| YouTube Channel

खरु (kharu)

 
शब्दसागरः
English
खरु
mfn.
 (-रुः-रुः or -रूः-रु)
1. White.
2. Desirous of improper or prohi-
bited things.
3. A fool, foolish, idiotic.
4. Harsh, cruel.
m.
 (-रुः)
1.
A name of SIVA.
2. A horse.
3. A tooth.
4. pride.
5. Love or the
deity KaMA.
6. White, the colour. खन् to dig, &c. Unadi affix कु
and र substituted for the final.
Yates
English
खरु (रुः) 2.
m.
 A name of
Shiva
a
horse
a tooth
pride
love.
a.
White
desirous of prohibited
things, foolish
cruel.
Spoken Sanskrit
English
खरु kharu
adj.
 white
खरु kharu
adj.
 desirous of improper or prohibited things
खरु kharu
adj.
 idiotic
खरु kharu
adj.
 foolish
खरु kharu
adj.
 harsh
खरु kharu
adj.
 cruel
खरु kharu
f.
 girl who chooses her own husband
खरु kharu
m.
 horse
खरु kharu
m.
 love or kAma
खरु kharu
m.
 pride
खरु kharu
m.
 tooth
Wilson
English
खरु
mfn.
 (-रुः-रुः or -रूः-रु)
1 White.
2 Desirous of improper or prohibited things.
3 A fool, foolish, idiotic.
4 Harsh, cruel.
m.
 (-रुः)
1 A name of ŚIVA.
2 A horse.
3 A tooth.
4 Pride.
5 Love or the deity KĀMA.
6 White, the colour.
E.
 खन to dig, &c. Uṇādi affix कु, and र substituted for the
final.
Apte
English
खरु [kharu],
a.
 [खन्-कु रश्रान्तादेशः]
White.
Foolish, stupid.
Cruel.
Desirous of prohibited things.
रुः A horse.
A tooth.
Pride.
Cupid, the god of love.
Śiva.
Likeness for prohibited things.
The white colour. -रुः
f.
 A girl who chooses her own husband (खरुः पतिंवरा कन्या Sk.).
Apte 1890
English
खरु a. [खन्-कु रश्चांतादेशः] 1 White.
2 Foolish, stupid.
3 Cruel.
4 Desirous of prohibited things.
रुः 1 A horse.
2 A tooth.
3 Pride.
4 Cupid, the god of love.
5 Śiva.
6 Likeness for prohibited things.
7 The white colour.
रुः f. A girl who chooses her own husband (पतिंवरा कन्या Sk.).
Monier Williams Cologne
English
खरु
mfn.
 white,
L.
foolish, idiotic,
Uṇ.
harsh, cruel, ib.
desirous of improper or prohibited things,
L.
खरु
m.
 a tooth,
L.
a horse,
L.
Uṇ.
pride,
L.
love or Kāma (the god of love),
Uṇ.
N.
 of Śiva,
L.
खरु
f.
 (Pāṇ. iv, 1, 44,
Vārtt.
 ) a girl who chooses her own husband,
Pāṇ.
Siddh.
Monier Williams 1872
English
खरु खरु, उस्, उस् or ऊस्, उ (said to be fr.
rt. खन्), white
foolish, idiotic, a fool
harsh,
cruel
desirous of improper or prohibited things
(उस्), m. a tooth
a horse
pride
love or Kāma,
the deity of love
an epithet of Śiva
(उस्), f. a girl
who chooses her own husband.
Apte Hindi
Hindi
खरु
वि* - "खन् - कु, रश्चान्तादेशः"
"श्वेत, मूर्ख, मूढ़"
खरु
वि* - -
क्रूर
खरु
वि* - -
निषिद्ध वस्तुओं का इच्छुक
खरुः
पुं*
 - -
घोड़ा
खरुः
पुं*
 - -
दाँत
खरुः
पुं*
 - -
घमण्ड
खरुः
पुं*
 - -
कामदेव
खरुः
पुं*
 - -
शिव
खरुः
स्त्री*
 - -
लड़की जो अपना पति स्वयं चुने
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಈಶ್ವರ /ಶಿವ
खरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದರ್ಪ /ಕೊಬ್ಬು
खरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವ /ಕುದುರೆ
निष्पत्तिः - > खनु (अवदारणे) - "कुः" रश्च (उ० १-३६)
खरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಂತ /ಹಲ್ಲು
खरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಬಿಳುಪು
विस्तारः - > "खरुः स्यादश्वहरयोः दर्पदन्तसितेषु च" - हेम० ।
खरु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಮ /ಮನ್ಮಥ
खरु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಬಿಳುಪಾದ
विस्तारः - > "खरुरश्वे हरे दर्पे दन्ते श्वेते तु वाच्यवत्" - त्रिकाण्ड० ।
खरु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿಶಷಿದ್ಧವಾದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಭಿರುಚಿಯುಳ್ಳವನು
विस्तारः - > "निषिद्धैकरुचौ खरुः" - अभि० चि० ।
खरु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕ್ರೂರನಾದ
खरु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ
खरु
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮೂರ್ಖ
विस्तारः - > "खरुः कामः क्ररो मूर्खोऽश्वश्च" - सि० कौ० ।
खरु
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪತಿಯನ್ನು ತಾನಾಗಿ ವರಿಸಿದ ಕನ್ಯೆ /ಸ್ವಯಂವರ ಮಾಡಿಕೊಂಡವನು
विस्तारः - > "करुः पतिंवरा कन्या" - सि० कौ० ।
L R Vaidya
English
Karu {% (I) a. %} 1. White
2. foolish
3. cruel
4. desirous of prohibited things.
Karu {% (II) m. %} 1. A horse
2. a tooth
3. pride
4. Kāmadeva
5. Śiva.
Karu {% (III) f. %} A girl who chooses her husband.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 शुक्ल, धवल, श्वेत, सित, श्येत, शुभ्र, शुचि, अवदात, विशद, गौर, धौत, पाण्डुर, अमल, विमल, रजत, कर्क, खरु, अर्जुन, शिति, वलक्ष, अर्जुनछवि
adjective
वर्णविशेषः।
"सः श्वेतं वस्त्रं परिगृह्णाति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मलो देवादिपूजायामश्राद्धोऽथ मलिम्लुचः ॥ ८५८ ॥
पञ्चयज्ञपरिभ्रष्टो निषिद्धैकरुचिः खरुः ।
-wordlist-
मल (पुं), मलिम्लुच (पुं), पञ्चयज्ञपरिभ्रष्ट (पुं), खरु (पुं), निषिद्धैकरुचि (पुं)
अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्
Sanskrit
--source--
धनदे निधनाक्षः स्यान्महासत्त्वः प्रमोदितः ॥ ३८ ॥
रत्नगर्भ उत्तराशाधिपतिः सत्यसंगरः ।
धनकेलिः सुप्रसन्नः परिविद्धोऽलका पुनः ॥ ३९ ॥
वसुप्रभा वसुसारा शंकरे नन्दिवर्धनः ।
बहुरूपः सुप्रसादो मिहिराणोऽपराजितः ॥ ४० ॥
कङ्कटीको गुह्यगुरुर्भगनेत्रान्तकः खरुः ।
परिणाहो दशबाहुः सुभगोऽण्वेकलोचनः ॥ ४१ ॥
गोपालो वरवृद्धोऽहिपर्यङ्कः पांसुचन्दनः ।
कूटकृन्मन्दरमणिर्नवशक्तिर्महाम्बकः ॥ ४२ ॥
कोणवादी शैलधन्वा विशालाक्षोऽक्षतस्वनः ।
उन्मत्तवेषः शवरः सिताङ्गो धर्मवाहनः ॥ ४३ ॥
महाकान्तो वह्निनेत्रः स्त्रीदेहार्धो नृवेष्टनः ।
महानादो नराधारो भूरिरेको दशोत्तमः ॥ ४४ ॥
यौटी यौटीङ्गोऽर्धकूटः समिरो धूम्रयोगिनौ ।
उलन्दो जयतः कालो जटाधरदशाव्ययौ ॥ ४५ ॥
संध्यानाटी रेरिहाणः शङ्कुश्च कपिलाञ्जनः ।
जगद्द्रोणिरर्धकालो दिशांप्रियतमोऽतलः ॥ ४६ ॥
जगत्स्रष्टा कटाटङ्वः कटप्रूहीरहृत्कराः ।
-wordlist-
निधनाक्ष (पुं), महासत्त्व (पुं), प्रमोदित (पुं), रत्नगर्भ (पुं), उत्तराशाधिपति (पुं), सत्यसङ्गर (पुं), धनकेलि (पुं), सुप्रसन्न (पुं), परिविद्ध (पुं), वसुप्रभा (स्त्री), वसुसारा (स्त्री), नन्दिवर्धन (पुं), बहुरूप (पुं), सुप्रसाद (पुं), मिहिराण (पुं), अपराजित (पुं), कङ्कटीक (पुं), गुह्यगुरु (पुं), भगनेत्रान्तक (पुं), खरु (पुं), परिणाह (पुं), दशबाहु (पुं), सुभग (पुं), अनेकलोचन (पुं), गोपाल (पुं), वरवृद्ध (पुं), अहिपर्यङ्क (पुं), पांसुचन्दन (पुं), कूटकृत् (पुं), मन्दरमणि (पुं), नवशक्ति (पुं), महाम्बुक (पुं), कोणवादिन् (पुं), शैलधन्वन् (पुं), विशालाक्ष (पुं), क्षतस्वन (पुं), उन्मत्तवेष (पुं), शबर (पुं), शिताङ्ग (पुं), धर्मवाहन (पुं), महाकान्त (पुं), वह्निनेत्र (पुं), स्त्रीदेहार्द्ध (पुं), नृवेष्टन (पुं), महानाद (पुं), नराधार (पुं), भूरि (पुं), एकादशोत्तम (पुं), जोटिन् (पुं), जोटीङ्ग (पुं), अर्धकूट (पुं), समिर (पुं), धूम्र (पुं), योगिन् (पुं), उलन्द (पुं), यजत (पुं), काल (पुं), जटाधर (पुं), दशाव्यय (पुं), सन्ध्यानाटिन् (पुं), रेरिहाण (पुं), शङ्कु (पुं), कपिलाञ्जन (पुं), जगद्रोणि (पुं), अर्धकल (पुं), दिशांप्रियतम (पुं), अतल (पुं), जगत्स्रष्टा (पुं), कटाटङ्क (पुं), कटप्रू (पुं), हीरहृत् (पुं), कर (पुं)
--source--
श्मश्रुणि व्यञ्जनं कोटो दन्ते मुखखुरः खरुः ।
दालुर्जिह्वा तु रसिका रस्ना च रसमातृका ॥ १२१ ॥
रसा काकुर्ललना च वक्त्रदलं तु तालुनि ।
-wordlist-
व्यञ्जन (क्ली), कोट (पुं), मुखखुर (पुं), खरु (पुं), दालु (पुं), रसिका (स्त्री), रस्ना (स्त्री), रसमातृका (स्त्री), रसा (स्त्री), काकु (स्त्री), ललना (स्त्री), वक्त्रदल (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खरुः,
पुं,
 (खन् + “खरुशङ्कुपीयुनीलङ्गुलिगु ।”उणां १ । ३७ । इति कुः रश्चान्तादेशः ।)शिवः । हयः । दर्पः । दन्तः । इति मेदिनी ।रे । २१ ॥
कामदेवः । इति सिद्धान्तकौमुद्या-मुणादिवृत्तिः ॥
शुक्लवर्णः । इति हेमचन्द्रः ॥
खरुः, त्रि, (खन् + “खरुशङ्कुपीयुनीलङ्गुलिगु ।”उणां १ । ३७ । इति कुः रश्चान्तादेशः ।)श्वेतः । इति मेदिनी । रे । २२ ॥
निषिद्ध्वैकरुचिः ।इति हेमचन्द्रः ॥
निर्बोधः । क्रूरः । इतिसिद्धान्तकौमुद्यामुणादिवृत्तिः ॥
तीक्ष्णः । इतिसंक्षिप्तसारे उणादिवृत्तिः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खरु
पु०
 खन--कु रश्चान्तादेशः । १ शिवे २ दर्पे, ३ अश्वे, ४ दत्ते, मेदि० ५ कामदेवे उणा० । ६ श्वेतवर्णे७ श्वेतवर्णवति, ८ निषिद्धैकरुचौ, हेम० । ९ निर्बोधे, १० क्रूरे
त्रि०
 उणा० वृ० ११ पतिं वरायां कन्यायां स्त्री ।हेम० गुणवाचित्वेऽपि पर्य्युदासान्न ङीष् । १२ तीक्ष्णेत्रि० संक्षिप्तसारः ।
Burnouf
French
खरु खरु a. [f. खरु et खरू] blanc.
Niais,
idiot, imbécile
qui désire des choses défendues ou impossibles
dur, cruel. -- S.
m.
 couleur blanche.
Dent.
Cheval.
Amour
Kāmadeva.
Orgueil.
Śiva.