खर्ज्जूरी (kharjjUrI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritखर्ज्जूरी, (खर्ज्जूर + गौरादित्वात् ङीष् ।)वनखर्ज्जूरः । इत्यमरः । २ । ४ । १७० ॥
खर्ज्जूर-वृक्षः । खेजरगाछ इति भाषा । तत्पर्य्यायः ।खरस्कन्धा २ दुव्प्रधर्षा ३ दुरारुहा ४ निश्रेणी ५कषायी ६ यवनेष्टा ७ हरप्रिया ८ । अस्यागुणाः । कषायत्वम् । पक्वे गौल्यत्वम् । कषायि-कत्वम् । पित्तकृमिनाशित्वम् । बृंहणत्वम् । कफ-शुक्रवृद्धिकारित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
तत्-पर्य्यायगुणाः ।“भूमिखर्ज्जूरिका स्वाद्बी दुरारोहा मृदुच्छदा ।तथा स्कन्धफला काककर्कटी स्वादुमस्तका ॥
* ॥
पिण्डखर्ज्जूरिका त्वन्या सा देशे पश्चिमे भवेत् ।खर्ज्जूरी गोस्तनाकारा पराद्द्वीपादिहागता ॥
जायन्ते पश्चिमे देशे सा च्छोहारेति कीर्त्त्यते ।खर्ज्जूरीत्रितयं शीतं मधुरं रसपाकयोः ॥
स्निग्धं रुचिकरं हृद्यं क्षतक्षयहरं गुरु ।तर्पणं रक्तपित्तघ्नं पुष्टिविष्टम्भशुक्रदम् ॥
कोष्ठमारुतकृद्बल्यं वाह्यवातकफापहम् ।ज्वराभिघातक्षुत्तृष्णाकासश्वासनिवारकम् ॥
मदमूर्च्छामरुत्पित्तमद्योद्भूतगदान्तकृत् ।महतीभ्यां गुणैरल्पा स्वल्पा खर्ज्जूरिका स्मृता ॥
* ॥
खर्ज्जूरीतरुतोयन्तु मदपित्तकरं भवेत् ।वातश्लेष्महरं रुच्यं दीपनं बलशुक्रकृत् ॥
* ॥
सुनेपाली तु मृदुला बलिहीनफला च सा ।सुनेपाली श्रमभ्रान्तिदाहमूर्च्छास्रपित्तहृत् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.