| YouTube Channel

गन्धर्वः (gandharvaH)

 
Apte
English
गन्धर्वः [gandharvḥ], 1 A celestial musician, a class of demi-gods regarded as the singers or musicians of gods, and said to give good and agreeable voice to girls
पतङ्गो वाचं मनसा बिभर्ति तां गन्धर्वो$वदद्गर्भे अन्तः
Rv.*
 1.177.2
Av.*
 11.5.2
सोमं शौचं ददावासां गन्धर्वश्च शुभां गिरम्
Y.*
 1.71.
A singer in general
Mb.
 * 7.57.4.
A horse
Mb.
 * 3.
The musk-deer.
The soul after death and previous to its being born again
तस्यासीद्दुहिता गन्धर्वगृहीता Bṛi.
Up.*
 3.3.1.
The black cuckoo.
The sun.
A sage, pious man
Vāj.32.7.
Comp.
 -तैलम् Castor-oil. -नगरम्, -पुरम् the city of the Gandharvas, an imaginary city in the sky, probably the result of some natural phenomenon, such as mirage
गन्धर्वनगराकारं तथैवान्तर्हितं पुनः
Mb.
 * 1.126.35. -राजः Chitraratha, the chief of the Gandharvas. -विद्या the science of music. -विवाहः one of the eight forms of marriage described in
Ms.*
 3.27
&c.
in this form marriage proceeds entirely from love or the mutual inclination of a youth and maiden without ceremonies and without consulting relatives
it is, as Kālidāsa observes, कथमप्यबान्धवकृता स्नेहप्रवृत्तिः
Ś.*
 4.17. -वेदः one of the four subordinate Vedas or Upavedas, which treats of music
see उपवेद. -हस्तः, -हस्तकः the castoroil plant.
Apte Hindi
Hindi
गन्धर्वः
पुं*
 - गन्ध - अर्व् - अच्
स्वर्गीय गायक
गन्धर्वः
पुं*
 - -
गवैया
गन्धर्वः
पुं*
 - -
घोड़ा
गन्धर्वः
पुं*
 - -
कस्तूरीमृग
गन्धर्वः
पुं*
 - -
मृत्यु के बाद तथा पुनर्जन्म से पूर्व की आत्मा
गन्धर्वः
पुं*
 - -
कोयल
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 अश्वः, तुरगः, तुरङ्गः, तुरङ्गमः, वाजी, हयः, पीतिः, पीती, वीतिः, घोटः, घोटकः, वाहः, अर्वा, गन्धर्वः, सैन्धवः, सप्तिः, हरिः
noun
ग्राम्यपशुः- नरजातीयः यः वेगवान् अस्ति।
"अश्वः रथाय युज्यते।"
Synonyms:
 गन्धर्वः, गातुः, दिव्यगायनः, हाहाः
noun
नृत्यगायनादिषु निपुणा देवयोनिः।
"गन्धर्वाः नृत्यगायनेन देवतानां विनोदनं कुर्वन्ति।"
Synonyms:
 अश्वः, वाजी, हयः, तुरगः, तुरङ्गः, तुरङ्गमः, सैन्धवः, पीतिः, पीती, घोटकः, घोटः, वीतिः, वाहः, अर्वा, गन्धर्वः, सप्तिः, हरिः
noun
ग्राम्यपशुविशेषः-यः विषाणहीनः चतुष्पादः।
"राणाप्रतापस्य अश्वस्य नाम चेतकः इति आसीत्।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गन्धर्वः
Root: गन्धर्व
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ स्वर्गगायकः
Meaning(s):
⇒ Name of a lower deity
Shloka(s):
1|3|1|2 ► स्वर्वेश्याश्चाथ स्वापेयो यक्षोऽथ सुरगायनः॥ (स्वर्गकाण्डः/यक्षाद्यध्यायः)
1|3|2|1 ► गन्धर्वो गातुगान्धर्वौ सिद्धाः स्युः सनकादयः। (स्वर्गकाण्डः/यक्षाद्यध्यायः)
Synonym(s):
➠ 1|3|1|2 ⇢ सुरगायनः (सुरगायन) (पुं) ⇒ Epithet of Gandharva ⇒ स्वर्गगायकः
➠ 1|3|2|1 ⇢ गन्धर्वः (गन्धर्व) (पुं) ⇒ Name of a lower deity ⇒ स्वर्गगायकः
➠ 1|3|2|1 ⇢ गातुः (गातु) (पुं) ⇒ Epithet of Gandharva ⇒ स्वर्गगायकः
➠ 1|3|2|1 ⇢ गान्धर्वः (गान्धर्व) (पुं) ⇒ Epithet of Gandharva ⇒ स्वर्गगायकः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ देवयोनिः
जातिः ➡ देवयोनिः