धातुः: धाव्
मूलधातुः: धावु
धात्वर्थः: गतिशुद्ध्योः
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: गतौ अकर्मकः,शुद्धौ सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: उभयपदी
रूपम्: धावति-ते


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

धावुँ धावु (अर्थः)  गति,शुद्ध्योः
उदात्तः स्वरितेत् "स्वरितञितः कर्त्रभिनप्राये क्रियाफले''इति क्रियाफलस्य प्रधानस्य कर्तृगामित्वविवक्षायां तङ् ( धावति दधाव दधावतुः धावितेत्यादि तङ्पक्षे धावते ) इत्यादि यदा क्रियाफलस्य कर्तृगामित्वमुपपदेन प्रतीयते तदा "विभाषोपपदेन प्रतीयमाने''इति  परस्मेपदं भवति (स्वार्थं धावतीति दिधाविषति दिधाविषते)"पूर्वत्सनः'' इति क्रियाफलस्य कर्तृगामित्वे तङ् (दाधाव्यते धावयति अदीधत धावित्वा धौत्वा ) "उदितो वा'' इतीङ्विकल्पः इडभावे "च्छ्वोः शूङ्'' इति ऊठि "एत्येधत्यूठ्सु'' इति वृद्धिः, निष्ठायां "यस्य विभाषा'' इति अनिट्त्वात् (धौतः धौतवान् ) अत्र मैत्रेयः, कथं धावितो धावितवानिति उपक्रम्य कृतिचृतिनृतीनामीदित्त्वं "यस्य विभाषा'' इत्यस्यानित्यत्वे ज्ञापकमाह, नित्यत्वे ह्मेतेषां "सेसिचि कृतचृतकृततृदन्तः'' इति सकारादाविटो विकल्पनात् निष्ठायामट्त्विस्य सिद्धत्वाकिं तदर्थेनेदित्त्वेन 593

धावुँ धावु गति,शुद्ध्योः 
- धावति । धावते । धावित्वा ।धौत्वा।  धौतः पटः।  कथं गतौ धावितो धावितवानिति ? यस्य विभाषा (7/2/15) इति निषेधस्यानित्यादिटोऽनित्यता  बीजञ्च कृतिचृतिनृतीनामीदित्करणम्।  तद्धि श्वीदितो निष्ठायाम् (7/2/15)  इति निषेधस्य नित्यत्त्वे तु तेनैव सिद्धत्वादनर्थकं तत् स्यात् । वृषादित्वात् कलच् बाहुल्यादुपधाह्रस्वत्वम्-धवलः धवला  ''नीता येन निशा शशाङ्कधवला '' । ण्वुल्-धावकः ल्युट्-धावनम्  ।क्तिन् धौतिः  ।। 601 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“धावु गतिशुद्ध्योः”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘शुद्धौ’ इति क्षीरस्वामी। </li> <li>‘जवे च’ इति द्रुमे। </li> <li>उपपूर्वकात् स्तुत्यर्थता। </li> <li>धावकः-विका, धावकः-विका, दिधाविषकः-षिका, <a href="#foot_krm03">3</a> दाधावकः-विका;</li> <li> धाविता-त्री, धावयिता-त्री, दिधाविषिता-त्री, दाधाविता-त्री;</li> <li> धावन्-न्ती, धावयन्-न्ती, दिधाविषन्-न्ती;</li> <li> -- धाविष्यन्-न्ती-ती, धावयिष्यन्-न्ती-ती, दिधाविषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- धावमानः, धावयमानः, दिधाविषमाणः, दाधाव्यमानः;</li> <li> धाविष्यमाणः, धावयिष्यमाणः, दिधाविषिष्यमाणः, दाधाविष्यमाणः;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> धौः-धावौ-धावः;</li> <li> -- -- -- <a href="#foot_krm05">5</a> <a href="#foot_krm06">6</a> धौतम्-तः-तवान्, <a href="#foot_krm07">7</a> उपधावितम्-तः-तवान्, धावितः, दिधाविषितः, दाधावितः-तवान्;</li> <li> धावः, प्रधावी, धावः, दिधाविषुः, दाधावः;</li> <li> धावितव्यम्, धावयितव्यम्, दिधाविषितव्यम्, दाधावितव्यम्;</li> <li> धावनीयम्, धावनीयम्, दिधाविषणीयम्, दाधावनीयम्;</li> <li> धाव्यम्, धाव्यम्, दिधाविष्यम्, दाधाव्यम्;</li> <li> ईषद्धावः-दुर्धावः-सुधावः;</li> <li> -- -- धाव्यमानः, धाव्यमानः, दिधाविष्यमाणः, दाधाव्यमानः;</li> <li> धावः, धावः, दिधाविषः, दाधावः;</li> <li> धावितुम्, धावयितुम्, दिधाविषितुम्, दाधावितुम्;</li> <li> <a href="#foot_krm08">8</a> धावा, धावना, दिधाविषा, दाधावा;</li> <li> <a href="#foot_krm09">9</a> प्रणिधावनम्-प्रनिधावनम्, धावनम्, दिधाविषणम्, दाधावनम्;</li> <li> <a href="#foot_krm10">10</a> धावित्वा-धौत्वा, धावयित्वा, दिधाविषित्वा, दाधावित्वा;</li> <li> प्रधाव्य, प्रधाव्य, प्रदिधाविष्य, प्रदाधाव्य;</li> <li> धावम् २, धावित्वा २, धौत्वा २, धावम् २, धावयित्वा २, दिधाविषम् २, दिघाविषित्वा २, दाधावम् २;</li> <li> दाधावित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (८९६)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-६०१। सक। सेट्। उभ।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[६। यङन्ताण्ण्वुलि, ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासे दीर्घः। एवं यङन्ते सर्वत्र ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[७। क्विपि, ‘च्छ्वोः शूडनुनासिके च’ (६-४-१९) इत्यूठ् वकारस्य। ‘एत्येधत्यूठ्सु’ (६-१-८९) इति वृद्धौ रूपमेवम्।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [पृष्ठम्०७९४+ २३]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[१। क्त्वायामिड्विकल्पनात् निष्ठायाम्, ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति इण्निषेधे ऊठि, वृद्धौ च धौतम् इति रूपम्। ‘यस्य विभाषा’ (७-२-१५) इति इण्निषेधस्यानि- त्यत्वपक्षे इटि धावितम् इत्याद्यपि भवति। तस्य सूत्रस्यानित्यत्वं तु कृन्तत्यादे- रीदित्करणात्, ‘द्वितीया श्रितातीतपतित--’ (२-१-२४) इत्यत्र पतितग्रहणाच्च ज्ञाप्यते।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[आ। ‘कृण्वन्तमाश्चर्यगतीरमूतिदं जगन्त्यवन्तं त्रिदशोपधावितम्।।’ धा। का। १। ७६।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[२। ‘गुरोश्च हलः’ (३-३-१०३) इति स्त्रियां भावादौ अकारप्रत्ययः।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[३। उपसर्गस्थान्निमित्तात् परस्य नेः ‘शेषे विभाषाऽकखादावषान्त उपदेशे’ (८-४-१८) इति णत्वविकल्पः।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[४। ‘उदितो वा’ (७-२-५६) इति क्त्वायामिड्विकल्पः। इडभावपक्षे ऊडादिकं भवति।]]</li></ul>

धाव् (धा꣡वुँ॑ गतिशुद्ध्योः - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = धावनम्
अनीयर् = धावनीयः - धावनीया
ण्वुल् = धावकः - धाविका
तुमुँन् = धावितुम्
तव्य = धावितव्यः - धावितव्या
तृच् = धाविता - धावित्री
क्त्वा = धावित्वा / धौत्वा
ल्यप् = प्रधाव्य
क्तवतुँ = धौतवान् - धौतवती
क्त = धौतः - धौता
शतृँ = धावन् - धावन्ती
शानच् = धावमानः - धावमाना

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

धावुँ धावु शुद्धौ
-  उदात्तः स्वरितेत्- उदात्तः सेट्  स्वरितेत्त्वात् स्वरितञितः कर्त्रभिप्राये क्रियाफले (1372) इत्यात्मनेपदम्  धावते पादौ, धावति  धावित्वा धौत्वा धौतः  धावकः  धावति इति वेगितायां गतावाहुः  586

धावु - गतिशुद्ध्योः (भ्वा० उभ० गतौ० अक० शुद्धौ० सक० से०) धावति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಓಡು /ವೇಗವಾಗಿ ನಡೆ
प्रयोगाः - >"गच्छति पुरः शरीरं धावति पश्चादसंस्तुतं चेतः"
उल्लेखाः - >शाकु० १-३०

धावु - गतिशुद्ध्योः (भ्वा० उभ० गतौ० अक० शुद्धौ० सक० से०) धावति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಶುದ್ಧಮಾಡು /ತೊಳೆ

गतिशुद्ध्योः (gatizuddhyoH)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)