घ्राणवती
क्त = घ्रातः / घ्राणः - घ्राता / घ्राणा
शतृँ = जिघ्रन् - जिघ्रन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

घ्रा गन्धोपादाने
- पाघ्रा (7378) इति जिघ्रः जिघ्रति  वान्यस्य संयोगादेः (6468) इति वा एत्वम्- घ्रेयात् घ्रायात्  विभाषा घ्रा (2468) इति वा सिज्लुक्-अघ्रात् अघ्रासीत् ई घ्राध्मोः (7431) जेघ्रीयते  जिघ्रतेर्वा (746) इत्-अजिघ्रिपत् अजिघ्रपत्  895

घ्रा - गन्धोपादाने (भ्वा० पर० अक० अनि०) जिघ्रति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಘ್ರಾಣಿಸು

गन्धोपादाने (gandhopAdAne)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)