| YouTube Channel

गङ्गाधर (gaGgAdhara)

 
शब्दसागरः
English
गङ्गाधर
m.
(-रः)
1. An epithet of SIVA.
2. The ocean.
E.
गङ्गा the Ganges,
and धर who possesses or receives
according to the legend, the
Ganges in its descent first alighted on the head of SIVA, and con-
tinued for some period entangled in his hair.
Yates
English
गङ्गा-धर (रः) 1.
m.
Shiva
the ocean.
Spoken Sanskrit
English
गङ्गाधर - gaGgAdhara -
m.
- ocean
गङ्गाधर - gaGgAdhara -
m.
- Ganges-receiver
गङ्गाधर - gaGgAdhara -
m.
- Ganges-supporter
गङ्गाधर - gaGgAdhara -
m.
- Ganges-receiver
गङ्गाधर - gaGgAdhara -
m.
- Ganges-supporter
Wilson
English
गङ्गाधर
m.
(-रः)
1 An epithet of ŚIVA.
2 The ocean.
E.
गङ्गा the Ganges, and धर who possesses or receives
according to
the legend, the Ganges in its descent first alighted on the head of ŚIVA, and
continued for some period entangled in his hair.
Monier Williams Cologne
English
गङ्गा—धर
m.
‘Ganges-receiver’, the ocean,
L.
‘Ganges-supporter’,
N.
of Śiva (according to the legend the Ganges in its descent from heaven first alighted on the head of Śiva and continued for a long period entangled in his hair
cf.
R.
i, ch. 44)
N.
of a man
of a lexicographer
of a commentator on the Śārīraka-sūtras
of a commentator on Bhāskara
Macdonell
English
गङ्गाधर gaṅgā-dhara,
m.
N. of various men
🞄-prapāta,
m.
descent of the Ganges
-laharī, 🞄f. N. of a mare
-saras,
n.
N. of a Tīrtha.
Apte Hindi
Hindi
गङ्गाधरः
पुं*
गङ्गा-धरः -
शिव का विशेषण
गङ्गाधरः
पुं*
गङ्गा-धरः -
समुद्र
Shabdartha Kaustubha
Kannada
गङ्गाधर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಕಾಶದಿಂದ ವೇಗವಾಗಿ ಬರುತ್ತಿದ್ದ ಗಂಗೆಯನ್ನು ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಧರಿಸಿದ ಪರಮೇಶ್ವರ
निष्पत्तिः - > धृञ् (धारणे) - "अच्" (३-१-१३४)
व्युत्पत्तिः - > धरतीति धरः ।गङ्गाया धरः
प्रयोगाः - > "महापुण्यां गगनतः पतन्तीं वै महेश्वरः दधार शिरसा गङ्गां तामेव दिवि सेवते ॥"
उल्लेखाः - > भा०
L R Vaidya
English
gaMgA-Dara {% m. %} 1. an epithet of Śiva
2. the occan.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
गङ्गादास sometimes called गङ्गाधर son of Gopāladāsa,
pupil of Gaṅgādāsa and Puruṣottama:
Acyutacarita kāvya. Quoted Oxf. 198^b.
Chandomañjarī.
गङ्गाधर one of the teachers of Nīlakaṇṭha (Mahābhāra-
taṭīkā). Oxf. 1^b.
गङ्गाधर father of Śyāmasundara (Devapratiṣṭhāprayoga).
SB. 137.
गङ्गाधर poet. Skm. Sbhv.
गङ्गाधर a poet at the court of Karṇa of Ḍāhala was
vanquished by Bilhaṇa. Vikramāṅkacarita 18, 95.
गङ्गाधर lexicographer. Quoted by Gadasiṃha and Rā-
manātha. See Gaṅgādharakośa.
गङ्गाधर a medical writer. Oudh X, 24.
गङ्गाधर
Ācāratilaka. H. 183.
गङ्गाधर
Ādhānapaddhati. Bhr. 524. Gṛhyāgnyādhāna-
paddhati. BP. 299.
Kātyāyanasūtraṭīkā. B. 1, 164.
Kātyāyanaśulbasūtrabhāṣya. Peters. 2, 173.
Pākayajñapaddhati. Ben. 14. BP. 299.
Prayogapaddhati Baudh. B. 1, 132. Ben. 6.
NP. II, 4. Bhr. 103. Peters. 2, 172.
Smārtapadārthasaṃgrahapaddhati. BP. 301.
गङ्गाधर
Ānandalaharīṭīkā. K. 204.
गङ्गाधर
Āhnika. Oudh XII, 26.
Kāṭhakāhnika. Oudh XVI, 80.
गङ्गाधर
Induprakāśa Śabdenduśekharaṭīkā. K. 78.
गङ्गाधर
Uṇādivṛtti. ZMG. 1868, 322.
गङ्गाधर
Kāyasthotpatti. Oudh III, 16.
Cāturvarṇyavivaraṇa. Oudh III, 16.
गङ्गाधर
Candramānatantra jy. Ben. 29.
गङ्गाधर author of Chandomañjarī. See Gaṅgādāsa.
गङ्गाधर
Tarkadīpikāṭīkā. Rice 108:
गङ्गाधर (rather Gadādhara):
Tarkavāda. Oppert 3983. 4302. 7977.
गङ्गाधर
Tithinirṇaya. NW. 108.
Dāyabhāgaṭīkā. NW. 108.
Sarvaliṅgasaṃnyāsanirṇaya. NW. 108.
गङ्गाधर
Devatārcanavidhi. Burnell 146^a.
गङ्गाधर
Nirṇayamañjarī. B. 3, 98.
गङ्गाधर
Nyāyakutūhala. B. 4, 22.
गङ्गाधर
Nyāyacandrikā. Oppert II, 518. 1247. 4584.
गङ्गाधर
Paribhāṣāḥ gr. in verse. Oudh XIX, 54.
Vṛttadarpaṇa, metrics. Oudh XIX, 58.
Śabdapāṭha, on declension. Oudh XIX, 54.
गङ्गाधर
Pratiṣṭhācintāmaṇi. K. 184.
Pratiṣṭhānirṇaya. L. 2765.
गङ्गाधर
Badarikāmāhātmyasaṃgraha. NW. 502.
गङ्गाधर
Bhāsvatīṭīkā jy. Oudh XIV, 48. BP. 273.
गङ्गाधर
Yogaratnāvalī. IO. 2357.
गङ्गाधर
Rasapadmākara alaṃk. Lahore 8.
गङ्गाधर
Vasumatīcitrāsana kāvya. Oppert 4714.
गङ्गाधर
Vidhiratna dh. Oppert 4716.
गङ्गाधर
Viśveśvarastutipārijāta. Oudh VIII, 28.
गङ्गाधर
Vedāntaśrutisārasaṃgraha. Oudh V, 24.
गङ्गाधर
Vyākaraṇadīpaprabhā, a C. on Cidrūpāśrama's
Vyākaraṇadīpa. Burnell 41^a.
गङ्गाधर
Śākunikapraśna, augury. Sūcīpattra 20.
गङ्गाधर
Ṣoḍaśakarmapaddhati. Bik. 462.
गङ्गाधर
Saṃskārabhāskara. K. 200. ‘By a son of Gaṅgā-
dhara’. SB. 63.
गङ्गाधर
Saṃgītasetu Saṃgītaratnākaraṭīkā. Burnell 59^b.
गङ्गाधर
Sāmagrīvāda ny. Oppert 5703.
गङ्गाधर
C. on the Sūryaśataka. Hall Vāsavadattā p. 7.
गङ्गाधर
Smārtapadārthasaṃgraha. Ben. 5.
गङ्गाधर
Smṛticintāmaṇi. IO. 169. NW. 84.
गङ्गाधर called also लक्ष्मीधर younger brother of Viṣṇu,
son of Govardhana, grandson of Divākara, of Jambū-
saronagara:
Gaṇitāmṛtasāgarī or Aṅkāmṛtasagarī Līlāvatīṭīka.
Grahalāghavavivṛti. B. 4, 128.
Tājikaratna. K. 230.
Pañcapakṣīprakāśa. NW. 520.
Pāṭīlīlāvatīviveka. B. 4, 154.
Pārāśarapaddhati jy. B. 4, 156.
Varṣaphalatantra. Peters. 2, 194.
गङ्गाधर son of Bhairava Daivajña:
Praśnabhairava. NW. 538. 556. Oudh III, 14.
Muhūrtabhairava. Bik. 315.
गङ्गाधर son of Rāmacandra, and brother of Yājñika
Nārāyaṇa:
Prakṛtivikṛtiyāgakālaviveka. Ben. 14. Peters.
2, 173.
Pravāsakṛtya, composed at Stambatīrtha in 1606.
L. 701.
Sarvatomukhapaddhati. Ben. 15.
गङ्गाधर son of Śivaprasāda:
Setusaṃgraha, a C. on Vopadeva's Mugdhabodha.
L. 1540.
गङ्गाधर son of Sadāśiva, grandson of Vīreśvara Mahā-
ḍakara, pupil of Advaitānanda Yati:
Ārāmādipratiṣṭhāpaddhati. Hall p. 94.
Gaṅgāstotra. Hall p. 94.
Tarkacandrikā.
Tirthakāśikā. Hall p. 94.
Taittirīyakasārārthacandrikā. Hall p. 94.
Dhyānavallarī. L. 1243. K. 122.
Nāmakaumudī. L. 2110.
Nārāyaṇatattvavāda. Hall p. 94.
Prapañcasāraviveka. K. 186. Poona 165.
Bhāvasāraviveka. Hall p. 94.
Maṇikarṇikāstotra. Printed in Häberlin p. 475.
Mantravallarī Mantramahodadhiṭīkā. L. 2776.
Rāmastuti. Hall p. 94.
Viṣṇusahasranāman, composed in 1762. K. 206.
Śārīrakasūtrasārārthacandrikā or Subodhinī. IO.
600. Hall p. 94. K. 136. SB. 416.
गङ्गाधर Prayogapaddhati. {% read %} B. 1, 232.
गङ्गाधर Viśveśvarastutipārijāta. {% read %} Oudh 1876, 28.
गङ्गाधर Saṃgītasetu. This is in Hindi.
गङ्गाधर Smṛticintāmaṇi. He was a son of Gopīnātha.
गङ्गाधर son of Govardhana: {% read %} Varṣaphalapaddhati
instead of Varṣaphalatantra
गङ्गाधर son of Rāma: Saṃskārapaddhati. {% read %} BP.
301.
गङ्गाधर son of Sadāśiva: Maṇikarṇikāstotra. {% read %} p. 471.
गङ्गाधर See Kākoji.
गङ्गाधर father of Dāmodara (Yantracintāmaṇi).
गङ्गाधर father of Lakṣmaṇa Kavi (Yuddhakāṇḍa in
Campūrāmāyaṇa).
गङ्गाधर brother of Mahīdhara, son of Manoratha, son
of Cakrapāṇi, son of Dāmodara, composed an in-
scription in 1137/38. He wrote an Advaitaśataka.
Epigraphia Indica II, 330.
गङ्गाधर
Grahabhāvaprakāśaṭīkā. Peters. 4, 36. Stein 158
(Gadādhara).
गङ्गाधर
Candravilāsa nāṭaka.
गङ्गाधर
Tarkabhāṣāṭīkā.
गङ्गाधर
Nṛsiṃhacaritasudhā.
गङ्गाधर
Yogasāra med.
गङ्गाधर younger brother of Viṣṇu and Lakṣmīdhara,
son of Govardhana:
Gaṇitāmṛtasāgarī Līlāvatīṭīkā.
गङ्गाधर son of Bhairava Daivajña, grandson of Kṛṣṇa:
Muhūrtālaṃkāra, composed in 1632.
गङ्गाधर son of Sadāśiva, grandson of Vīreśvara Mahā-
ḍakara:
Pañcīkaraṇacandrikā.
Prapañcasāraviveka or Bhavasāraviveka
.--Bhā-
vasāraviveka to be omitted.
गङ्गाधर son of Rāmacandra, father of Rāmakṛṣṇa.
Gaṅgādhara wrote a bhāṣya on Kātyāyana's Śulba-
sūtra, and this was completed by his son Rāma-
kṛṣṇa. Ulwar Extr. 47.
गङ्गाधर son of Vidhicandra, wrote in 1686:
Bhāsvatīkaraṇodāharaṇa.
गङ्गाधर
Laghusaundaryalaharī.
गङ्गाधर son of Deveśvara, pupil of Milhaṇa, the author
of Cikitsāmṛta.
गङ्गाधर son of Bhairava Daivajña:
Tājikaratna.
Abhyankara Grammar
English
गङ्गाधर [GANGADHARA SHASTRI TELANG] (l) a stalwart gramm- arian and Sanskrit scholar of repute who was a pupil of Bāla- sarasvatī of Vārāṇaśī and prepared in the last century a host of Sans- krit scholars in Banaras among whom a special mention could be made of Dr. Thebaut, Dr. Venis and Dr. Gaṅgānātha Jhā. He was given by Government of India the titles Mahāmahopādhyāya and C. I.E. His surname was Mānavallī but he was often known as गङाधरशास्त्री तेलङ्ग. For details, see Mahābhāṣya, D.E. Society Ed.Poona p.p.33, 34
(2)an old scholar of Vyākarana who is believed to have written a com- mentary on Vikṛtavallī of Vyādi
(3) a comparatively modern scho- lar who is said to have written a commentary named Induprakāśa on the Śabdenduśekhara
(4) author of the Vyākaraṇadīpaprabhā, a short commentary on the Vyāka- raṇa work of Cidrūpāśramin. See चिद्रूपाश्रमिन्.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
ईशान
ईशान, शशिशेखर, पशुपति, शूली, शिव, शङ्कर, शर्व, शम्भु, उमापति, गिरिश, श्रीकण्ठ, उग्र, हर, सर्वज्ञ, त्रिपुरान्तक, त्रिनयन, रुद्र, कपर्दिन्, भव, भूतेश, परमेश्वर, अन्धकरिपु, दक्षाध्वरध्वंसकृत्, स्थाणु, स्रष्टृ, धूर्जटि, वामदेव, कामध्वंसिन्, व्योमकेश, कपालिन्, नीलग्रीव, वह्निरेतस्, पिनाकिन्, भीम, भर्ग, कृत्तिवासस्, वृषाङ्क, अहिर्बुध्न, विरूपाक्ष, शिपिविष्ट, गणाधिप, गङ्गाधर, महादेव, मृड, नीललोहित
ईशानः शशिशेखरः पशुपतिः शूली शिवः शङ्करः,
शर्वः शम्भुरुमापतिश्च गिरिशः श्रीकण्ठ उग्रो हरः
सर्वज्ञस्त्रिपुरान्तकस्त्रिनयनो रुद्रः कपर्दी भवो,
भूतेशः परमेश्वरोऽन्धकरिपुर्दक्षाध्वरध्वंसकृत् ११
स्थाणुः स्रष्टा धूर्जटिर्वामदेवः,
कामध्वंसी व्योमकेशः कपाली
नीलग्रीवो वह्निरेताः पिनाकी,
भीमो भर्गः कृत्तिवासा वृषाङ्कः १२
अहिर्बुध्नो विरूपाक्षः शिपिविष्टो गणाधिपः
गङ्गाधरो महादेवो मृडः स्यान्नीललोहितः १३
verse 1.1.1.11
page 0003
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
गङ्गाधरः,
पुं,
(धरतीति धरः धृ + अच् गङ्गायाधरः स्वशिरोजटाभिरिति शेषः ।) शिवः इत्य-मरः ३६
(अस्य गङ्गाधारणविवरणंयथा, रामायणे ४३ १-११ ।“देवदेवे गते तस्मिन् सोऽङ्गुष्ठाग्रनिपीडिताम् ।कृत्वा वसुमतीं राम ! वत्सरं समुपासत
अथ संवत्सरे पूर्णे सर्व्वलोकनमस्कृतः ।उमापतिः पशुपती राजानमिदमब्रवीत्
प्रीतस्तेऽहं नरश्रेष्ठ ! करिष्यामि तव प्रियम् ।शिरसा धारयिष्यामि शैलराजसुतामहम्
ततो हैमवती ज्येष्ठा सर्व्वलोकनमस्कता ।तदा सातिमहद्रूपं कृत्वा वेगञ्च दुःसहम्
आकाशादपतद्राम ! शिवे शिवशिरस्युत ।अचिन्तयच्च सा देवी गङ्गा परमदुर्द्धरा
विशाम्यहं हि पातालं स्रोतस्रा गृह्य शङ्करम् ।तस्यावलेपनं ज्ञात्वा क्रुद्धस्तु भगवान् हरः
तिरोभावयितुं बुद्धिं चक्रे त्रिनयनस्तदा ।सा तस्मिन् पतिता पुण्या पुण्ये रुद्रस्य मूर्द्धनि
हिमवत्प्रतिमे राम ! जटामण्डलगह्वरे ।सा कथञ्चित् महीं गन्तुं नाशक्नोत् यत्नमास्थिता
नैव सा निर्गमं लोभे जटामण्डलमन्ततः ।तत्रैवावभ्रमद्देवी संवत्सरगणान् बहून्
तामपश्यत् पुनस्तत्र तपः परममास्थितः ।स तेन तोषितश्चासीदत्यन्तं रघुनन्दन !
विससर्ज ततो गङ्गां हरो विन्दुसरः प्रति
”)समुद्रः इति त्रिकाण्डशेषः
*
(जीर्णाति-साररोगनाशकचूर्णौषधविशेषः यथा, --“धातक्यामलकीपयोधरवृकीकट्वङ्गयष्ठीमधु-श्रीजम्ब्वाम्रफलास्थिनागरविषाह्रीवेरलोध्रेन्द्रजैः ।तुल्यांशं विहितं सतण्डुलजलं गङ्गाधराख्यं मह-च्चूर्णं तूर्णमपाकरोति सकलं जीर्णातिसारं परम्
”इति शब्दार्थचिन्तामणिः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
गङ्गाधर
पु०
गङ्गां धरति मूर्द्ध्रा धृ--अच् त० महादेवेअमरः गङ्गाशब्दे तद्धारणकथा दृश्या गङ्गामृदादवो-ऽप्यत्र समुद्रे त्रिका० लोलम्बराजोक्ते जीर्ण्णातिसार-नाशके चूर्णभेदे यथा “धातक्यामलकीपयोधरवृकीकट्वङ्ग-यष्टीमधुश्रीजम्ब्वाम्रफलास्थिनागरविषाह्रीवेरलोध्रेन्द्रजैः ।तुल्यांशं विहितं सतण्डुलजलं गङ्गाधराख्यं मह-च्चूर्णंतूर्णमपाकरोति सकलं जीर्ण्णातिसारं परम्”