गजच्छाया (gajacchAyA)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Monier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishShabdartha Kaustubha
Kannadaगजच्छाया
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತಿಥಿ ನಕ್ಷತ್ರಗಳ ಯೋಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಒಂದು ಯೋಗ / ಮಖಾ ನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರನೂ ಹಸ್ತನಕ್ಷತ್ರದಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನೂ ಇರುವಾಗ ಬರುವ ಒಂದು ಪುಣ್ಯತಿಥಿ
प्रयोगाः - > "व्यतीपातो गजच्छाया ग्रहणं चन्द्रसूर्ययोः । श्राद्धं प्रति रुचिश्चैते श्राद्धकालाः प्रकीर्तिताः ॥"
उल्लेखाः - > याज्ञ० १-२१८
विस्तारः - > "यदेन्दुः पितृदिअवत्ये हंसश्चैव करे स्थितः । यस्यां तिथिर्भवेत्सा हि गजच्छाया प्रकीर्तिता ॥"
गजच्छाया
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯಗ್ರಹಣಕಾಲ
विस्तारः - > "सैंहिकेयो यदा भानुं ग्रासते पर्वसन्धिषु । गजच्छाया तु सा प्रोक्ता श्राद्धं तत्र प्रकल्पयेत् ॥"
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: गजच्छाया
Root: गजच्छाया
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒ रवेः ग्रहणम्
Meaning(s):
⇒ Eclipse of the sun
Shloka(s):
2|1|31|1 ► गजच्छायाऽप्यथार्केन्द्वोः परिधिः परिवेषकः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|31|1 ⇢ गजच्छाया (गजच्छाया) (स्त्री) ⇒ Eclipse of the sun ⇒ रवेः ग्रहणम्
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ उपरागः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritगजच्छाया, (गजस्य कुञ्जरस्य छाया प्रति-विम्बः । हस्तिच्छाया ।) योगविशेषः । यथा, --“यदेन्दुः पितृदैवत्ये हंसश्चैव करे स्थितः ।याम्या तिथिर्भवेत् सा हि गजच्छाया प्रकीर्त्तिता ॥
”इति मिताक्षरापरिभाषा ॥
अपि च । कृत्यचिन्तामणौ ।“कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां मघास्विन्दुः करे रविः ।यदा तदा गजच्छाया श्राद्धे पुण्यैरवाप्यते ॥
”अन्यच्च ।“योगो मघात्रयोदश्यां कुञ्जरच्छायसंज्ञितः ।भवेन्मघायां संस्थे च शशिन्यर्के करे स्थिते ॥
” * ॥
चन्द्रसूर्य्ययोर्ग्रहणकालः । यथा, वराहः ।“सैंहिकेयो यदा भानुं ग्रसते पर्व्वसन्धिषु ।गजच्छायातु सा प्रोक्ता तत्र श्राद्धं प्रकल्पयेत् ॥
”अमावास्याश्राद्धकालः । यथा, --“अमावास्यां गते सोमे छाया या प्राङ्मुखी भवेत् ।गजच्छाया तु सा प्रोक्ता तत्र श्राद्धं प्रकल्पयेत् ॥
”इति च मलमासतत्त्वम् ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritगजच्छाया स्त्री “यदेन्दुः पितृ (१०) दैवत्ये सूर्य्यश्चैव करे(१३)स्थितःयाम्या १४ तिथिर्भवेत् सा हि गजच्छायेति कीर्त्तिता” १ इत्यक्ते, “कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां मघास्विन्दुः करे रविः । यदा तदागजच्छाया” २ इत्युक्ते च योगभेदे “द्विगुणा ह्यात्मनश्छायादर्शे स्यादापराह्णिकी । गजच्छायेति सा प्रोक्ता इत्युक्ते३ दर्शापराह्णे च । “सैंहि यो यदा भानुं ग्रसते पर्व-सन्धिषु । गजच्छाया तु सा प्रोक्ता श्राद्धं तत्र प्रकल्प-येत्” वराहोक्ते ४ सूर्य्यग्रहणकाले च कुञ्जरच्छायशब्दे२०६८ पृ० वि० ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.