खेदः (khedaH)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Apte
Englishखेदः [khēdḥ], [खिद् -भावे घञ्]
Depression, lassitude, dejection (of spirits).
Fatigue, exhaustion
अलसलुलितमुग्धान्य- ध्वसंजातखेदात् 1.24
अध्वखेदं नयेथाः 34
18.45.
Pain, torment
34.
Distress, sorrow
गुरुः खेदं खिन्ने मयि भजति नाद्यापि कुरुषु 1.11
57.
Poverty.
A disease. -दा A hammer, mallet
सत्रा खेदामरुशहा वृषस्व 1.116.4.
Apte 1890
Englishखेदः [खिद्-भावे घञ्] 1 Depression, lassitude, dejection (of spirits).
2 Fatigue, exhaustion
अलसलुलितमुग्धान्यध्वसंजातखेदात् U. 1. 24
अध्वखेदं नयेथाः Me. 32
R. 18. 45.
3 Pain, torment
Amaru. 33.
4 Distress, sorrow
गुरुः खेदं खिन्ने मयि भजति नाद्यापि कुरुषु Ve. 1. 11
Amaru. 53.
5 Poverty.
6 A disease.
दा Ved. A hammer, mallet.
Apte Hindi
Hindiखेदः
- खिद् - घञ्
"अवसाद, आलस्य, उदासी"
खेदः
- खिद् - घञ्
"थकान, श्रान्ति"
खेदः
- खिद् - घञ्
"पीडा, यन्त्रणा"
खेदः
- खिद् - घञ्
"दुःख, शोक"
Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wordnet
Sanskrit शोकः, खेदः, दुःखम्, क्लेशः, मन्युः, शोचनम्, मनस्तापः, आधिः, शुक्
कष्टात्मकः मनोभावः यः प्रियव्यक्तेः निधनाद् अनन्तरम् अनुभूयते।
"रामस्य वनगमनाद् अनन्तरम् सकला अयोध्यानगरी शोकम् अन्वभवत्।"
पश्चात्तापः, अनुतापः, अनुशोकः, अनुशोचनम्, मनस्तापः, तापः, सन्तापः, उद्नेगः, अनुशयः, शोकः, खेदः, दुःखम्, मनोदुःखम्, मनोव्यथा, उत्कः, विप्रतीसारः
अग्रतो अकार्ये कृते चरमे तापः।
"तेन पितुः अवज्ञा कृता अतः पश्चातापं करोति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritकृदन्तरूपमाला
Sanskrit1 {@“खिद दैन्ये”@} 2 ‘दैन्येऽर्थे खिद्यते खिन्ते, परिघाते3 तु खिन्दति।’ 4 इति देवः।
खेदकः-दिका, खेदकः-दिका, 5 चिखित्सकः-त्सिका, 6 चेखिदकः-दिका
खेत्ता-त्त्री, खेदयिता-त्री, चिखित्सिता-त्री, चेखिदिता-त्री
खेदयन्-न्ती, खेदयिष्यन्-न्ती-ती
-- -- 7 खिद्यमानः, खेदयमानः, चिखित्समानः, चेखिद्यमानः
खेत्स्यमानः, खेदयिष्यमाणः, चिखित्सिष्यमाणः, चेखिदिष्यमाणः
खित्-खिद्-खिदौ-खिदः
-- -- 8 खिन्नम्-खिन्नः-खिन्नवान्, खेदितः, चिखित्सितः, चेखिदितः-तवान्
9 खिदः, खेदनः 10, खेदः, चिखित्सुः, चेखिदः
खेत्तव्यम्, खेदयितव्यम्, चिखित्सितव्यम्, चेखिदितव्यम्
खेदनीयम्, खेदनीयम्, चिखित्सनीयम्, चेखिदनीयम्
खेद्यम्, खेद्यम्, चिखित्स्यम्, चेखिद्यम्
ईषत्खेदः-दुष्खेदः-सुखेदः
-- -- 11 खिद्यमानः, खेद्यमानः, चिखित्स्यमानः, चेखिद्यमानः
12 खेदः, खेदः, चिखित्सः, चेखिदः
खेत्तुम्, खेदयितुम्, चिखित्सितुम्, चेखिदितुम्
13 खिदा, खेदना, चिखित्सा, चेखिदा
खेदनम्, खेदनम्, चिखित्सनम्, चेखिदनम्
खित्त्वा, खेदयित्वा, चिखित्सित्वा, चेखिदित्वा
सङ्खिद्य, सङ्खेद्य, प्रचिखित्स्य, प्रचेखिद्य
खेदम् २, खित्त्वा २, खेदम् २, खेदयित्वा २, चिखित्सम् २, चिखित्सित्वा २, चेखिदम् २
चेखिदित्वा २।
01 (३४९)
02 (४-दिवादिः-११७०। अक। अनि। आत्म।)
03 [तापे]
04 (श्लो। ११२)
05 [[१। ‘हलन्ताच्च’ (१-२-१०) इति सनः कित्त्वम्। तेनाङ्गस्य गुणो न।]]
06 [[२। ‘गुणो यङ्लुकोः’ (७-४-८२) इत्यभ्यासस्य गुणः।]]
07 [[३। ‘दिवादिभ्यः श्यन्’ (३-१-६९) इति श्यन्विकरणप्रत्ययः।]]
08 [[४। ‘रदाभ्यां निष्ठातो नः पूर्वस्य च दः’ (८-२-४२) इति धातुदकारनिष्ठातकारयोः मत्वम्।]]
09 [[५। ‘इगुषधज्ञाप्रीकिरः कः’ (३-१-१३५) इति कर्तरि कः प्रत्ययः।]]
10 [[६। ‘अनुदात्तेतश्च हलादेः’ (३-२-१४९) इति ताच्छीलिको युच्।]]
11 [पृष्ठम्०३५४+ २४]
12 [[आ। ‘तन्मृष्यमाणास्त्वथ शुच्यदङ्गकाः भृत्याः सुनद्धं बहुरक्तमंशुकम्। विसृज्य शप्यन्त इमं प्रदुद्रुवुः कृष्णः प्रपेदे वसनान्यखेदवान्।।’ धा। का। २-६१।]]
13 [[१। भिदादिपाठात् (३-३-१०४) खिदा इत्यत्राङ्।]]
1 {@“खिद दैन्ये”@} 2 ‘दैन्येऽर्थे खिद्यते खिन्ते, परितापे 3 तु खिन्दति।’ 4 इति देवः।
5 6 खिन्दानः, 7 खेत्स्यमानः, खेदः 8
अिति रूपाणीति विशेषः।
अन्यानि सर्वाणि रूपाणि दैन्यार्थकदैवादिक- खिद्यतिवत् 9 ज्ञेयानि।
01 (३५१)
02 (७-रुधादिः-१४४९। अक। अनि। आत्म।)
03 (घाते)
04 (श्लो। ११२)
05 [पृष्ठम्०३५५+ २८]
06 [[१। शानचि, ‘रुधादिभ्यः श्नम्’ (३-१-७८) इति श्नम्। ‘श्नसोरल्लोपः’ (६-४-१११) इति लोपः।]]
07 [[आ।‘यमं युनज्मि कालेन समिन्धानोऽस्त्रकौशलम्। शुष्कपेषं पिनष्म्युर्वीम् अखिन्दानः स्वतेजसा।।’ भ। का। ६। ३७।]]
08 [[B। ‘सञ्छृण्णगात्रमथ शात्रवतर्दिनस्ते चाणूरमुष्टिकमुखा वसनान्यकृन्तन्। इन्धानखेदमुदविन्त विशिष्टलोकः पेक्ष्यत्सु माधवमभङ्गभुजेषु तेषु।।’ धा। का। ३। २।]]
09 (३४९)
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.