| YouTube Channel

गजकूर्म्माशिन् (gajakUrmmAzin)

 
शब्दसागरः
English
गजकूर्म्माशिन्
m.
(-शी) A name of GARURA the bird and vehicle of
VISHNU.
E.
गज an elephant, कूर्म्म a tortoise, and अशिन् who eats
alluding to a legend of his swallowing both animals whilst engaged
in a contest with each other.
Yates
English
गज-कूर्म्मा-शिन् (शी) 5.
m.
Garuḍa,
Vishnu's bird and vehicle.
Wilson
English
गजकूर्म्माशिन्
m.
(-शी) A name of GARUḌA the bird and vehicle of
VIṢṆU.
E.
गज an elephant, कूर्म्म a tortoise, and अशिन् who eats
alluding
to a legend of his swallowing both animals whilst engaged in a contest with each
other.
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गजकूर्म्माशिन्
पु०
गजश्च कूर्म्मश्च तौ अश्नाति अश--भो-जने णिनि गरुडे शब्दरत्ना० गजकच्छपभोजीत्या-दयोऽप्यत्र तौ विभावसुप्रतीकमुनी अन्योन्यशापाद्गजंकूर्न्मतां प्राप्तौ गरुडेन भक्षितौ यथाह भा०आ० २९ अ०“आसीद्विभावसुर्नाम भहर्विः कोपनो भृशम् भ्रातातखानुजश्चासीत् सुपतौको महावपाः नेच्छतिधनं भ्रात्ना सहैकस्थं महामुनिः विभागं कीर्त्तय-त्येव सुप्ततीकी हि निव्यशः अथाब्रवीच्च तं भ्रातासुप्रतीकं विभावसुः विभागं बहवो मोहात् कर्त्तु-मिच्छन्ति निव्यशः ततो विभक्तास्त्वस्योऽन्यं विरु-ध्यस्तेऽर्थमोहिताः ततः स्वार्थपरान् मूढान् पृथ-द्भूतान् स्वकैर्धनैः विदित्वा भेदयन्त्येतानमित्रा मित्र-रूपिणः विदित्वा चापरे भिन्नानन्तरेषु पतन्त्यथ ।भिन्नानामतुलो नाशः क्षिपमेव प्रवर्त्तते तस्माद्विमायभ्रातॄणां प्रशंसन्ति साधवः गुरुशास्त्रेऽनिवद्धाना-मन्योऽन्येनाभिशङ्किनाम् नियन्तुं नहि शक्यस्त्वंभेदतो धनमिच्छसि यस्मात्तस्मात् सुप्रतीक! हस्तित्वंसमवाप्स्यसि शप्तस्त्वेवं सुप्रतीको विभावसुमथाव्रवीत् ।त्वमप्यन्तर्जलचरः कच्छपः सम्भविष्यसि एवमन्यीऽन्य-शापात्तौ सुप्रतीकविभावसू गजकच्छपतां प्राप्तावर्थार्थंमूढचेतसौ रोषदोषानुषङ्गेण तिर्य्यग्योनिगतावुभौ ।परस्परद्वेषरतौ प्रमाणबलदर्पितौ सरस्यस्मिन्महा-कायौ पूर्ववैरानुसारिणौ तयोरन्यतरः श्रीमान् समु-पैति महागजः यस्य वृंहितशब्देन कूर्म्मोऽप्यन्त-र्ज्जलेशयः उत्थितोऽसौ महाकायः कृत्स्नं विक्षो-भयन् सरः यं दृष्ट्वा वेष्टितकरः पतत्येष गजोजलम् दन्तहस्ताग्रलाङ्गूलपादवेगेन वीर्य्यवान् ।विक्षोभयंस्ततो नागः सरो बहुझषाकुलम् कूर्म्मोऽप्य-भ्युद्यतशिरा युद्धायाभ्येति वीर्य्यवान् षडुच्छ्रितोयोजनानि गजस्तद्द्विगुणायतः कूर्म्मस्त्रियोजनोत्-सेधो दशयोजनमण्डलः तावुभौ युद्धसम्मत्तौ पर-स्परबधैषिणौ उपयुज्याशु कर्मेदं साधयेहितमात्मनः ।महाभ्रघनसङ्काशौ तौ भुक्त्वाऽमृतमानय” ।इत्येवं पित्रानुशिष्टो गरुडस्तावभक्षयत् यथाह तत्रैव३० अ० “मक्षयामास गरुडस्तावुभौ गजकच्छपौ”