| YouTube Channel

गद् (gad)

 
Capeller Eng
English
गद् गदति (गद°ते),
pp.
 गदित speak, pronounce,
recite, tell (acc. of
pers.
 & th.), enumerate, name, call. — नि =
S.
P.
 be called, pass as (nom. ). प्रणि teach, assert. विनि speak to,
address (acc. )
P.
 be called.
Yates
English
गद् गदति 1.
a. To speak articu-
lately, to be sick. (क) गदयति 10.
a. To thunder.
Apte
English
गद् [gad], I. 1
P.
 (गदति, गदित)
To speak articulately, speak, say, relate
जगादाग्रे गदाग्रजम्
Śi.*
 2.69
बहु जगद पुरस्तात्तस्य मत्ता किलाहम् 11.39
शुद्धान्तरक्ष्या जगदे कुमारी
R.*
 6.45.
To enumerate. -II. 1
U.
 (गदयति-ते
&c.
 ) To thunder.
Apte 1890
English
गद् {vI.v} {c1c} P. (गदति, गदित) 1 To speak articulately, speak, say, relate
जगादाग्रे गदाग्रजं Śi. 2. 69
बहु जगद पुरस्तात्तस्य मत्ता किलाहं 11. 39
शुद्धातरक्ष्या जगदे कुमारी R. 6. 45.
2 To enumerate. {vII.v} {c10c} U. (गदयति-ते &c.) To thunder.
Monier Williams Cologne
English
गद्
cl.
 1.
P.
 °दति (perf. जगाद
aor.
 अगदीत् [Bhaṭṭ. xv, 102] or अगादीत्,
Pāṇ.
 vii, 2, 7),
to speak articulately, speak, say, relate, tell anything (acc. ) to any one (acc. ),
MBh.
R.
&c.
 :
cl.
 10.
P.
 गदयति, to thunder,
Dhātup.
 xxxv, 8 :
Desid.
 जिगदिषति, to intend or wish to speak or tell,
MBh.
 xii, 1604
गद् [cf.
Lith.
 gadijos, zadas, zodis, giedmi
Pol.
 gadać
Hib.
 gadh.]
Monier Williams 1872
English
गद् गद्, cl. 1. P. गदति, जगाद, गदिष्-
यति, अगादीत् or अगदीत्, गदितुम्, to speak
articulately, speak, say, relate, tell anything to a person
(with two acc.)
to enumerate
to name, call
cl.
10. P. गदयति, -यितुम्, to thunder: Caus. गाद-
यति, -यितुम्: Desid. जिगदिषति, to intend or wish
to speak or tell: Intens. जागद्यते, जागत्ति
[cf.
Lith. gadijos, zadas, zodis, giedmi
Pol. gadac
Hib. gadh.]
Macdonell
English
गद् GAD, Ⅰ. P. (Ā.) gada, recite, utter, 🞄speak, say
address (2 ac.)
name. ni, 🞄id.
ps. be called
be accounted.
Benfey
English
1. गद् गद्, i. 1, Par. (in epic
poetry also Ātm. , MBh. 13, 1138),
1.
To recite, MBh. 3, 2642.
2. To speak,
Rām. 4, 5, 31
to speak to, with acc. of
the person and of the object, Rām. 2,
36, 1. गदित, Reckoned up, MBh. 3,
13425.
n.
 Speech, Śāk. d. 81, v. r.
--
Comp.
अ-,
adj.
 uncommanded, Śiś. 9,
57. -- Ptcple. of the fut. pass., गद्य,
n.
 A prosaic composition, MBh. 3, 966.
Desid. जिगदिष, To desire to speak,
MBh. 12, 1604. -- With the prep. नि
नि,
1. To declare, MBh. 1, 4223.
2. To
speak, Rām. 2, 40, 10. Pass. To be
named, MBh. 1, 5308. निगदित,
n.
Speech, Bhāg. P. 8, 21, 5. -- With प्रति
प्रति, To answer, MBh. 13, 5887. -- With
वि वि, विगदित, Spread, Rām. 2, 35, 15.
-- Cf. Goth. quithan
Engl. quoth
perhaps also βάζω (cf. गद्गद).
† 2. गद् गद्, i. 10, Par. To
thunder.
Apte Hindi
Hindi
गद्
"भ्वा* पर* , " - -
"स्पष्ट कहना, कथन करना, बोलना, वर्णन करना"
गद्
"भ्वा* पर* , " - -
गणना करना
L R Vaidya
English
gad {% vt. 1P (pp. गदित) %} To speek articulately, to speak, to say, to relate, to enumerate, जगादाग्रे गदाग्रजम् Sis.ii.69 or शुद्धांतरक्ष्या जगदे कुमारी R.vi.45.With नि-, to declare, to say.
Bopp
Latin
1. गद् 1. P. dicere, loqui. N. 15. 9.: श्लोकम् एकञ् ज-
गाद
DR. 9. 10.: हेतुम् मे गदतः शृणु. (Cf. कथ्
)
lith. gádijos appellor, v. gr. comp. 476. 506.
źadas lin-
gua, oratio, źodis verbum (*) giedmi cano, v. गै ca-
nere
polon. gadać loqui
hib. gadh vox.)
c. नि i. q. simpl. HIT.: एवम् अस्तु इति निगद्य
RAGH.
2. 33.: भूपालसिंहन् निजगाद सिंहः
11. 70.: राघवो
…निजगदे युयुत्सुना
R. Schl. I. 51. 16.: तन् मे नि-
गदतः शृणु.
(*)De ź pro g v. s. v. गण्ड.
2. गद् 10. P. (मेघशब्दे K. अभ्रध्वनौ V.) tonare.
Lanman
English
√gad (gádati
jagā́da
gadiṣyáte
gaditá
gáditum
-gádya). speak.
+ ni, say.
Kridanta Forms
Sanskrit
गद् (ग꣡दँ꣡ व्यक्तायां वाचि - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = गदनम्
अनीयर् = गदनीयः - गदनीया
ण्वुल् = गादकः - गादिका
तुमुँन् = गदितुम्
तव्य = गदितव्यः - गदितव्या
तृच् = गदिता - गदित्री
क्त्वा = गदित्वा
ल्यप् = प्रगद्य
क्तवतुँ = गदितवान् - गदितवती
क्त = गदितः - गदिता
शतृँ = गदन् - गदन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 गद्
मूलधातुः:
 गद
धात्वर्थः:
 व्यक्तायां वाचि
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 गदति
धातुः:
 गद्
मूलधातुः:
 गदी
धात्वर्थः:
 देवशब्दे
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 गदयति-ते
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. गद् mit नि, निगदित berühmt in, -x- wegen (Lok.), R. ed. Bomb. 4, 5, 3
= प्रेरित (scil. पित्रा), Komm. — Mit परि beschreiben, Bhām. V. 2, 75.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 कथय, ब्रू, वच्, वद्, वर्णय, आचक्ष्, चक्ष्, शंस्, आख्या, ख्या, श्रावय, निगद्, गद्, परिगद्, निवेदय, व्याहृ, उदाहृ, हृ, अभिधा, निरूपय, अभिवच्, आशंस्, आश्रावय, उपवर्णय, निबोधय, प्रतिभाष्, प्रब्रू, प्रभाष्, प्रवच्, निर्वच्, प्रवद्, भाष्, प्रचक्ष्, प्रजल्प्, प्रतिप्रवच्, विचक्ष्
verb
वाक्यप्रबन्धेन अन्येषां ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"सः आत्मवृत्तान्तं कथयति।"
Synonyms:
 कथ्, आचक्ष्, शंस्, आख्या, ख्या, गद्, निगद्, निरूप्
verb
समाचारसूचनादिभिः ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"सः मह्यम् अकथयत् सः कार्यं त्यक्त्वा गच्छति।"
Capeller
German
गद् गदति (°ते) hersagen, sprechen, jemd.
etwas (2 Acc.) sagen
benennen. नि
dass.
Pass. wofür gelten, heißen.
Burnouf
French
*गद् गद्। गदामि 1
p. जगाद
f2.
गदिष्यामि
a1. अगदिषम् et अगादिषम्। Parler, dire
qqc. à qqn. avec 2 ac. ou qqf. avec le g. de la personne.
*गद् गद्। गदयामि 10
etc. Tonner.
Stchoupak
French
गद्-
{%gadati
jigadiṣati
gadita- %} -- parler, dire, conter qqch. à
qq'un (2 acc.).