खन् (khan)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 खन् ख॑नति ख॑न°ते pp.
   खात dig,  dig up,  delve, 
bury. C.
  खानयति. — अभि turn up (the soil). उद् root up, 
extract,  exterminate,  destroy. प्रोद् & समुद् the same. नि bury, 
inter
 dig up,  root up
 infix,  pierce. निस् dig out.  परि dig round, 
dig up.  प्र eradicate,  overturn.  वि dig up.  — Cf.  अन्तर्निखात, 
उत्खात.

Yates

English

 खन् (ञ,  उ) खनति,  खनते 1.
c. To
dig or delve
 to hurt.

Apte

English

खन् [khan],  1 U.
  (खनति-ते,  खात
 pass.
  खन्यते or खायते) To dig up,  delve,  excavate
 खनन्नाखुबिलं सिंहः Pt.*
  3.17
 Ms.*
  2.218
 Ṛs.*
  1.17.

To dig into the earth,  bury.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 खन् {c1c} U. (खनति-ते,  खात
 pass. खन्यते or खायते) 1 To dig up,  delve,  excavate
 खनन्नाखुबिलं सिंहः Pt. 3. 17
 Ms. 2. 218
 Rs. 1. 17. 
2 To dig into the earth,  bury. 

Monier Williams Cologne

English

 खन् cl.
  1. P.
  ख॑नति (impf.   अ॑खनत्
 perf.  चखान,  3. pl.
  चख्नुर्,  R.
  i
 Ā. चख्ने,  Pāṇ.
  vi,  4,  98
 pr.
  p.
  Ā. ख॑नमान,  RV.
   i,  179,  6
 MBh.
   iii,  1897
 Impv.
  खनतात्,  AitBr.
   [Pāṇ.  vii,  1,  44,  Kāś.
 ]
 Pot.
  खन्यात् or खायात्,  Vop.
  
 Pass.
  खाय॑ते [TS.  vi
 ŚBr.
   iii] or खन्यते,  MBh.
   xii
 R.
 
 Pañcat.
 
 inf.
   खनितुम्,  Pañcat.
 ), 
to dig,  dig up,  delve,  turn up the soil,  excavate,  root up,  RV.
  
 VS.
 
 AV.
   &c.
  
to pierce (said of an arrow),  Bhartṛ.
  (v.l.) :
Caus.
  खानयति (once खन्°,  R.
  ii,  80,  12),  to cause to dig or dig up,  ŚāṅkhŚr.
  
 MBh.
   &c.
  :
Desid.
  चिखनिषति,  Pāṇ.
  vi,  4,  42,  Kāś.
  :
Intens.
  चङ्खन्यते or चाखायते,  Pāṇ.
  vi,  4,  43
 चङ्खन्ति or चाखाति,  Vop.
  

 खन् [cf.   χαίνω,  χανῶ,  χώννυμι
 Old Germ.
   ginēm,  ginōm
 Mod.
  Germ.
   gähne
 Angl.Sax.  cina,  cinan
 Lat.
  cuniculus,  canalis.]

Monier Williams 1872

English

 खन् खन्,  cl. 1. P. A. खनति,  -ते,  च-
खान,  चख्ने,  खनिष्यति,  -ते,  अखा-
नीत् and अखनीत्,  अखनिष्ट,  खनितुम्,  to dig, 
dig up,  delve,  to turn up the soil,  excavate,  root up
to dig into the earth,  bury: Caus. खानयति,  -यि-
तुम्,  to cause to dig or dig up: Desid. चिखनिषति, 
-ते: Intens. चङ्खन्यते,  चाखायते,  चङ्खन्ति
[cf. Gr. χαίνω,  χανῶ
 Old Germ. ginêm,  ginôm
Mod. Germ. gähne
 Angl. Sax. cina,  cinan
 Lat.
cuniculus,  canalis.]

Macdonell

English

 खन् KHAN,  Ⅰ. khána,  dig,  dig up or 🞄into (ac.)
 pierce,  lacerate
 agitate: pp. 🞄khātá. ud,  dig up,  uproot,  undermine
 exterminate,  🞄destroy
 pull out
 draw (sword). 🞄pra‿ud,  dig up
 eradicate. ni,  bury
 dig in
 🞄erect (pillars)
 infix,  imbed
 cs. cause to be 🞄dug
 infix.

Benfey

English

 खन् खन्,  i. 1,  Par.,  Ātm. 
 1.
To dig,  Man.  2,  218.
 2. To dig up, 
MBh. 14,  1716.
 3. To pierce,  Bhartṛ.
2,  76
 Pañc. ii. d. 96.
 4. To inter, 
MBh. 13,  3089. -- Ptcple. of the pf.  pass., 
खात,  n.
 
 1. A ditch,  Hit. iii. d. 57
 2.
A pit,  Pañc. v. d. 26.
 -- Comp.
 
देव-, 
n.
  a natural pond (not artificial) Man. 
4,  203. -- Caus. खानय,  To cause to be
dug,  Rām.  2,  110,  25. -- With the prep.
अभि अभि,  To dig up,  Rām.  1,  41,  24.
With उद् उद्, 
 1. To dig out,  Kathās.
20,  143.
 2. To dig up,  Megh. 53.
 3.
To pull out,  Rājat. 5,  221.
 4. To era-
dicate,  Pañc. 187,  18
 to destroy, 
Rājat. 5,  149. उत्खात,  n.
  A pit,  Śāk. d.
192,  v. r. -- With प्रोद् प्र-उद्, 
 1. To
dig up,  Rām.  1,  40,  14.
 2. To eradi-
cate,  Mṛcch. 178,  1. -- With समुद्
सम्-उद्,  To eradicate,  Prab. 5,  12. --
With नि नि, 
 1. To bury,  MBh. 1, 
3616.
 2. To dig in,  Ragh. 6,  38.
 3.
To infix,  Rām.  3,  8,  7.
 4. To dig up, 
Bhāg. P. 5,  19,  29. -- Caus. निखानित, 
Infixed,  Suśr. 2,  456,  19. -- With परि
परि,  परिखात,  m.
  Track,  Bhāg. P. 5, 
16,  2 -- Cf.  Lat. canalis.

Apte Hindi

Hindi

खन्
"भ्वा* उभ* ,  ,  ,  कर्म* ,  " - -
"खोदना,  खनना,  खोखला करना"

L R Vaidya

English

 Kan {% vt. 1U (pp. खात
 pass. खन्यते or खायते) %} To dig up,  to delve,  to excavate,  M.ii.218,  Rt.i.17.With अभि-,  to dig.With उद्-,  to dig out,  to root out,  to eradicate (lit. and fig.),  R.iv.37,  Bt.xii.5,  xv.55,  Megh.i.52,  R.iv.33,  36,  xiv.73.With नि-,  to dig,  to dig up
 2. to bury,  वसुधायां निचख्नतुः R.xii.30,  Yaj.iii.1,  Bt.xvi.22
 3. to fix,  to implant,  to pierce,  निचखान शरं भुजे R.iii.55,  xii.90,  Bt.iii.8.With परि-,  to dig round.

Bopp

Latin

 खन् 1. P. fodere,  perfodere. HIT. 30. 1.: मम विवरङ्
खनित्वा
 RAM. I. 32. 52.: पृथिवी सर्वा खन्यते. -
Part. pass. खात,  gr. 616.
 Gerund. in य,  खन्य vel खाय
Pass. खन्ये vel खाये. (Gr. χαίνω,  χανῶ,  germ. vet.
ginêm,  ginôm hio,  nostrum gähne,  anglo-sax. cina
rima,  cinan hiare
 lat. cuniculus,  canalis
 v. खनि,  खा-
नि.)
c. उत् effodere. BHAR. 3. 5.: उत्खातन् निधिशङ्कयाक्षि-
तितलम्
 evellere,  eruere. RAGH. 4. 36.: वङ्गान्
उत्खाय…नौसाधनोद्धतान् । निचखान जयस्थ-
म्भान् गङ्गश्रेतोऽन्तरेषु सः
 ubi उत्खन् effodere op-
ponitur verbo निखन् infodere,  defodere,  hî infodiendo
erigere
 Schol. Calc. उत्खाय explicat per उत्पाट्य.
c. उत् praef. प्र id. RAM. I. 32. 40.: प्रोत्खनन्त एकैक-
योजनम् भूमेः.
c. नि infodere,  defodere. HIT. 124. 16.: निखन्यन्ते हृ-
दये शोकशङ्कवः
 RAGH. 4. 36.
 v. खन् praef. उत्.

Lanman

English

 √khan or khā (khánati,  -te
 cakhā́na, 
cakhnús
 ákhān [890]
 khaniṣyáti
khātá
 khánitum
 khanitvā́,  khātvā́
-khā́ya
 khanyáte,  khāyáte
 khānáyati).
dig
 caus. cause to be dug. [if for *skan, 
cf. Lat. can-ālis,  ‘ditch,  canal.’]
+ ā,  dig,  burrow,  in ākhu.

Kridanta Forms

Sanskrit

खन् (ख꣡नुँ॑ अवदारणे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  खननम्
अनीयर् =  खननीयः - खननीया
ण्वुल् =  खानकः - खानिका
तुमुँन् =  खनितुम्
तव्य =  खनितव्यः - खनितव्या
तृच् =  खनिता - खनित्री
क्त्वा =  खनित्वा / खात्वा
ल्यप् =  प्रखाय / प्रखन्य
क्तवतुँ =  खातवान् - खातवती
क्त =  खातः - खाता
शतृँ =  खनन् - खनन्ती
शानच् =  खनमानः - खनमाना

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  खन्
मूलधातुः:
   खनु
धात्वर्थः:
  अवदारणे
गणः:
  स्वादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  उभयपदी
रूपम्:
  खनति-ते

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  खन्,  निखन्,  अभिखन्,  उत्खन्,  प्रखन्,  विखन्,  प्रोत्खै,  निष्खन्,  उद्वप्,  उद्धन्,  क्षुर्
verb
 
सौकर्यातिशयेन भूमौ विवरनिर्माणानुकूलः व्यापारः।
 "अस्माकं ग्रामे नैकाः कूपाः खन्यन्ते।"

Synonyms:
  खन्,  निखन्,  अभिखन्,  उत्खन्,  प्रखन्,  विखन्,  प्रोत्खै,  उद्विदारय,  निष्खन्,  उद्वप्,  उद्धन्,  क्षुर्
verb
 
वर्तमानां मृदम् अवस्थाप्य भूमौ विवरनिर्माणानुकूलः व्यापारः।
 "कृषिवलः क्षेत्रे कूपम् खनति।"

Capeller

German

 खन् ख॑नति,  °ते graben,  aufgraben,  durchwühlen. 
p.p. खात॑. — उद् ausgraben, 
ausreißen,  ausrotten.  नि eingraben, 
einbohren. 

Grassman

German

 √khan,  graben,  insbesondere 1〉 ohne Object
 2〉 Pflanzen (óṣadhīs) ausgraben
 3〉 einen Brunnen (útsam,  avatám) graben.
Mit ā́,  hineingraben,  in ākhú,  ākhará.
ní,  vergraben (Gold,  Schätze).
Stamm khána (unbetont {971, 1}):
-āmi 2〉 vas (ósadhīs) {923, 20}
 óṣadhim {971, 1}.
Imperf. ákhana:
-anta 3〉 útsam {927, 11}.
Part. khánat (in á-khanat).
Part. khánamāna:
-as 1〉 khanítrais {179, 6}.
Part. II. khātá,  khāta:
-am ní: rukmám {117, 5}
 kaláśam híraṇyasya {117, 12}
 vásu {675, 4}.
-ā́s 3〉 avatā́s {346, 3}.

Burnouf

French

 *खन् खन्। खनामि et खने 1
 p.
चखान et चख्ने
 f2. खनिष्यामि et
खनिष्ये
 a1. अखनिषम्,  अखानिष,  et अखनिषि
gér. खनित्वा et खात्वा। Ps. खन्ये et
काये
 pf.  ps. खेय
 pp. खात। Fouir,  creuser, 
fouiller: पृथिवीम् la terre
 खनिम् une mine. Gr.
χαίνω (?)
 lat. canalis,  cuniculus.

Stchoupak

French

 खन्-
 (खा-) {%khanati -te 
 cakhānu %} (चख्नुः) 
{%khaniṣyati 
 khāyate khanyate khānayati 
 khāta- khanitum khanitvā %}
खात्वा -- creuser,  bêcher,  fouiller,  enterrer,  ensevelir 
 caus. faire
creuser.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.