| YouTube Channel

गण्डशैल (gaNDazaila)

 
शब्दसागरः
English
गण्डशैल
m.
 (-लः)
1. A rock or rocky fragment fallen from a height thrown
down by an earthquake, a storm, &c.
2. The forehead.
E.
 गण्ड a
cheek, and शैल a rock, the cheek of the mountain, or in the second
instance, vice-versa, the mountain as it were of the cheek or face.
Yates
English
गण्ड-शैल (लः) 1.
m.
 A rocky frag-
ment thrown down by a storm
the forehead.
Spoken Sanskrit
English
गण्डशैल gaNDazaila
m.
 cheek
गण्डशैल gaNDazaila
m.
 cheekbone
Wilson
English
गण्डशैल
m.
 (-लः)
1 A rock or rocky fragment fallen from a height, thrown down by an earthquake,
a storm, &c.
2 The forehead.
E.
 गण्ड a cheek, and शैल a rock, the cheek of the mountain, or in
the second instance, vice-versa, the mountain as it were of the cheek or face.
Monier Williams Cologne
English
गण्ड—शैल
m.
 (ifc. f(आ). ) id.,
Hariv.
Śiś.
Bālar.
 viii, 59/60
Rājat.
(= -भित्ति) the cheekbone, cheek,
Śiś.
 iv, 40
N.
 of a pleasure-grove of the Apsaras,
Kathās.
 cix, 41.
Apte Hindi
Hindi
गण्डशैलः
पुं*
 गण्ड-शैलः -
भूचाल या आँधी से नीचे गिराई गई विशाल चट्टान
गण्डशैलः
पुं*
 गण्ड-शैलः -
मस्तक
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गण्डशैल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬೆಟ್ಟದಿಂದ ಉರುಳಿ ಹೊರಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಬಂಡೆ
निष्पत्तिः - > परनिपातः
व्युत्पत्तिः - > शैलानां गण्ड इव
प्रयोगाः - > "सम्प्राप्ते निसृतमदाम्बुभिर्गजेन्द्रैः प्रस्यन्दिप्रचलितगण्डशैलशोभा"
उल्लेखाः - > किरा० ७-३७
विस्तारः - > "अथ गण्डशैलेऽद्रिच्युतस्थूलाश्मभालयोः" - हेम० ।
गण्डशैल
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಣೆ
L R Vaidya
English
gaMqa-SEla {% m. %} 1. a huge rock thrown down by an earthquake or storm
2. the forehead.
Indian Epigraphical Glossary
English
gaṇḍa-śaila (EI 12), a boulder.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
गण्डशैल m. 1. auch H 4, 15.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
स्नुः प्रस्थः सानुरश्मा तु पाषाणः प्रस्तरो दृषत् ॥ १०३५ ॥
ग्रावा शिलोपलो गण्डशैलाः स्थूलोपलाश्च्युताः ।
-wordlist-
स्नु (पुं), प्रस्थ (पुंक्ली), सानु (पुंक्ली), अश्मन् (पुं), पाषाण (पुं), प्रस्तर (पुं), दृषद् (स्त्री), ग्रावन् (पुं), शिला (स्त्री), उपल (पुं), गण्डशैल (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गण्डशैल
गण्डशैल
गलिताः स्थूलपाषाणा गण्डशैला इति स्मृताः ॥ १६८ ॥
verse 2.1.1.168
page 0021
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गण्डशैलः
Root: गण्डशैल
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ पाषाणाः स्थूलाः प्रगलिता गिरेः
Meaning(s):
⇒ Rock fallen from a mountain
Shloka(s):
3|2|9|1 ► गण्डशैलास्तु पाषाणाः स्थूलाः प्रगलिता गिरेः। (भूमिकाण्डः/शैलाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|2|9|1 ⇢ गण्डशैलः (गण्डशैल) (पुं) ⇒ Rock fallen from a mountain ⇒ पाषाणाः स्थूलाः प्रगलिता गिरेः
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गण्डशैलः,
पुं,
 (गण्ड इव शैलः स्खलितस्थूलोपलः ।शैलशब्दोऽत्र शैलावयवे वर्त्तते । “विशेषणंविशेष्येण बहुलम् ।” २ । १ । ५७ । इतिसमासः । यद्वा शैलस्य पर्व्वतस्य गण्ड इव ।राजदन्तादित्वात् पूर्व्वनिपातः ।) गिरेश्च्युतःस्थूलोपलः । भूकम्पादिना पर्व्वतात् गलितोमहान् प्रस्तरः । इत्यमरः । २ । ३ । ६ ॥
(यथा, आर्य्यासप्तशत्याम् । १७९ ।“किं पुत्त्रि ! गण्डशैलभ्रमेण नवनीरदेषुनिद्रासि ।अनुभव चपलाविलसितगर्ज्जितदेशान्तर-भ्रान्तीः ॥
”)ललाटम् । इति हेमचन्द्रः । ४ । १०२ ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गण्डशैल
पु०
 गण्ड इव भूमेरुच्छूनप्रदेशः शैलः स्थूलो-पलः, शैलस्य गण्ड इव वा राजद० पूर्वनि० । भू-कम्पादिना पर्वतात् पतिते स्थूलपाषाणे अमरः ।“लीलां दधौ राजतगण्डशैलः” “अस्मिन् भजन्ति कन-कोपलगण्डशैलाः” । “योषाणामुरुभिरुरोजगण्डशैलैः”इति च माघः ।