खाद (khAda)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 खाद (ऋ) खादृ r. 1st cl. (खादति) To eat.

Capeller Eng

English

 खाद॑ a.
  eating,  devouring (—°)
 n.
  eating,  food. 

Spoken Sanskrit

English

खाद 	-	 khAda 	-	 adj.
  	-	  eating
खाद 	-	 khAda 	-	 m.
  	-	  food
खाद 	-	 khAda 	-	 m.
  	-	  devouring

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 खाद (ऋ) खादृ r. 1st cl. (खादति) To eat.

Apte

English

खाद [khāda],  a.
  Eating,  devouring.

दः Eating,  chewing.

Food
 यत् पुरा परिवेषात् खादमाहरन्ति Av.*
  9.6.12.

Apte 1890

English

 खाद a. Eating,  devouring. 
दः 1 Eating,  chewing 
2 Food. 

Monier Williams Cologne

English

 खाद॑ mfn.
   ‘eating,  devouring’ ifc.  See अमित्र- and वृत्र-खाद॑

 खाद॑ m.
  eating,  devouring,  AitBr.
   v,  12,  10

 food,  AV.
   ix,  6,  12
 ŚBr.
   xiii,  4,  2,  17.

Monier Williams 1872

English

 खाद,  अस्,  आ,  अम्,  eating,  devouring,  (at the end
of compounds,  e. g. अमित्र-खाद,  वृत्र-खाद, 
q. v.)
 (अस्),  m. chewing,  eating
 food.

Macdonell

English

 खाद khād-á,  a.
  devouring (—°)
 m.
  food
 🞄-aka,  m.
  eater,  consumer
 debtor
 -ana,  n.
  🞄chewing,  eating
 foo: ā,  f.
  N.
 -ikā,  f.
  eating 🞄(—°)
 -i-tṛ,  m.
  eater,  consumer
 -i-tavya,  🞄fp. to be eaten or consumed
 -in,  a.
  chewing,  🞄biting (—°).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 खाद,  ऋ भक्षणे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-सकं-सेट् । ऋदित् ।) ऋ,  अचखादत् ।इति दुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 खाद भक्षणे भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । खादति अखादीत्चखाद । खाद्यः खादकः खादनम् । णिचि । खादयतिऋदित् अचखादत् त । “सक्तून् खादति यश्च तस्यरिपवोनाशं प्रयान्ति घ्रुवम्” ति० त० “न खादेः पर-शस्यानि” वृषोत्सर्गमन्त्रः । “देवान् पितन् समभ्यर्च्य खादन्मांसं न दोषभाक्” मनुः । “स हि (उशस्तिः) कुल्माषान्खादन्तं विभिक्षे” छा० उप० । “मांसानि च न खादेद्यस्तयोःपुण्यं सभं स्मृतम्” मनुः । “आशङ्कमानो वैदेहीं खादितांनिहतां मृताम्” भट्टिः । “तादृशं भवति प्रेत्य वृथा मांसानिखादकः” मनुः । षष्ट्यभावश्छादसः । खादनस्य हिं-साव्यभिचरितत्वात् हिंसार्थत्वात् अकित्त्वेऽपि वा०चुरा० तेन स्वार्थे णिच् खादयति । “दुर्बलंवलवन्तो हि मत्स्यामत्स्यं विशेषतः । खादयन्ति”मत्स्यपु०  “मां खादय मृगश्रेष्ठ! दुःखादस्माद्विमोचय” भा० व० ६१ अ० । “देवराजो मया दृष्टोवारिवारणमस्तके । खादयन्नर्कपत्राणि” विदग्धमु० ।अस्य भक्षणार्थत्वेऽपि आदिखाद्योर्न” वार्त्ति० णिचि प्रयो-ज्यकर्त्तुः न कर्मत्वम् । खादयति अन्नं वटुना” “वयोभिःखादयन्त्यन्ये” “तां श्वभिः खादयेद्राजा” मनुः । “मारयिष्यामि वैदेहीं खादयिष्यामि राक्षसैः” भट्टिः । खादनञ्च कठि-नादि द्रव्यस्य गलाधःसंयोगानुकूलव्यापारबिशेषः प्रति-षिद्धभक्षणविप्रये तु वदनमात्रप्रवेशेऽपि प्रायश्चित्तार्द्धमितिभेदः यथाह प्रा० त० “यद्यपि अन्नादीनां कण्ठादधो-नयनमेव भक्षणं न तु निष्ठीवनाय शुण्ठ्यादेः कपोल-धारणं,  तथाविधे प्रयोगाभावात् । तथापि पापविषये तथा-विधानुबन्धेऽपि प्रायश्चित्तं,  ब्रह्मबधे तथा दर्शनात् यथायाज्ञवल्क्यः “चरेद्व्रतमहत्वाऽपि घातार्थञ्चेत् समागतः” ।अत्र हननप्रतिषेधेन यथा तदङ्गभूताध्यवसायादेरपि प्रति-षिद्धत्वात् प्रायश्चित्तविधानं तथाऽत्रापि भक्षणप्रतिपेधेनतदङ्गभूताव्यभिचारितान्नादिसंयोगस्यापि प्रतिषिद्ध-त्वेन दोषस्य विद्यमानत्वात् भवत्येव प्रायश्चित्तं,  मिता-क्षरायायामप्येवम् । अतएवोक्तं “जिघ्रन्नपि सुरां कश्चित्पिवतीत्यभिधीयते । यावन्न क्रियते वक्त्रे गण्डूषस्यप्रवेशनम्” इति । अत्र वक्त्रे गण्डूषस्य प्रवेशनेन पानाति-देशवद्भक्षणोद्यमेऽपि भक्षणातिदेशः । ततश्च विप्रदण्डो-द्यमे कृच्छ्रमतिकृच्छ्रं निपातने” इति याज्ञवल्क्योक्तेःदण्डोद्यमे दण्डनिपातप्रायश्चित्तार्द्धवत् भक्षणोद्यमेकण्ठादधोनयनसम्भावनारहिते अर्द्धं प्रायश्चित्तं ज्ञेयम्”

Capeller

German

 खाद॑ verzehrend (—°)
 m.
  Futter.

Grassman

German

 (khādá),  a.,  verzehrend,  s. unter khād.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.