धातुः: खै
मूलधातुः: 
धात्वर्थः: खदने (स्थिरत्वं हिंसा च)
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: अनिट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: खायति
अनुबन्धादिविशेषः: ऐकारान्तः


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

खै  (अर्थः)  खदने
(अर्थविवरणम्) खदनं स्थैर्यं हिंसा च 
( खायति चखौ  खातेत्यादि )896

खै  खदने 
- खायति । चखौ ।। 916 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“खै खेदने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> <a href="#foot_krm03">3</a> ‘खदने’ इति क्षीरस्वामि-माधवादयः। </li> <li>भक्षणे च, इति च। </li> <li>खदनम्- स्थैर्यं हिंसा च इति माधवः। </li> <li>‘खै खादने’ इति काशकृत्स्नीयधातुपाठे पठ्यते, ‘भक्षणार्थत्वं च’ इति तट्टीकायाम्’-- इति क्षीरतरङ्गिणीटीका। </li> <li>‘खनने’ इति श्रीशङ्कराचार्याः इति धातुकाव्यव्याख्यायाम् <a href="#foot_krm04">4</a>।]] <a href="#foot_krm05">5</a> खायकः-यिका, <a href="#foot_krm06">6</a> खापकः-पिका, चिखासकः-सिका, <a href="#foot_krm07">7</a> चाखायकः-यिका;</li> <li> खाता-त्री, खापयिता-त्री, चिखासिता-त्री, चाखायिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm08">8</a> खायन्-न्ती, खापयन्-न्ती, चिखासन्-न्ती;</li> <li> -- खास्यन्-न्ती, खापयिष्यन्-न्ती-ती, चिखासिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- खापयमानः, खापयिष्यमाणः, चाखायमानः, चाखायिष्यमाणः;</li> <li> प्रखाः-प्रखौ-प्रखः;</li> <li> -- -- -- खातम्-तः, <a href="#foot_krm09">9</a> खापितः, चिखासितः, चाखायितः-तवान्;</li> <li> <a href="#foot_krm10">10</a> आखाः, <a href="#foot_krm11">11</a> शत्त्रुखः, <a href="#foot_krm12">12</a> खायः, खापः, चिखासुः, <a href="#foot_krm13">13</a> चाखाः;</li> <li> खातव्यम्, खापयितव्यम्, चिखासितव्यम्, चाखायितव्यम्;</li> <li> खानीयम्, खापनीयम्, चिखासनीयम्, चाखायनीयम्;</li> <li> <a href="#foot_krm14">14</a> खेयम्, खाप्यम्, चिखास्यम्, चाखाय्यम्;</li> <li> <a href="#foot_krm15">15</a> <a href="#foot_krm16">16</a> ईषत्खानः-दुष्खानः-सुखानः;</li> <li> -- -- खायमानः, खाप्यमानः, चिखास्यमानः, चाखाय्यमानः;</li> <li> खायः, खापः, चिखासः, चाखायः;</li> <li> खातुम्, खापयितुम्, चिखासितुम्, चाखायितुम्;</li> <li> खातिः, <a href="#foot_krm17">17</a> आखा, खापना, चिखासा, चाखाया;</li> <li> खानम्, खापनम्, चिखासनम्, चाखायनम्;</li> <li> खात्वा, खापयित्वा, चिखासित्वा, चाखायित्वा;</li> <li> प्रखाय, प्रखाप्य, प्रचिखास्य, प्रचाखाय्य;</li> <li> खायम् २, खात्वा २, खापम् २, खापयित्वा २, चिखासम् २, चिखासित्वा २, चाखायम् २;</li> <li> चाखायित्वा २।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (३६१)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-९१३। अक। अनि। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[[अ]</li> <li id="foot_krm04">04 => (२-३१)</li> <li id="foot_krm05">05 => [[१। ‘आदेच उपदेशेऽशिति’ (६-१-४५) इति आत्वम्। ‘आतो युक् चिण्कृतोः’ (७-३-३३) इति युगागमः। एवं घञि, णमुल्यपि ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[२। ‘अर्तिह्रीव्लीरीक्नूयीक्ष्माय्यातां पुग् णौ’ (७-३-३६) इति पुक्। एवं सर्वत्र ण्यन्ते बोध्यम्।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[३। ‘दीर्घोऽकितः’ (७-४-८३) इत्यभ्यासस्य दीर्घः।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [[४। शतरि, ‘एचोऽयवायावः’ (६-१-७८) इत्यायादेशः।]]</li> <li id="foot_krm09">09 => [[आ। ‘रायद्धयस्त्यानरुचौ रथेऽपि तं भक्तितिष्ट्यापयिषुं स दृष्ट्वा। खाताशयोऽक्षाममुदा पुनश्च मग्नोऽन्यथाऽपश्यदजानमीशम्।।’ धा। का। २-३१।]]</li> <li id="foot_krm10">10 => [[५। ‘आतश्चोपसर्गे’, (३-१-१३६) इति कर्तरि कः। ‘आतो लोप इटि च’ (६-४-६४) इत्याकारलोपः।]]</li> <li id="foot_krm11">11 => [[६। ‘आतोऽनुपसर्गे कः, (३-२-३) इति कप्रत्ययः।]]</li> <li id="foot_krm12">12 => [[७। ‘श्याद्व्यधास्रु--’ (३-१-१४१) इति कर्तरि णो वा।]]</li> <li id="foot_krm13">13 => [[८। ‘यङोऽचि च’ (२-४-७४) इति यङो लुक् भवति।]]</li> <li id="foot_krm14">14 => [[९। ‘अचो यत्’ (३-१-९७) इति यत्प्रत्ययः। ‘ईद्यति’ (६-४-६५) इति अङ्गस्य ईकारो भवति। गुणः।]]</li> <li id="foot_krm15">15 => [पृष्ठम्०३५९+ २५]</li> <li id="foot_krm16">16 => [[१। ‘आतो युच्’ (३-३-१२८) इति खलपवादो युच् भवति।]]</li> <li id="foot_krm17">17 => [[२। ‘आतश्चोपसर्गे’ (३-३-१०६) इत्यङ्प्रत्ययो भवति।]]</li></ul>

खै (खै॒ खदने - भ्वादिः - अनिट्)
ल्युट् = खानम्
अनीयर् = खानीयः - खानीया
ण्वुल् = खायकः - खायिका
तुमुँन् = खातुम्
तव्य = खातव्यः - खातव्या
तृच् = खाता - खात्री
क्त्वा = खात्वा
ल्यप् = प्रखाय
क्तवतुँ = खातवान् - खातवती
क्त = खातः - खाता
शतृँ = खायन् - खायन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

खै  खदने
- खायति  ल्युटि खानम् आहुः  882

स्थैर्थे
2.4.8
ध्रुवति ध्रवति स्थिरीभवति खायति बदति खदति मूलति प्रतितिष्ठति

khāyati (Pali khāyita, ppp., only, Vin. 〔iii.213.8〕; = Skt. khādati, khādita; 〔§ 2.32〕), eats: aor. 3 sg. Mv 〔iii.299.11〕 na sānaṃ khāyi rākṣasī; otherwise only ppp. khāyita; Mv 〔ii.78.12〕 udakarākṣasena khāyito; in 14 khāyitaṃ is v.l. for ardhakhāditakaṃ; khāyitā(ḥ) 〔iii.72.13〕 (and 12 where Senart ākhāyitā with one ms., read either khāditā with v.l. or khāyitā; ā-khād- is Vedic only); 〔iii.84.17, 19〕; 〔166.7〕.


खायति (khAyati)

Edgerton Buddhist Hybrid

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika