| YouTube Channel

खलेवाली (khalevAlI)

 
Monier Williams Cologne
English
खले—वाली
f.
 the post of a threshing-floor,
TāṇḍyaBr.
 xvi, 13, 8
ĀśvŚr.
 ix, 7, 15
KātyŚr.
Nyāyam.
 x.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खलेवाली
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಣದಲ್ಲಿ ಒಕ್ಕಣೆಗಾಗಿ ಹುಲ್ಲುಕಡ್ಡಿಗಳನ್ನು ತುಳಿಯಲು ಎತ್ತುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಕಂಬ
निष्पत्तिः - > वल (सञ्चलने) - "घञ्" (३-३-१२१)
व्युत्पत्तिः - > खले वाल्यन्ते चाल्यन्ते वृषभा अत्र
विस्तारः - > "मेधिर्मेथिः खलेवाली खले गोबन्धदारु यत्" - अभि० चि० ।
L R Vaidya
English
KalevAlI {% f. %} the post of a threshing floor.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मेधिः, मेथिः, खलेदारु, खलेवाली
noun
खले धान्यमर्द्दनस्थानमध्ये पशुबन्धननिमित्तं निहितं दारु।
"वृषभद्वारा अवहननं कर्तुं कर्षकः धान्यागारे मेधिं निखनति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मेधिर्मेथिः खलेवाली खले गोबन्धदारु यत् ।
-wordlist-
मेधि (पुंस्त्री), मेथि (पुंस्त्री), खलेवाली (स्त्री), गोबन्धदारु (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
खलेवाली
खलेवाली, मेठि
खलेवाली भवेन्मेठिः खलधान्यं खलं स्मृतम् ।
verse 2.1.1.578
page 0065
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खलेवाली,
स्त्री,
 (खले वाल्यन्ते चाल्यन्तेऽत्रवृषभा इति । वल् + अधिकरणे घञ् गौरा-दित्वात् ङीष् ।) खले गोबन्धनदारु । इतिहेमचन्द्रः ॥
मेइ काठ इति भाषा ॥
(यथा, कात्यायनश्रौतसूत्रे । २२ । ३ । ४८ ।“खलेवालीयूपो लाङ्गलेषा ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खलेवाली स्त्री खले वाल्यन्ते चाल्यन्ते वृषभा यत्र बल--चालनेआधारे घञ् गौरा० ङीष् । शस्वमर्द्दनभूमिमध्यस्थेकाष्ठभेदे (मेइकाठ) । “खलेवाली यूपो लाङ्गलेषा”कात्या० श्रौ० २२, ३, ४८, खलमध्ये निखाता मेधिभूताखलेवाली” इति सं० व्या० । आश्व० श्रौ० ९, ७, १५, तुसूत्रव्याख्यायामन्या व्युत्पत्तिरुक्ता यथा खलेवालीयूपः” सू० । खलेऽनडुद्गमने तद्बन्धनार्था मेधिः खले-बालीत्युच्यते खलेऽनडुहोवारयतीति खले वाली” नारा०मेध्यां हि बन्धनेनानडुहां वारणात् तथा भवति”रलयोरैक्यात् तथात्वम् ।