गदाधर (gadAdhara)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishगदाधर - gadAdhara - - having a sick lip
गदाधर - gadAdhara - - bearing a club
गदाधर - gadAdhara - - kRSNa
Wilson
EnglishMonier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishApte Hindi
Hindiगदाधरः
गदा-धरः -
विष्णु की उपाधि
Shabdartha Kaustubha
Kannadaगदाधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗದೆಯನ್ನು ಧರಿಸಿರುವ ವಿಷ್ಣು
निष्पत्तिः - > धृञ् (धारणे) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > धरति । गदाया धरः ।
प्रयोगाः - > "शङ्खभृन्नन्दकी चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "कौमोदकीधारणाच्च गदाधर इतीरितः" - निरुक्तिः ।
गदाधर
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗದೆಯನ್ನು ಹಿಡಿದಿರುವ
Aufrecht Catalogus Catalogorum
Englishगदाधर son of Rāmeśvara, son of Vedeśvara, son of
Caṇḍeśvara, was father of Vidyādhara, father of
Ratnadhara, father of Jagaddhara (Mālatīmādhavaṭīkā,
etc.). Oxf. 136^a. L. 1981.
गदाधर younger brother of Viṣṇu Bhaṭṭa, uncle and
guru of Kṛṣṇa Bhaṭṭa (Padārthacandrikāvilāsa).
Hall p. 75.
गदाधर
Gadādharapaddhati. K. 172.
Navakaṇḍikāsūtrabhāṣya. K. 182. Peters. 3, 389.
Sampradāyapradīpa dh. B. 3, 134. Peters. 3, 389.
गदाधर son of Rāghavendra, son of Dhīrasiṃha, son of
Darpanārāyaṇa:
Tantrapradīpa Śāradātilakaṭīkā. L. 2172.
गदाधर
Anumitimānasavādārtha. {% read %} L. 974.
Anumitisaṃgraha. {% read %} Anumitisaṃgati, and {% add %}
Ben. 170.
Avachedakatānirukti. {% read %} II, 1428 instead
of 428.
Ātmatattvavivekadīdhitiṭīkā. {% delete %} L. 1090.
Kāraṇatāvādārtha. L. 978.
Tvatalādibhāvapratyayavicāra. {% read %} L. 2323.
Nañartha^0 {% read %} Nānārtha^0.
Navyamatavavādārtha. {% add %} L. 975.
Niyojyānvayaṭīkā. Bhk. 34.
Pūrvapakṣagranthaṭīkā. {% delete %} Ben. 204.
Prāmāṇyavādaṭīkā. {% read %} Oppert II, 1116 instead
of 116.
Muktivāda. {% read %} Oudh XI, 14.
Viśeṣaṇajñānavādārtha. {% read %} thus.
Viṣṇuprītivāda. K. 160.
Vyutpattivāda. {% delete %} NW. 332.
Siṃhavyāghrī. {% add %} L. 1008.
गदाधर son of Kṛṣṇa Śarman, father of Narasiṃha
(Kāvyādarśamuktāvalī, Tārābhaktisudhārṇava). See
Kīrtikara.
अभिधानरत्नमाला
Sanskritविष्णु
विष्णु, कृष्ण, केशव, मञ्जुकेशी, श्रीवत्साङ्क, श्रीपति, पीतवासस्, विष्वक्सेन, विश्वरूप, मुरारि, शौरि, शार्ङ्गिन्, पद्मनाभ, मुकुन्द, गोविन्द, धरणिधर, सुपर्णकेतु, वैकुण्ठ, जलशयन, चतुर्भुज, दैत्यारि, मधुमथन, रथाङ्गपाणि, दाशार्ह, क्रतुपुरुष, वृषाकपि, जनार्दन, अधोक्षज, वासुदेव, दामोदर, श्रीधर, अच्युत, उपेन्द्र, इन्द्रावरज, बभ्र, हरि, हृषीकेश, आत्मभू, पुण्डरीकाक्ष, श्रीवत्स, विष्टरश्रवस्, नारायण, जगन्नाथ, वनमाली, गदाधर, सनातन, जिन, शम्भु, विधि, वेधस्, गदाग्रज, कैटभारि, अज, जिष्णु, कंसजित्, पुरुषोत्तम
विष्णुः कृष्णः केशवो मञ्जुकेशी,
श्रीवत्साङ्कः श्रीपतिः पीतवासाः ।
विष्वक्सेनो विश्वरूपो मुरारिः,
शौरिः शार्ङ्गी पद्मनाभो मुकुन्दः ॥ २१ ॥
गोविन्दो धरणिधरः सुपर्णकेतु-
र्वैकुण्ठो जलशयनश्चतुर्भुजश्च ।
दैत्यारिर्मधुमथनो रथाङ्गपाणि-
र्दाशार्हः क्रतुपुरुषो वृषाकपिः स्यात् ॥ २२ ॥
जनार्दनाधोक्षजवासुदेवं दामोदरं श्रीधरमच्युतं च ।
उपेन्द्रमिन्द्रावरजं च बभ्रं हरिं हृषीकेशमुदाहरन्ति ॥ २३ ॥
आत्मभूः पुण्डरीकाक्षः श्रीवत्सो विष्टरश्रवाः ।
नारायणो जगन्नाथो वनमाली गदाधरः ॥ २४ ॥
सनातनो जिनः शम्भुर्विधिर्वेधा गदाग्रजः ।
कैटभारिरजो जिष्णुः कंसजित्पुरुषोत्तमः ॥ २५ ॥
verse 1.1.1.21
page 0004
Mahabharata
EnglishGadādhara^1 = Vishṇu (1000 names).--Do.^2 = Kubera: VI, 2039.
पुराणम्
Englishगदाधर / GADĀDHARA. A synonym of Mahāviṣṇu.
There is a place called gayā to the north of Mount Kālañjara to the south of Himālayas, to the east of kuśasthalī and to the west of Vasupura. Once a king called gaya conducted at gayā an aśvamedha, a Naramedha (yajña at which man is offered as sacrifice) and a Mahāmedha and Mahāviṣṇu acted as gate-keeper of gaya. As viṣṇu stood guard there holding the gadā (club) in his hands he came to be known as gadādhara also thenceforth. (vāmana purāṇa, Chapter 76).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगदाधरः, (गदां धरति धारयति वा । धृ + अच् ।यद्बा धरति इति धरः गदायाः धरः । धृ +अन्तर्णिजन्तात् अजित्येके ।) विष्णुः । इतिहलायुधः ॥
(यथा, भागवते । १ । ८ । ३९ ।“नेयं शोभिष्यते तत्र यथेदानीं गदाधर ! ।त्वत्पदैरङ्किता भाति स्वलक्षणविलक्षितैः ॥
”अस्य गदाधारणकथा यथा, वायुपुराणे गया-माहात्म्ये ५ अध्याये ।“अथ कालेन महता मनौ स्वायम्भुवेऽन्तरे ।हेतिरक्षो ब्रह्मपुत्त्रस्तपस्तेपे सुदारुणम् ॥
दिव्यवर्षसहस्राणां शतं वायुमभक्षयत् ।उम्मुखश्चाद्ध्वबाहुश्च पादाङ्गुष्ठभरेण हि ॥
एकेनातिष्ठदव्यग्रः शीर्णपर्णानिलाशनः ।ब्रह्मादींस्तपसा तुष्टान् वरं वव्रे वरप्रदान् ॥
देवैर्दैत्यैश्च शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्मनुजादिभिः ।कृष्णेशानस्य चक्राद्यैरवध्यः स्यां महाबलः ॥
तथेत्युक्त्वान्तर्हितास्ते हेतिर्देवानथाऽजयत् ।इन्द्रत्वमकरोद्धेतिर्भीता ब्रह्महरादयः ॥
हरिन्त शरणं जग्मुरूचुर्हेतिं जहीति तान् ।ऊचे हरिरवध्योऽयं हेतिर्देवासुरैः सुराः ॥
महास्त्रं मे प्रयच्छध्वं हेतिं हन्मि हि येन तम् ।इत्युक्तास्ते ततो देवा गदान्तां हरये ददुः ॥
दधार तां गदामादौ देवैरुक्तो गदाधरः ।गदया हेतिमाहत्य देवेभ्यस्त्रिदिवं ददौ ॥
”बुद्धितत्त्वात्मिकैव भगवतो विष्णोः कौमुदीनामगदेति अध्यात्मशास्त्रेषु परिदृश्यते । तथाचविष्णुसहस्रनामभाष्ये ।“मनस्तत्त्वात्मकं चक्रं बुद्धितत्त्वात्मिकां गदाम् ।धारयन् लोकरक्षार्थमुक्तश्चक्रगदाधरः ॥
”महादेवः । स तु गयातीर्थे वर्त्तते । यथा, महालिङ्गेश्वरतन्त्रे शिवशतनामस्तोत्रे ।“भोजपुरे भोजनाथो गयायाञ्च गदाधरः ॥
”गदाधारिणि त्रि ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskritगदाधर गदां धारयति धृ--अन्तर्भूतण्यर्थे अच् । १ विष्णौतस्य तद्धारणकथा वायुपु० गयामा० ५ अ० गदाशब्ददर्शिवाक्ये गदानिर्म्माणमुक्त्वा “अथ कालेन महता मनौस्वायम्भुवेऽन्तरे । हेतिरक्षो व्रह्मपुत्रस्तपस्तेपे सुदारुणम् ।दिव्यवर्षसहस्राणां शतं वायुमभक्षयत् । उन्मुखश्चोर्द्ध-बाहुश्च पादाङ्गुष्ठभरेण हि । एकेनातिष्ठदव्यग्रः शीर्ण-पर्णानिलाशनः! ब्रह्मादींस्तपसा तुष्टान् वरं वव्रे वर-प्रदान् । देवैर्दैत्यैश्च शस्त्रास्त्रैर्विविधैर्मनुजादिभिः । कृष्णे-शानस्य चक्राद्यैरबध्यः स्यां महाबलः । तथेत्युक्त्वान्त-र्हितास्ते हेतिर्देवानथाजयत् । इन्द्रत्वमकरोद्धेति र्भीताब्रह्महरादयः । हरिन्ते शरणं जग्मुरूचुर्हेतिं जहीतितान् । ऊचे हरिरबध्योऽयं हेतिर्देवासुरैः सुराः! ।महास्त्रं मे प्रयच्छध्वम् हेतिं हन्मि हि येन तम् ।इत्युक्तास्ते ततो देवा गदान्तां हरये ददुः । दधार तांगदामादौ दैवैरुक्तो गदाधरः । गदया हेतिमाहत्यदेवेभ्यस्त्रिदिवं ददौ” वायुपु० गया० ५ अ० । मनस्त-त्वात्मकं चक्रं बुद्धितत्त्वात्मिकां गदाम्! धारयन् लो-करक्षार्थमुक्तश्चक्रगदाधरः” विष्णुसह० भाष्यधृत-वाक्यात् लोकमर्य्यादारक्षार्थं बुद्धित्त्वस्य प्रेरकत्वेनधारयितृत्वाद्वा तस्य तथात्वम् । “गदाधरं व्यपगतकालकल्मषम्” वायुपु० विष्णुस्तवः । “शङ्खभृन्नन्दकीचक्रा शार्ङ्कधन्वा गदाधरः” विष्णुस० । “बुद्धितत्त्वा-त्मिकां गदाम् वहन् गदाधरः” भा० । विष्णोर्मूर्त्तिभेदेगदाया हस्तविशेषेण धारणं ध्यानशब्दे विष्णुचतुर्विंश-तिमूर्त्तिध्यानकथने वक्ष्यते ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.