| YouTube Channel

खस (khasa)

 
शब्दसागरः
English
खस
m.
 (-सः) Itch, scab.
2. A man of a country or tribe considerd to be
a degraded Kshetriya: the Khasas inhabit the mountains surroun-
ding Kashmir.
f.
 (-सा) The mother of the imps or goblins.
Capeller Eng
English
खस
m.
 a degraded Kṣatriya
pl.
N.
 of a people.
Yates
English
खस (सः) 1.
m.
 Itch
a
Khasa man.
(सा)
f.
 Mother of imps.
Spoken Sanskrit
English
खस khasa
m.
 itch
खस khasa
m.
 native of that country
खस khasa
m.
 scab
खस khasa
m.
 any irritating disease of the skin
Wilson
English
खस
m.
 (-सः)
1 Itch, scab.
2 A man of a country or tribe considered to be a degraded Kṣatriya: the
Khasas inhabit the mountains surrounding Kashmir.
f.
 (-सा) The
mother of the imps or goblins.
Apte
English
खसः [khasḥ], 1 Itch, scab.
N.
 of a mountainous country to the North of India
see खश.
Apte 1890
English
खसः 1 Itch, scab.
2 N. of a country: see खश.
Monier Williams Cologne
English
खस
m.
 itch, scab, any irritating disease of the skin,
L.
खस
m.
pl.
N.
 of a people and of its country (in the north of India),
Mn.
 x, 44
MBh.
Hariv.
AV.
 Pariś.
&c.
खस
m.
 a native of that country (considered as a degraded Kṣatriya),
Mn.
 x, 22
Monier Williams 1872
English
खस खस, अस्, m. itch, scab, or any similar
disease of the skin
[cf. also खश।]
Macdonell
English
खस khasa,
m.
 son of an outcast Kṣatriya: 🞄pl. N. of a people.
Benfey
English
खस खस, खसा खसा, see खश।
Apte Hindi
Hindi
खसः
पुं*
 - खानि इन्द्रियाणी स्यति निश्चलीकरोति - ख - सो - क
"खाज, खुजली"
खसः
पुं*
 - खानि इन्द्रियाणी स्यति निश्चलीकरोति - ख - सो - क
एक देश का नाम
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರಭಾರತದ ಒಂದು ದೇಶ
खस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನವೆ /ತುರಿ
खस
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸರ್ವರ್ಣ ಹೆಂಗಸಿನಲ್ಲಿ ವ್ರಾತ್ಯಕ್ಷತ್ರಿಯನಿಂದ ಹುಟ್ಟಿದವನು
प्रयोगाः - > "झल्लो मल्लश्च राजान्याद्व्रात्यान्निच्छिविरेव च । नटश्च करणश्चैव खसो द्रविड एव च ॥"
L R Vaidya
English
Kasa {% m. %} 1. Itch, scab
2. name of a country.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
खस häufig खश geschrieben.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कासस्तु क्षवथुः पामा खसः कच्छूर्विचर्चिका ।
-wordlist-
कास (पुं), क्षवथु (पुं), पामा (स्त्री), पामन् (पुं), खस (पुं), कच्छू (स्त्री), विचर्चिका (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
पामन्
पामन्, कच्छू, खस, कण्डूति, कण्डूया, कण्डू, कण्डूयन, खर्जू
किलासं कथ्यते सिध्म पामा कच्छूः खसः स्मृतः ॥ ६०२ ॥
कण्डूतिः कण्डूया कण्डूः कण्डूयनं तथा खर्जूः ।
verse 2.1.1.602
page 0068
पुराणम्
English
खसम् / KHASA(M). A country in ancient india. (M.B. droṇa Parva, Chapter 122, Stanza 41).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खसः,
पुं,
 (खं हस्तादीन्द्रियं स्यति निश्चलीकरो-तीति । सो + कः ।) पामा । खोस इति भाषा ॥
तत्पर्य्यायः । पाम २ कच्छूः ३ विचर्च्चिका ४इति हेमचन्द्रः ॥
(पामन्शब्दोस्य विवरणंव्याख्येयम् ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खस(श)
पु०
 देशभेदे त्रिका० । तस्य दन्त्यमध्यता मन्वादौ दृश्यतेक्वचित् तालव्यमध्यता च तेनोभयरूपता । स च देशःवृ० स० कूर्म्मविभागे १४ अ० पूर्वस्यामुक्तः “अथ पूर्वस्यामि-त्युपक्रमे “खशमगधशिविरगिरिमिथिलसमतटोड्राश्व-वदनदन्तुरकाः” । सोऽभिजनोऽस्य, तद्देशस्य राजा वाअण् । खास(श) । तद्देशवासिनि तद्देश नृपे च बहुषुतु अणो लुक् । ख(शा)सास्तद्देशवासिनः तन्नृपाश्च । तेच शनकैः क्रियालोपात् वृषलत्वं गताः यथाह मनुः“शनकैस्तु क्रियालोपादिमाः क्षत्रियजातयः । वृषलत्वंगता लोके ब्राह्मणादर्शनेन च । पौण्ड्रकाश्चौड्रद्रविडाःकाम्बोजा जवनाः शकाः । पारदापह्नवाश्वीनाः किरातादरदाः खसाः” । “खसांस्तु खारांश्चोलांश्चमद्रान् किष्कि-न्धकांस्तथा हरि० १४ अ० । “खसा एकासनाह्यर्हाःप्रदरादीर्घवेणवः” भा० स० ५१ अ० । “अङ्गवङ्गखसेष्वेवनान्यदेशे कदाचन” सू० चि० । ३ मुरानामगन्धद्रव्ये शब्दच०४ कश्यपपत्नीभेदे दक्षकन्यान्तरे स्त्री यथा गरुडपु० ६ अ०“धर्म्मपत्न्यः समाख्याताः कश्यपस्य वदाम्यहम् । अदितिर्दितिर्दनुः काला क्षतायुः सिंहिका मुनिः । कद्रूःप्रधा इरा क्रोधा विनता सुरभिः खशा(सा)” । “इरा वृक्षलतावल्लीतृणजातीश्च सर्वशः । खशा(सा) च यक्षरक्षांसि सुषुवेऽप्सरसस्तथा” तत्रैव तत्प्रजोक्तिः ।
खस
पु०
 खानि इन्द्रियाणि स्यति निश्चलीकरोति सो--क ।(खोस) (पाच्डा) ख्याते १ रोगभेदे । २ देशभेदे ३ सव-र्णायां व्रात्यक्षत्रियाजाते जातिभेदे “झल्लो मल्लश्च राज-न्याद्व्रात्यान्निच्छिविरेव च । नटश्च करणश्चैव खसोद्रविड एव च” मनुः । (खसखस्) इति ख्याते वृक्षेभावप्र० खसतिलशब्दो दृश्यः ।
Capeller
German
खस
m.
 der Sohn eines ausgestoßenen
Kshatriya
Pl. Volksname.
Burnouf
French
खस खस
m.
 gale, maladie cutanée.
खसगन्ध
m.
 esp. de plante.