गद्य (gadya)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
English गद्य gadya prose
गद्य gadya to be spoken or uttered
गद्य gadya composition not metrical yet framed in accordance with harmony
गद्य gadya elaborate prose composition
गद्य gadya prose
कादम्बरी kAdambarI fictional contemporary prose [ novel ]
गघ gagha prose
गुरुतम gurutama longer [ prose ]
प्रसारयति { प्रसृ } prasArayati { prasR } verb caus. prosecute
अभियुक्त abhiyukta prosecuted [ jur. ]
आप्त Apta prosecuted
व्यवहाराभिशस्त vyavahArAbhizasta prosecuted
विवादार्थिन् vivAdArthin prosecutor
अभियोगिन् abhiyogin prosecutor
अर्थिन् arthin prosecutor
वादिन् vAdin prosecutor
अवस्थित avasthita prosecuting
प्रतिज्ञा pratijJA prosecution
अभियोग abhiyoga prosecution
प्रत्यापद्यते { प्रत्या- पद् } pratyApadyate { pratyA- pad } verb 4 proselytize
मुक्तक muktaka simple prose
कलक kalaka kind of prose
चूर्ण cUrNa kind of easy prose
चूर्णक cUrNaka kind of easy prose
चूर्णपद cUrNapada kind of easy prose
ग्रन्थ grantha book in prose or verse
हारक hAraka kind of prose composition
गद्यरामायणकाव्य gadyarAmAyaNakAvya rAmAyaNa written in prose
अभियोक्तव्य abhiyoktavya to be accused or prosecuted
गद्य gadya elaborate prose composition
नियोक्तव्य niyoktavya to be harassed or prosecuted
गद्यपद्यमय gadyapadyamaya consisting of prose and verses
वृत्तक vRttaka kind of simple but rhythmical prose composition
कुलक kulaka kind of prose composition with few compound words
वेल्लपुरीविषयगद्य vellapurIviSayagadya account in prose of the city and district of Vellore and of its ruler keza-veza-rAja
चम्पू campU kind of elaborate composition in which the same subject is continued through alternations in prose and verse
Wilson
EnglishApte
Englishगद्य [gadya], pot. p. [गद्-यत्] To be spoken or uttered
गद्य- मेतत्त्वया मम 6.47. -द्यम् Prose, elaborate prose composition, composition not metrical yet framed with due regard to harmony
one of the three classes into which all compositions may be divided
see Kāv.1.11.
Apte 1890
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMonier Williams 1872
EnglishApte Hindi
Hindiगद्य
सं* कृ* - गद् - यत्
बोले जाने या उच्चारण किये जाने के योग्य
गद्यम्
- गद् - यत्
"नसर, गद्य रचना, छन्दविरहित रचना, तीन प्रकार की रचनाओं में से एक"
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगद्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗದ್ಯಕಾವ್ಯ /ಪಾದಗಳ ನಿಯಮವಿಲ್ಲದ ಪದಗಳಸಮೂಹ
निष्पत्तिः - > गद (व्यक्तायां वाचि) - कर्म० "यत्" (३-१-१००)
व्युत्पत्तिः - > गद्यते
गद्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹೇಳಲ್ಪಡುವ /ಉಚ್ಚರಿಸಲ್ಪಡುವ
L R Vaidya
EnglishAufrecht Catalogus Catalogorum
EnglishSanskrit Tibetan
Tibetanlhug pa
गद्य
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगद्यं, (गव्यते च्छन्दसा विना केवलं कथाप्रबन्धै-रेव विरच्यत इति । गद + “गदमदचरयमश्चानुप-मर्गे ।” ३ । १ । १०० । इति पत् ।) पद्यभिन्नम् ।कविकृतम् । अपादः पदसन्तानः । इत्यमरः ।३ । ५ । ३१ ॥
कविकृतभिन्ने त्रि । यथा गद्योव्यवहारः गद्या वाक् गद्यं वचः । इति तट्टी-काया भरतः ॥
(यथा, महाभारते । ३ । २६ । ३ ।“यजषामृचा साम्नाञ्च गद्यानाञ्चैव सर्व्वशः ।आसीदुच्चाय्यमाणानां निस्वनो हृदयङ्गमः ॥
”)“अपादः पदसन्तानो गद्यमाख्यायिका कथा ॥
इति दण्डी ॥
आस्यायिका तु आचष्टे प्रातपादयति अत्यर्थंआख्यायिका अत्र नायकेन स्वयमुपलब्धोऽर्थआख्यायते इत्येके । ज्ञातायां सत्यार्थायां कथाया-माख्यायिका । सा च माधविका-वासवदत्ता-हर्षचरितादिः । कथा तु । प्रबन्धस्य कल्पनारचना बह्वनृता स्तोकसत्या कथा ।प्रबन्धकल्पनां स्तोकसत्यां प्राज्ञाः कथां विदुः ।परम्पराश्रया यस्मात् सा मताख्यायिका क्वचित् ॥
इति कोलाहलाचार्य्यः ॥
कथा कादम्बर्य्यादिः ।” इत्यमरटीकायां भरतः ॥
(गद्यन्तु त्रिधा विभक्तं यथा छन्दोमञ्जर्य्याम् ।“अपादं पदसन्तानं गद्यं तत्तु त्रिधा मतम् ।वृत्तकोत्कलिकाप्रायवृत्तगन्धिप्रभेदतः ॥
”एतेषामपि लक्षणं यथा तत्रैव ।“अकठोराक्षरं स्वल्पसमासं वृत्तकं सतम् ।तत्तु वैदर्भरीतिस्थं गद्यं हृद्यतरं भवेत् ॥
भवेदुत्कलिकाप्रायं समासाढ्यं दृढाक्षरम् ।वृत्तैकदेशसम्बन्धात् वृत्तगन्धि पुनः स्मृतम् ॥
”मतभेदेनैतत् क्वचित् चतुर्द्धापि दृश्यते । यथा, साहित्यदर्पणे । ६ । २९५ ।“वृत्तबन्धोज्झितं गद्यं मुक्तकं वृत्तगन्धि च ।भवेदुत् कलिकाप्रायं चूर्णकञ्च चतुर्व्विधम् ॥
आद्यं समासरहितं वृत्तभागयुतं परम् ।अन्यद्दीर्घसमासाढ्यं तुर्य्यञ्चाल्पसमासकम् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskritगद्य गद--यत् । १ कथनीये “सह्यः कथं वियोगश्च गद्यमे-तत्त्वया मम” भट्टिः । सा० द० उक्ते २ पादरहितेकाव्यभेदे । “अव्यं श्रोतव्यमात्रं तत् पद्यगद्य-मयं द्विधा” इति श्रव्यकाव्यं विभज्य “वृत्तबन्धो-ज्झितं गद्यं मुक्तकं वृत्तगन्धि च । भवेदुत्कलि-काप्रायं चूर्ण्णकञ्च चतुर्व्विधम् । आद्यं समासरहितंवृत्तभागयुतं परम् । अन्थद्दीर्षसमासाद्यं तुर्य्य-ञ्चाल्पसमासकम् । मुक्तकं यथा “गुरुर्वचसि पृथु-रुरसीत्यादि । वृत्तगन्धि यथा समरकण्डूय-गनिविडभुजदण्डकुण्डलीकृतकोदण्डशिञ्जिनीटङ्कारोज्जागरिगवैरिनगरः । अत्र कुण्डलीकृतकोदण्डेत्यनुष्टु-ब्वृत्तस्य पादः । उत्कलिकाप्रायं यथा अणिसविसृमर-णिसिददरसरविसरविदलितसमरपरिगदपवरपरबलेत्यादि(प्राकृतम्) । चूर्णकं यथा गुणरत्नसागर! जगदेक-नागर! कामिनीमदन! जनरञ्जनेत्यादि” । छन्दो-मञ्जर्य्यामन्यथाभेदसंहितं तल्लक्षणादिकमुक्तं यथा“गद्यं पद्यमिति प्राहुर्वाङ्मयं द्विविधं बुधाः ।प्रागुक्तलक्षणं पद्यं गद्यं सम्प्रति गद्यते । अपादंपदसन्तानं गद्यं तत्तु त्रिधा मतम् । वृत्तकोत्कलिकाप्रायवृत्तगन्धिप्रभेदतः । अकठोराक्षरं स्वल्पसमासं वृत्तकं १मतम् । तत्तु वैदर्भरीतिस्थं गद्यं हृद्यतरं भवेत् ।भवेदुत्कलिकाप्रायं २ समासाढ्यं दृढाक्षरम् । वृत्तैकदेश-सम्बन्धात् वृत्तगन्धि ३ पुनः स्मृतम् ।”“कथायां सरसं वस्तु गद्यैरेव विनिर्म्मितम् । क्वचिदत्रभवेदार्य्या क्वचिद्वक्त्रापवक्त्रके । आदौ पद्यैर्नमस्कारःखलादेर्वृत्तकीर्त्तनम्” यथा कादम्बर्य्यादि” ।“गद्यपद्यमयं काव्यं चम्पूरित्यभिधीयते” । यथादेशराजचरितम् । “गद्यपद्यमयी राजस्तुतिर्व्विरुदमुच्यते ।यथा विरुदमणिमाला” सा० द० ।“यजुषामृचां च साम्नाञ्च गद्यानाञ्चैव सर्वशः । आसी-दुच्चार्य्यमाणानां निस्वनो हृदयङ्गमः” भा० व० २६ अ० ।भाग० ५ स्क०, विष्णुपु० च तत्प्रपपञ्चो दृश्यः ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.