| YouTube Channel

गण्डकः (gaNDakaH)

 
Apte
English
गण्डकः [gaṇḍakḥ], [गण्ड स्वार्थे क]
A rhinoceros.
An impediment, obstacle.
A joint, knot.
A mark, spot.
A boil, tumour, pimple.
Disjunction, separation.
A coin of the value of four cowries.
A mode of reckoning by fours.
Astrological science.Comp. -वती see गण्डकी q. v.
Apte Hindi
Hindi
गण्डकः
पुं*
 - गण्ड - कन्
गैंडा
गण्डकः
पुं*
 - -
"रुकावट, बाधा"
गण्डकः
पुं*
 - -
"जोड़, गांठ"
गण्डकः
पुं*
 - -
"चिह्न, धब्बा"
गण्डकः
पुं*
 - -
"फोड़ा, रसौली, फुंसी"
गण्डकः
पुं*
 - -
"वियोजन, वियोग"
गण्डकः
पुं*
 - -
चार कौड़ी के मूल्य का सिक्का
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 एकचरः, खड्गः, खड्गी, एकशृङ्गः, गण्डः, गण्डकः, गण्डाङ्गः, वनोत्साहः, तैतिलः
noun
वन्यपशुः यस्य त्वक् मृदु नास्ति।
"एकचरस्य नासिकायां शृङ्गः अस्ति।"
Synonyms:
 गण्डकः, अनुबन्धः, प्रतिबन्धः, प्रतिबन्धकः, प्रतिरोधकः, मन्थरः, मारः, रोधनः, वागरः, विघ्नम्, सूतकम्, व्यवायः, स्तिभिः, नीवरणम्
noun
रोधस्य क्रिया अवस्था भावो वा।
"जलदुर्दरे आगतेन गण्डकेन जलं अल्पं प्राप्यते।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: गण्डकः
Root: गण्डक
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Rhinoceros
Shloka(s):
3|4|7|2 ► विकरालोऽच्छभल्लश्च गण्डके खड्गखड्गिनौ॥ (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
3|4|8|1 ► वार्ध्राणसो गणोत्साहः कोकस्त्वीहामृगो वृकः। (भूमिकाण्डः/पशुसङ्ग्रहाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|4|7|2 ⇢ गण्डकः (गण्डक) (पुं) ⇒ Rhinoceros ⇒
➠ 3|4|7|2 ⇢ खड्गः (खड्ग) (पुं) ⇒ Rhinoceros ⇒
➠ 3|4|7|2 ⇢ खड्गी (खड्गिन्) (पुं) ⇒ Rhinoceros ⇒
➠ 3|4|8|1 ⇢ वार्ध्राणसः(वाघ्नीणस (वार्ध्राणस(वाघ्नीणस) (पुं) ⇒ Rhinoceros ⇒
➠ 3|4|8|1 ⇢ गणोत्साहः (गणोत्साह) (पुं) ⇒ Rhinoceros ⇒
Related word(s):
अमरकोशः
Sanskrit
Word: गण्डकः
Root: गण्डक
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ spot
⇒ mark
⇒ obstacle
⇒ rhinoceros
⇒ separation
⇒ disjunction
⇒ kind of science
⇒ metre of 4 x 20 syllables
⇒ mode of reckoning by fours
⇒ coin of the value of four cowries
Shloka(s):
2|5|4|1 ► ऋक्षाच्छभल्लभल्लूका गण्डके खड्गखड्गिनौ। (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|5|4|1 ⇢ गण्डकः (गण्डक) (पुं) ⇒ spot, mark, obstacle, rhinoceros, separation, disjunction, kind of science, metre of 4 x 20 syllables, mode of reckoning by fours, coin of the value of four cowries
➠ 2|5|4|1 ⇢ खड्गः (खड्ग) (पुं) ⇒ rhino, sword, scimitar, rhinoceros, rhinoceros-horn, large sacrificial knife
➠ 2|5|4|1 ⇢ खड्गी (खड्गिन्) (पुं)
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ पशुः
जातिः ➡ स्तनपायी
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गण्डकः,
पुं,
 (गण्ड + स्वार्थे कन् ।) खड्गी । इत्य-मरः । १ । १० । १७ ॥
गण्डार इति भाषा ॥
खड्गः । संख्याप्रभेदः । गण्डा इति भाषा ।विद्याविशेषः । अवच्छेदः । अन्तरायः । इतिमेदिनी । के ८२ ॥
(देशविशेषः । यथा, महा-भारते । २ । २९ । ४ ।“ततः स गण्डकान् शूरो विदेहान् भरतर्षभः ॥
”भूषणम् । यथा, कादम्बर्य्याम् । “व्याघ्रनखपङ्क्ति-मण्डिता गण्डकाभरणा च ॥
” ग्रन्थिः । यथा, तत्रैव । “गोरोचनालिखितभूर्ज्जपत्रगर्भान् मन्त्र-गण्डकान् ॥
” स्फोटकरोगविशेषः । यथा, तत्रैव ।“अनेकवेत्राघातनिर्म्मितबहुगात्रगण्डकम् ॥
”)