खर्व (kharva)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 खर्व्व mfn.
   (-र्व्वः-र्व्वा-र्व्वं) A dwarf,  &c.: see खर्व्व.

Capeller Eng

English

 खर्व॑ a.
  mutilated,  crippled,  imperfect,  minute low, 
vile.

Yates

English

 खर्व (खर्वति) 1.
a. To be proud.

 खर्व्व (र्व्वः) 1.
m.
  A dwarf. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 खर्व्व r. 1st cl. (खर्व्वति) To be proud,  or haughty.

 खर्व्व
mfn.
   (र्व्वः-र्व्वा-र्व्वं) A dwarf,  &c.: see खर्ब्ब.

Apte 1890

English

 खर्व(र्ब) a. [खर्व्-अच्] 1 Mutilated,  crippled,  imperfect. 
2 Dwarfish,  low,  short in stature. 
र्वः,  
र्वं A large number (10,  000,  000,  000). 
3 N. of one of the treasures of Kubera. 
Comp. 
शाख a. dwarfish,  small,  short. 

Monier Williams Cologne

English

 खर्व॑ mfn.
   (cf.   अ॑-,  त्रि-) mutilated,  crippled,  injured,  imperfect,  TS.
  ii,  5,  1,  7

 low,  dwarfish,  L.
 

 खर्व॑ (अस्,  अम्),  m.
  n.
  a large number (either 10,  000,  000,  000 [L. ],  or 37 cyphers preceded by 1 R.
  vi,  4,  59)

 खर्व॑ (अस्),  m.
  N.
  of one of the nine Nidhis or treasures of Kubera,  L.
 

 Rosa moschata,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 खर्व खर्व or खर्ब,  अस्,  आ,  अम् (fr. rt.
खर्ब् ?),  mutilated,  maimed,  crippled,  injured,  im-
perfect
 pressed down,  low,  dwarfish,  short,  little in
size or stature
 (अस्),  m.,  N. of one of the nine
Nidhis or treasures of Kuvera
 the plant Trapa
Bispinosa [cf. कुब्जक]
 (अस्,  अम्),  m. n. a large
number,  either 10, 000, 000, 000,  or 37 cyphers pre-
ceded by 1.
—खर्व-वासिन्,  ई,  इनी,  इ,  being or
abiding in any mutilated object.
—खर्व-शाख, 
अस्,  आ,  अम्,  dwarfish,  small,  short.

Macdonell

English

 खर्व khar-vá,  a.
  mutilated,  crippled,  defective
 🞄n.  a large number,  ¤1¤ followed by ¤10¤ or 🞄¤37¤ zeros,  quadrillion. 

Benfey

English

 खर्व खर्व and खर्ब खर्ब,  n.
 
A very great number,  10, 000, 000, 000,  or
1 with 37 zeros,  a quadrillion,  Rām.  6, 
4,  59.

Apte Hindi

Hindi

खर्व
वि* - खर्व् - अच्
"विकलांग,  अपाहज,  अपूर्ण"

खर्व
वि* - खर्व् - अच्
"ठिगना,  ओछा,  कद में छोटा"

खर्वः
पुं*
  - खर्व् - अच्
दस अरब की संख्या

Shabdartha Kaustubha

Kannada

खर्व - दर्पे (भ्वा० पर० अक० से०) खर्वति ।
पदविभागः - > धातुः
कन्नडार्थः - > ದರ್ಪಹೊಂದು /ಕೊಬ್ಬಿದವನಾಗು

खर्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕುಳ್ಳ /ವಾಮನ
निष्पत्तिः - > खर्व (दर्पे) - "अच्" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "खर्वमाख्यादमरौघनिवासं पर्वतं क्वचन चम्पकसम्पत्"
उल्लेखाः - > नैष० २१-२८
खर्व
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನೀಚ
विस्तारः - > "सर्वं सङ्ख्यान्तरे क्लीबं नीचे वामनके त्रिषु" - मेदि० ।
खर्व
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಬೇರನ ನವನಿಧಿಗಳಲ್ಲೊಂದು
खर्व
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕುಬ್ಜವೃಕ್ಷ
खर्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಸಹಸ್ರ ಕೋಟಿ ಸಂಖ್ಯೆ

L R Vaidya

English

 Karva(rba) {% (I) a. (f. र्वा) %} 1. Mutilated,  crippled,  imperfect
 2. dwarfish,  low,  sharp.

 Karva(rba) {% (II) n. %} a large number (viz.,  10, 00, 00, 00, 000).

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  खर्व्
मूलधातुः:
   खर्व
धात्वर्थः:
  गतौ
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  खर्वति

धातुः:
  खर्व्
मूलधातुः:
   खर्व
धात्वर्थः:
  दर्पे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  खर्वति

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
निखर्वः खट्टनः खर्वः खर्वशाखश्च वामनः ।
-wordlist-
 
निखर्व (पुं),  खट्टन (पुं),  खर्व (पुं),  खर्वशाख (पुं),  वामन (पुं)

--source--
 
यथोत्तरं दशगुणं भवेदेको दशामुतः ।
शतं सहस्रमयुतं लक्षप्रयुतकोटयः ॥ ८७३ ॥
अर्बुदमब्जं खर्वं च निखर्वं च महाम्बुजम् ।
शङ्कुर्वार्धिरन्त्यं मध्यं परार्धं चेति नामतः ॥ ८७४ ॥
-wordlist-
 
एक (पुं),  दशन् (पुं),  शत (पुंक्ली),  सहस्र (पुंक्ली),  अयुत (पुंक्ली),  लक्ष (स्त्रीक्ली),  प्रयुत (पुंक्ली),  कोटि (स्त्री),  अर्बुद (पुंक्ली),  अब्ज (क्ली),  खर्व (क्ली),  निखर्व (क्ली),  महाम्बुज (क्ली),  शङ्कु (पुंस्त्री),  वार्द्धि (पुं),  अन्त्य (क्ली),  मध्य (क्ली),  परार्द्ध (क्ली)

--source--
 
दीर्घायते समे तुङ्गमुच्चमुन्नतमुद्धुरम् ॥ १४२८ ॥
प्रांशूच्छ्रितमुदग्रं च न्यङ्नीचं ह्रस्वमन्थरे ।
खर्वं कुब्जं वामनं च विशालं तु विशङ्कटम् ॥ १४२९ ॥
पृथूरु पृथुलं व्यूढं विकटं विपुलं बृहत् ।
स्फारं वरिष्ठं विस्तीर्णं ततं बहु महद्गुरुः ॥ १४३० ॥
-wordlist-
 
दीर्घ (क्ली),  आयत (क्ली),  तुङ्ग (क्ली),  उच्च (क्ली),  उन्नत (क्ली),  उद्धुर (क्ली),  प्रांशु (क्ली),  उच्छ्रित (क्ली),  उदग्र (क्ली),  न्यञ्च् (क्ली),  नीच (क्ली),  ह्रस्व (क्ली),  मन्थर (क्ली),  खर्व (क्ली),  कुब्ज (क्ली),  वामन (क्ली),  विशाल (क्ली),  विशङ्कट (क्ली),  पृथु (क्ली),  उरु (क्ली),  पृथुल (क्ली),  व्यूढ (क्ली),  विकट (क्ली),  विपुल (क्ली),  बृहत् (क्ली),  स्फार (क्ली),  वरिष्ठ (क्ली),  विस्तीर्ण (क्ली),  तत (क्ली),  बहु (क्ली),  महत् (क्ली),  गुरु (क्ली)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 खर्व्व,  गर्व्वे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
 (भ्वां-परं-अकं-सेट् ।) अन्तःस्थवकारान्तोऽयम् ॥
खर्व्वति । इति दुर्गादासः ॥

 खर्व्वः,  त्रि,  (खर्व्व + अच् ।) ह्रस्वः । वर्ग्यबका-रान्तखर्ब्बशब्दार्थोऽप्यत्र ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 खर्ब(र्व) गतौ भ्वा०
  पर०
  सक०
  सेट् । ख(र्ब)र्वति अख-र्बी(र्वी)त् । चख(र्ब)र्व । गतिरत्र नीचतगतिः खर्ब-शब्ददर्शनात् । अन्त्यस्थान्त्यस्तु गर्वे इति भेदः ।

 खर्व(र्ब) पु०
  खर्व--गर्वे अच् । १ कुवेरनिविशेषि शब्दरत्ना० ।२ कुब्जक वृक्षे अन्त्यस्थमध्यः राजनि० तस्य गन्धस्योत-कटतया गर्वहेतुत्वात् तथात्वम् । खर्ब--गतौ अच् । वर्ग्य-मध्यः ३ ह्रस्वे ४ वामने त्रि०
  अमरः “खर्बे! गर्वसमूह-पूरिततनो!” तारास्तोत्रम् । ५ संख्याभेदे (सहस्रकोटौ)“अर्बुदमब्जं खर्बनिखर्ब” मिति लीलावती । ६ तत्संख्याते च

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“खर्व दर्पे”@} 2 खर्वकः-र्विका,  खर्वकः-र्विका,  चिखर्विषकः-षिका,  चाखर्वकः-र्विका
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककर्वतिवत् 3 ज्ञेयानि। 
 4 खर्वितः।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (३४३)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-५८२। अक। सेट्। पर।)
 03 =>
  (१७३-आ)
 04 =>
  [[B। ‘अफर्विताकाङ्क्षितमर्वकं सतां मांसादिसञ्चर्वकदुष्टभर्वकम्। कर्वद्वधूकेलिरसेन खर्वितं गर्वार्वकं शर्वपरेण सर्वताम्।।’ धा। का। १-७४।]]

Capeller

German

 खर्व॑ verstümmelt,  krüppelhaft,  schadhaft.

Grassman

German

 (kharva),  a.,  verstümmelt [vgl. Fi. unter skarva und Curt. 〔n. 53 und 114〕],  enthalten in ákharva.

Burnouf

French

 खर्व खर्व a. de petite taille,  court,  bas,  nain.  Cf. 
खर्ब।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.