| YouTube Channel

खश (khaza)

 
शब्दसागरः
English
खश
m.
 (-शः)
1. A mountainous country to the north of India.
2. A
native of that country, considered as a degraded Kshetriya.
f.
 (-शा)
A kind of perfume, commonly Mura.
Yates
English
खश (शः-शा) 1.
m.
 A mountainous
country to the north of India.
f.
 A kind of perfume.
Wilson
English
खश
m.
 (-शः)
1 A mountainous country to the north of India.
2 A native of that country, considered as a degraded Kṣatriya.
f.
(-शा) A kind of perfume, commonly Mura.
Apte
English
खशः [khaśḥ], (pl. ) A mountainous country in the north of India and its inhabitants
Ms.*
 1.44
(also written खस).
Apte 1890
English
खशः (pl.) A mountainous country in the north of India and its inhabitants
Ms. 10. 44
(also written खस).
Monier Williams Cologne
English
खश for खस, q.v.
Monier Williams 1872
English
खश खश, अस्, m. a mountainous country
in the north of India
a native of that country con-
sidered as a degraded Kṣatriya
(आ), f., N. of a
daughter of Dakṣa, one of the wives of Kaśyapa,
the mother of the Yakṣas and Rakṣasas
a kind of
perfume, = मुरा। (The word is sometimes spelt
खस।)
—खसात्मज (°सा-आत्°), अस्, m. a Rakṣas.
Benfey
English
खश खश,
I.
m.
1. pl. The name
of a people, Man. 10, 47.
2. The son
of an outcast Kṣatriya, Man. 10, 22
(written with स् instead of श्).
II.
f.
शा (and सा), A proper name, Hariv.
169
11521.
Apte Hindi
Hindi
खशः
पुं*
 - -
भारत के उत्तर में स्थित एक पहाड़ी प्रदेश तथा उसके अधिवासी
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉತ್ತರಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರ್ವತಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಒಂದು ದೇಶ
विस्तारः - > बहुवचनान्तं रूपम् ।
खश
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆ ದೇಶದ ಜನರು
L R Vaidya
English
KaSa {% m. pl. %} A mountainons country in the north of India and its inhabitants, M.x.44.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
खश häufige Schreibart für खस. — °भाष्य n. Subhāṣitāv. 3175.
Mahabharata
English
Khaśa or Khasa, pl. (ºāḥ), a barbarous people. § 223 (Vāsishṭha): I, 175, 6684 (only B.: Khasān instead of Vaśān, C., arose from the froth of Vasishṭha's cow).--§ 295 (Dyūtap.): II, 52, 1859 (ºsº, brought tribute to Yudhishṭhira).--§ 571 (Ulūkadūtāgamanap.): V, 160, 5510 (ºśº, in the army of Duryodhana)
161, 5555 (do., do.).--§ 589 (Droṇābhishekap.): VII, 11, 399 (ºsº, C.
ºśº, B., had formerly been vanquished by Kṛshṇa).--§ 599 (Jayadrathavadhap): VII, 121, 4847 (ºśº, C.
ºsº, B., fought with Sātyaki).--§ 605 (Karṇap.): VIII, 20, 779 (ºsº, mangled by the Pāṇḍya king).--§ 607 (do.): VIII, 44, 2070 (ºśº). --§ 608 (do.): VIII, 73, 3652 (ºśº, had been vanquished by Arjuna).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खशः,
पुं,
 देशविशेषः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
(तद्देशवासिनि तद्देशनृपे च बहुषु अणों लुक् ।)तथा हि मनुः । १० । ४४ ।“पौण्ड्रकाश्चौड्रद्रविडाः काम्बोजा जवनाः शकाः ।पारदाः पह्नवाश्चीनाः कीराता दरदाः खशाः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खस(श)
पु०
 देशभेदे त्रिका० । तस्य दन्त्यमध्यता मन्वादौ दृश्यतेक्वचित् तालव्यमध्यता च तेनोभयरूपता । स च देशःवृ० स० कूर्म्मविभागे १४ अ० पूर्वस्यामुक्तः “अथ पूर्वस्यामि-त्युपक्रमे “खशमगधशिविरगिरिमिथिलसमतटोड्राश्व-वदनदन्तुरकाः” । सोऽभिजनोऽस्य, तद्देशस्य राजा वाअण् । खास(श) । तद्देशवासिनि तद्देश नृपे च बहुषुतु अणो लुक् । ख(शा)सास्तद्देशवासिनः तन्नृपाश्च । तेच शनकैः क्रियालोपात् वृषलत्वं गताः यथाह मनुः“शनकैस्तु क्रियालोपादिमाः क्षत्रियजातयः । वृषलत्वंगता लोके ब्राह्मणादर्शनेन च । पौण्ड्रकाश्चौड्रद्रविडाःकाम्बोजा जवनाः शकाः । पारदापह्नवाश्वीनाः किरातादरदाः खसाः” । “खसांस्तु खारांश्चोलांश्चमद्रान् किष्कि-न्धकांस्तथा हरि० १४ अ० । “खसा एकासनाह्यर्हाःप्रदरादीर्घवेणवः” भा० स० ५१ अ० । “अङ्गवङ्गखसेष्वेवनान्यदेशे कदाचन” सू० चि० । ३ मुरानामगन्धद्रव्ये शब्दच०४ कश्यपपत्नीभेदे दक्षकन्यान्तरे स्त्री यथा गरुडपु० ६ अ०“धर्म्मपत्न्यः समाख्याताः कश्यपस्य वदाम्यहम् । अदितिर्दितिर्दनुः काला क्षतायुः सिंहिका मुनिः । कद्रूःप्रधा इरा क्रोधा विनता सुरभिः खशा(सा)” । “इरा वृक्षलतावल्लीतृणजातीश्च सर्वशः । खशा(सा) च यक्षरक्षांसि सुषुवेऽप्सरसस्तथा” तत्रैव तत्प्रजोक्तिः ।
Burnouf
French
खश खश
m.
 np. d'un pays de montagnes dans le nord de
l'Inde [? le Kachemire]. -- Au pl. खशास् les hommes de ce pays.
Stchoupak
French
खश-
खस-
m.
pl.
n.
 d'un peuple barbare et du pays qu'il habite
(région du Pamir)
sg. natif de ce pays.