| YouTube Channel

गन्धवती (gandhavatI)

 
Monier Williams Cologne
English
गन्ध—वती
f.
=
 -मात्रि,
L.
a kind of jasmine,
L.
=
 °धोत्तमा,
L.
a kind of perfume,
L.
=
 -काली,
MBh.
 i, 2411
N.
 of a city belonging to Vāyu,
SkandaP.
of a city belonging to Varuṇa,
L.
N.
 of a river,
Megh.
 34.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गन्धवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > गन्धवत् ಪದದ ಅರ್ಥ
निष्पत्तिः - > स्त्रियां "ङीप्" (४-१-६)
गन्धवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪೃಥಿವಿ /ಭೂಮಿ
निष्पत्तिः - > "मतुप्" (५-२-९४) । मस्य वः (८-२-९) । "ङीप्" (४-१-६)
व्युत्पत्तिः - > गन्धोऽस्यास्ति
प्रयोगाः - > "तत्र गन्धवती पृथिवी"
उल्लेखाः - > त० सं०
गन्धवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸತ್ಯವತಿ /ವ್ಯಾಸಮಹರ್ಷಿಯ ತಾಯಿ
प्रयोगाः - > "एवमुक्त्वा वरं वव्रे गात्रसौगन्ध्यमुत्तमम् । स चास्यै भगवान् प्रादात् मनसः काङ्क्षितं प्रभुः । तेन गन्धवतीत्येवं नामास्याः प्रथितं भुवि ॥"
उल्लेखाः - > भा० आदि० ६४
गन्धवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸುರೆ /ಮದ್ಯ
गन्धवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮುರೆಯೆಂಬ ಒಂದು ಸುಗಂಧದ್ರವ್ಯ
गन्धवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಲ್ಲಿಗೆ ಗಿಡ
गन्धवती
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಾಜಿ ಗಿಡ
L R Vaidya
English
gaMDa-vatI {% f. %} 1. the earth
2. wine
3. Satyavatī, mother of Vyāsa
4. a kind of jasmine.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Gandhavatī,
(1) n. of a goddess: Mvy 〔4324〕
(2) n. of a city: AsP 〔485.13〕
(3) n. of a lokadhātu: Gv 〔82.6〕.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 पृथिवी, भूः, भूमिः, अचला, अनन्ता, रसा, विश्वम्भरा, स्थिरा, धरा, धरित्री, धरणी, क्षौणी, ज्या, काश्यपी, क्षितिः, सर्वसहा, वसुमती, वसुधा, उर्वी, वसुन्धरा, गोत्रा, कुः, पृथ्वी, क्ष्मा, अवनिः, मेदिनी, मही, धरणी, क्षोणिः, क्षौणिः, क्षमा, अवनी, महिः, रत्नगर्भा, सागराम्बरा, अब्धिमेखला, भूतधात्री, रत्नावती, देहिनी, पारा, विपुला, मध्यमलोकवर्त्मा, धारणी, गन्धवती, महाकान्ता, खण्डनी, गिरिकर्णिका, धारयित्री, धात्री, अचलकीला, गौः, अब्धिद्वीपा, इडा, इडिका, इला, इलिका, इरा, आदिमा, ईला, वरा, आद्या, जगती, पृथुः, भुवनमाता, निश्चला, श्यामा
noun
मर्त्याद्यधिष्ठानभूता।
"पृथिवी पञ्चमम् भूतम्"
Synonyms:
 गन्धवती
noun
एकं नगरम् ।
"गन्धवत्याः अधिपतिः वरुणः अस्ति"
Synonyms:
 गन्धवती
noun
एकं नगरम् ।
"स्कन्दपुराणानुसारेण गन्धवत्याः अधिपतिः वायुः अस्ति"
Synonyms:
 गन्धवती
noun
एका नदी ।
"गन्धवत्याः वर्णनं मेघदूते वर्तते"
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
सत्यवत्यां गन्धवती मत्स्योदर्यथ वक्रये ।
भाटकोऽथ साक्षिणि स्यान्मध्यस्थः प्राश्निकोऽप्यथ ॥ १५१ ॥
-wordlist-
गन्धवती (स्त्री), मत्स्योदरी (स्त्री), भाटक (पुं), मध्यस्थ (पुं), प्राश्निक (पुं)
Mahabharata
English
Gandhavatī = Satyavatī^1, q.v.
पुराणम्
English
गन्धवती १ / GANDHAVATĪ I. The name satyavatī (kālī) was assumed when sage parāśara had swept away her matsyagandha (fish smell). She got also another name Yojanagandhā. (Ādi Parva, Chapter 63, Verse 80).
गन्धवती २ / GANDHAVATĪ II. The city of vāyu (the wind God). There are said to be nine cities on top of Mount mahāmeru: (1) manovatī of brahmā at the centre, (2) Just on the eastern side of it amarāvatī of indra, (3) Agni's tejovatī in the south-eastern corner, (4) Maya's saṁyamanī in the south, 5) Nirṛti's Kṛṣṇāñjanā in thesouth-western corner, (6) śraddhāvatī of varuṇa on the west, (7) gandhavatī of vāyu in the northwestern corner, (8) Mahodayā of kubera on the north, and (9) yaśovatī of īśāna in the north-eastern corner. (devībhāgavata, Aṣṭama skandha).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गन्धवती,
स्त्री,
 (गन्धो विद्यतेऽस्याः । गन्ध +मतुप् । मस्य वत्वे स्त्रियां ङीप् ।) पृथिवी ।(“गन्धवती पृथ्वीरूपा ।” इति काशीखण्डे ।२९ । ४९ श्लोकस्य टीकायाम् ॥
) वायुपुरी ।(यथा, काशीखण्डे । १३ । १ ।“इमां गन्धवतीं पुण्यां पुरीं वायोर्विलोकय ।वारुण्या उत्तरे भागे महाभाग्यनिधे द्विज ! ॥
”)व्यासमाता । (इयं हि पूर्व्वं मत्स्यगन्धा आसीत्पश्चात् प्रसन्नात् पराशरात् लब्धवरा सदगन्ध्विशिष्टा गन्धवतीति प्रसिद्धा जाता । यथा, महाभारते । १ । ६३ । ७९--८० ।“एवमुक्ता वरं वव्रे गात्रसौगन्धमुत्तमम् ।स चास्यै भगवान् प्रादान्मनसः काङ्क्षितं प्रभुः ।ततो लब्धवरा प्रीता स्त्रीभावगुणभूषिता ॥
जगाम सह संसर्गमृषिणाद्भुतकर्म्मणा ।तेन गन्धवतीत्येवं नामास्याः प्रथितं भुवि ॥
”)सुरा । इति मेदिनी । ते । १९४ ॥
वनमल्लिका ।इति रत्नमाला ॥
मुरानामगन्धद्रव्यम् । इतिजटाधरः ॥
(गङ्गा । यथा, काशीखण्डे । २९ । ४९ ।“गङ्गा गन्धवती गौरी गन्धर्व्वनगरप्रिया ॥
”)