| YouTube Channel

खष (khaSa)

 
शब्दसागरः
English
खष r. 1st cl. (खषति) To kill, to hurt or injure.
Wilson
English
खष r. 1st cl. (खषति) To kill, to hurt or injure.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
? Khaṣa, m. pl., cf. Khāṣya-, prob. = Skt. Khasa, or Khaśa (cf. Svaśa), n. of a barbarian people in the north: MSV 〔ii.31.17 (ff.)〕 Puṣkarasāriṇo rājñaḥ Pāṇḍavā nāma Khaṣā viruddhāḥ
acc. to N. Duttʼs note, khaṣa = pratyantika
Tib. cited as mthaḥ ḥkhob = barbarian border country, often applied to Tibet itself, and fitting Skt. Khasa. I assume that the Pāṇḍavāḥ are meant for the well-known people of the Skt. epic.
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 खष्
मूलधातुः:
 खष
धात्वर्थः:
 हिंसायाम्
गणः:
 भ्वादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 खषति
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
खष s. पूति°.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खष, वधे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(भ्वां-परं-सकं-सेट् ।) खषति । इति दुर्गादासः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खष बधे
भ्वा०
पर०
सक०
 सेट् । खषति अखाषीत्--अख-षीत् । चखाष ।
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“खष हिंसार्थाः”@} 2 खाषकः-षिका, खाषकः-षिका, चिखषिषकः-षिका, चाखषकः-षिका
खषिता-त्री, खाषयिता-त्री, चिखषिषिता-त्री, चाखषिता-त्री
खषन्-न्ती, खाषयन्-न्ती, चिखषिषन्-न्ती
-- खषिष्यन्-न्ती-ती, खाषयिष्यन्-न्ती-ती, चिखषिषिष्यन्-न्ती-ती
-- -- खाषयमाणः, खाषयिष्यमाणः, चाखष्यमाणः, चाखषिष्यमाणः
3 4 खट्-खड्-खषौ-खषः
-- -- -- खषितम्-तः, खाषितः, चिखषिषितः, चाखषितः-तवान्
खषः, 5 सुरकाषिखाषी 6, खाषः, चिखषिषुः, चाखषः
खषितव्यम्, खाषयितव्यम्, चिखषिषितव्यम्, चाखषितव्यम्
खषणीयम्, खाषणीयम्, चिखषिषणीयम्, चाखषणीयम्
खाष्यम्, खाष्यम्, चिखषिष्यम्, चाखष्यम्
ईषत्खषः-दुष्खषः-सुखषः
-- -- खष्यमाणः, खाष्यमाणः, चिखषिष्यमाणः, चाखष्यमाणः
खाषः, खाषः, चिखषिषः, चाखषः
खषितुम्, खाषयितुम्, चिखषिषितुम्, चाखषितुम्
खष्टिः, खाषणा, चिखषिषा, चाखषा
खषणम्, खाषणम्, चिखषिषणम्, चाखषणम्
खषित्वा, खाषयित्वा, चिखषिषित्वा, चाखषित्वा
विखष्य, विखाष्य, विचिखषिष्य, प्रचाखष्य
खाषम् २, खषित्वा २, खाषम् २, खाषयित्वा २, चिखषिषम् २, चिखषिषित्वा २, चाखषम् २
चाखषित्वा २।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (३४६)
02
=>
 (१-भ्वादिः-६८६। सक। सेट्। पर।)
03
=>
 [पृष्ठम्०३५१+ २६]
04
=>
 [[१। ‘वाऽवसाने’ (८-४-५६) इति चर्त्वविकल्पः।]]
05
=>
 [[२। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति णिनिः।]]
06
=>
 [[आ। ‘इत्युक्तः सुरकाषिखाषिणमसावूचे जगच्छेषकान् नित्यं ते जषते झषादिवपुषे रक्षश्चमूशाषिणे। केश्यादीन् वषणोत्सुकान् प्रशमते भूयोऽपि रोषिष्यते रेषोऽन्यान् भषतो नमोऽस्तु कमलाकोष्णस्तनं जोषते।।’ धा। का। १-८७।]]