खुड (khuDa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 खुड r. 6th cl. (-खडति) To cover. r. 1st. and 10th cls. (खोडति खोडयति)
also (इ, ) खुडि r. 1st. and 10th cls. (खुण्डति,  खुण्डयति) To break
in pieces,  to sunder,  to divide,  tear,  rend,  &c. (इङ्) खुडिङ् r. 1st cl.
(खुण्डते) To limp,  to be lame.

Spoken Sanskrit

English

खुड 	-	 khuDa 	-	 m.
  	-	  rheumatism
खुड 	-	 khuDa 	-	 m.
  	-	  sword

Wilson

English

 खुड r. 6th cl. (खुडति) To cover. r. 1st and 10th cl. (खोडति
खोडयति) also (इ, ) खुडि r. 1st and 10th cl. (खुण्डति, 
खुण्डयति) To break in pieces,  to sunder,  to divide,  tear,  rend,  &c. (इङ्)
खुडिङ् r. 1st cl. (खुण्डते) To limp,  to be lame.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Monier Williams Cologne

English

 खुड m.
  (?),  rheumatism,  Aṣṭāṅg. iii,  16,  4
 Npr.
  

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  खुड्
मूलधातुः:
   खुड
धात्वर्थः:
  संवरणे
गणः:
  तुदादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  खुडति
अनुबन्धादिविशेषः:
  कुटादिः

धातुप्रदीपः

Sanskrit

खुडँ खुड 
मानकरूपान्तरम् - छुडँ
छुड  इत्येके 
- खुडति  खुडिता  ''खोडः खञ्जे त्रिषु स्मृतः '' छुडति  छुडिता  109, 110

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 खुड,  इ ङ खञ्जे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-आत्मं-अकं-सेट्-इदित् ।) पञ्चमस्वरी । खञ्जःखोटनम् । इ,  कर्म्मणि खुण्ड्यते । ङ,  खुण्डतेखोडः । इति दुर्गादासः ॥

 खुड,  क भेदे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-परं-सकं-सेट् । पाक्षिकइदित् ।) द्वौ पञ्चमस्वरिणौ । क,  खोडयति ।द्वितीय आद्यस्वरीति कातन्त्राद्याः । स्वमते तुद्वितीयस्याद्यस्वरित्वे पूर्व्वोऽपीदनुवन्धः स्यात् ।पञ्चमस्वरित्वे तु स्वजातीयस्य पुनःपाठात् पूर्व्वोनेदनुबन्धः । खुण्डयति । खण्डयतीति प्रयोगस्तुखडि ङ् मथीत्यस्मात् घञि खण्डं करोतीति ञौसाध्यम् । तस्य भेदवाचित्वन्तु धातूनामनेकार्थ-त्वात् । इति दुर्गादासः ॥

 खुड,  इ क भेदे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(चुरां-परं-सकं-सेट् । पाक्षिकइदित् ।) द्वौ पञ्चमस्वरिणौ । क,  खोडयति ।द्वितीय आद्यस्वरीति कातन्त्राद्याः । स्वमते तुद्वितीयस्याद्यस्वरित्वे पूर्व्वोऽपीदनुवन्धः स्यात् ।पञ्चमस्वरित्वे तु स्वजातीयस्य पुनःपाठात् पूर्व्वोनेदनुबन्धः । खुण्डयति । खण्डयतीति प्रयोगस्तुखडि ङ् मथीत्यस्मात् घञि खण्डं करोतीति ञौसाध्यम् । तस्य भेदवाचित्वन्तु धातूनामनेकार्थ-त्वात् । इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 खुड खञ्जे इदित् भ्वादि० आत्म० अक० सेट् । खुण्डते अखु-ण्डिष्ट । चुखुण्डे । खुण्ड्यते ।

 खुड भेदने चुरा० उभ०
  सक०
  सेट् । खोडयति--ते अचूखु-डत्--त । खोडयाम् बभूव मास चकार चक्रे ।

 खुड भेदे चुरा० इदित् उभ०
  सक०
  सेट् । खुण्डयति तेअचुखुण्डत् त ।

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“खुड संवरणे”@} 2 कुटादिः। 
 खोडकः-डिका,  खोडकः-डिका,  चुखुडिषकः-षिका,  चोखुडकः-डिका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि तौदादिककौटिल्यार्थककुटतिवत् 3 ज्ञेयानि।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (३५३)
 02 =>
  (६-तुदादिः-१३८७। सक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (२०४)

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.