| YouTube Channel

खारी (khArI)

 
Spoken Sanskrit
English
खारी - khArI -
f.
 - quintal [ a measure of weight ]
लक्षधान्य - lakSadhAnya -
n.
 - quintal [ weight ]
खारी - khArI -
f.
 - quintal [ a measure of weight ]
अर्ध-खारी - ardha-khArI -
f.
 - barrel [ liquid measure ]
खारी - khArI -
f.
 - quintal [ a measure of weight ]
मान - mAna -
n.
 - measure
मापनं करोति - mApanaMkaroti - verb 8 - measure
यव - yava -
m.
 - measureoflength
प्रमाणक - pramANaka -
adj.
 - measure
मात्रा - mAtrA -
f.
 - measure
निर्मा - nirmA -
f.
 - measure
परिमा - parimA -
f.
 - measure
मिति { मिति } - miti { miti } -
f.
 - measure
उन्मिति - unmiti -
f.
 - measure
परिच्छित्ति - paricchitti -
f.
 - measure
परिमिति - parimiti -
f.
 - measure
मानी - mAnI -
f.
 - measure
वाराही - vArAhI -
f.
 - measure
उन्मा - unmA -
f.
 - measure
प्रमा - pramA -
f.
 - measure
प्रतिमा - pratimA -
f.
 - measure
कर - kara -
m.
 - measure
कुम्भक - kumbhaka -
m.
 - measure
प्रक्रम - prakrama -
m.
 - measure
Monier Williams Cologne
English
खारी॑ a (ई॑),
f.
 id.,
RV.
 iv, 32, 17
Pāṇ.
Pañcat.
Rājat.
खारी b
f.
 of °र, q.v.
Benfey
English
खारी खारी,
f.
 A measure of grain,
containing 16 droṇas, or about three
bushels, Pañc. iv. d. 27.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खारी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಖಂಡಗ /೧೮೦ ಸೇರು /೧೬ ದ್ರೋಣ
निष्पत्तिः - > आ + रा (दाने) - "कः" (३-२-३) । गौरा० "ङीष्" (४-१-४१)
व्युत्पत्तिः - > खं मध्यमाकाशं आराति
L R Vaidya
English
KAri(rI) {% f. %} See खार.
Indian Epigraphical Glossary
English
khārī (IE 8-6
CII 4), a measure of capacity equal to
sixteen droṇas.
(IE 8-6), shortened form of khārīvāpa or khārikāvāpa.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khal
१) खार २) खारी ३) खारीक ४) भार
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
पाय्यं हस्तादिभिस्तत्र स्याद्गुञ्जाः पञ्च माषकः ॥ ८८३ ॥
ते तु षोडश कर्षोऽक्षः पलं कर्षचतुष्टयम् ।
बिस्तः सुवर्णो हेम्नोऽक्षे कुरुबिस्तस्तु तत्पले ॥ ८८४ ॥
तुला पलशतं तासां विंशत्या भार आचितः ।
शाकटः शाकटीनश्च शलाटस्ते दशाचितः ॥ ८८५ ॥
चतुर्भिः कुडवैः प्रस्थः प्रस्थैश्चतुर्भिराढकः ।
चतुर्भिराढकैर्द्रोणः खारी षोडशभिश्च तैः ॥ ८८६ ॥
-wordlist-
पाय्य (क्ली), गुञ्जा (स्त्री), माषक (पुंक्ली), कर्ष (पुंक्ली), अक्ष (पुं), पल (पुंक्ली), बिस्त (पुं), कुरुबिस्त (पुं), तुला (स्त्री), भार (पुं), आचित (पुं), शाकट (पुं), शाकटीन (पुं), शलाट (पुं), आचित (पुं), कुडव (पुं), प्रस्थ (पुं), आढक (पुं), द्रोण (पुं), खारी (स्त्री)
Vedic Reference
English
Khārī designates a measure of Soma in one passage of the
Rigveda.^1
1) iv. 32, 17. Cf. Zimmer, Altindisches Leben, 280.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खारी,
स्त्री,
 (खं मध्यावकाशं आरातीति । आ +रा + इन् । “कृदिकारान्तादक्तिनः ।” ४ । १ । ४५ ।इत्यस्य वार्त्तिं इति पक्षे ङीष् ।) परिमाण-विशेषः । इत्यमरः । २ । ९ । ८८ ॥
यदाह तट्टी-कायां भरतः ।“पलं प्रकुञ्चकं मुष्टिः कुडवस्तच्चतुष्टयम् ।चत्वारः कुडवाः प्रस्थश्चतुःप्रस्थमथाढकम् ॥
अष्टाढको भवेद्द्रोणो द्विद्रोणः सूर्प उच्यते ।सार्द्धसूर्पो भवेत् खारी द्वे खार्य्यौ गोण्युदाहृता ॥
तामेव भारं जानीयात् वाहो भारचतुष्टयम् ॥
”“षोडशद्रोणपरिमाणम् ।” इत्यमरटीकायांस्वामी लीलावती च ॥
गोणीचतुष्टयम् । तत्तुषण्णवत्यधिकचतुःसहस्रपलानि । पाँचशत वार-शेर इति भाषा । इति वैद्यकपरिभाषा ॥
द्रोण-चतुष्टयम् । यथा, --“चतुराढको भवेद्द्रोणः खारी द्रोणचतुष्टयम् ॥
”इति स्मृतिः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खारि(री) स्त्री खं मध्यावकाशमाराति आ + रा--क गौरा० ङीष्वा ह्रस्वः । द्रोणषोडशात्मके घान्यादिमानभेदे । “पलञ्चकुडवः प्रस्थः आढको द्रोण एव च । घान्यमानेषु बोद्धव्याःक्रमशोऽमी चतुर्गुणाः । द्रोणैः षोडशभिः खारी विंशत्याकुम्भ उच्यते” हेमा० दा० विष्णु ध० । अर्द्धशब्दात् संख्या-याश्च परतोऽस्य समासे वा टच् । अर्द्धखारम् अर्द्धखारि ।द्विखारं द्विखारि । अर्द्धखारेण क्रीतम् ठक् पूर्वपदस्यवा वृद्धिः । अ (आ) र्द्धखारिकम् । अध्यर्द्धशब्दात् संख्या-याश्च परतःखार्य्याः क्रीताद्यर्थे ईकन् । अध्यर्द्धखारीकंद्विखारीकम् । केवलाया अपि ईकन् तत्रार्थे खार्य्याक्रीतम् खारीकम् ।
Grassman
German
khārī́, f., ein Hohlmass.
-ías [A. p.] śatám sómasya 〰 {328, 17}.
Stchoupak
French
खारी-
f.
 mesure de blé.