| YouTube Channel

खनित्र (khanitra)

 
शब्दसागरः
English
खनित्र
n.
 (-त्रं) A spade or hoe.
E.
 खन् to dig, इत्रच्
aff.
Capeller Eng
English
खनि॑त्र
n.
 खनित्रा
f.
 spade, shovel.
Yates
English
खनित्र (त्रं) 1.
n.
 A spade or hoe.
Spoken Sanskrit
English
खनित्र - khanitra -
n.
 - spade
अभ्रि - abhri -
f.
 - spade
खनयित्री - khanayitrI -
f.
 - spade
विशिखा - vizikhA -
f.
 - spade
कण्ठाल - kaNThAla -
m.
 - spade
टङ्कक - TaGkaka -
m.
 - spade
वण्डाल - vaNDAla -
m.
 - spade
वण्टाल - vaNTAla -
m.
 - spade
वण्ठाल - vaNThAla -
m.
 - spade
टङ्क - TaGka -
m.
n.
 - spade
मृत्कुहालक - mRtkuhAlaka -
n.
 - spade
खात्र - khAtra -
n.
 - spade
पर्णाल - parNAla -
m.
 - spade or hoe
कुद्दालक - kuddAlaka -
m.
n.
 - spade or hoe
अवदारण - avadAraNa -
n.
 - spade or hoe
गोदारण - godAraNa -
n.
 - spade or hoe
ह्रेषुक - hreSuka -
m.
 - kind of spade
उरगास्य - uragAsya -
n.
 - kind of spade
कुठार - kuThAra -
m.
 - sort of hoe or spade
कुद्दाल - kuddAla -
m.
n.
 - kind of spade or hoe
युक्तायस् - yuktAyas -
n.
 - sort of spade or shovel
अनभ्रि - anabhri -
adj.
 - not dug out with a spade
साभ्रि - sAbhri -
adj.
 - together with a hoe or spade
क्षुरप्र - kSurapra -
m.
 - sort of hoe or weeding spade
खनातक - khanAtaka -
adj.
 - dug up or unearthed with a spade
फणिमुख - phaNimukha -
n.
 - kind of spade used by housebreakers
आभ्रिक - Abhrika -
adj.
 - one who digs with a wooden spade or hoe
फालकुद्दाललाङ्गलिन् - phAlakuddAlalAGgalin -
adj.
 - furnished with a hoe and a spade and a plough
खनित्र khanitra
n.
 spade
खनित्र khanitra
n.
 pick axe
खनित्र khanitra
n.
 instrument for digging
खनित्र khanitra
n.
 shovel
Wilson
English
खनित्र
n.
 (-त्रं) A spade or hoe.
E.
 खन to dig, इत्रच्
aff.
Apte
English
खनित्रम् [khanitram], [खन्-इत्र
P.
 III.2.184] A spade, hoe, a pick-axe
अगस्त्यः खनमानः खनित्रैः
Rv.*
 1.179.6.
Apte 1890
English
खनित्रं [खन्-इत्र] A spade, hoe, a pick-axe.
Monier Williams Cologne
English
खनि॑त्र
n.
 (Pāṇ. iii, 2, 184) an instrument for digging, spade, shovel,
RV.
 i, 179, 6
TāṇḍyaBr.
Lāṭy.
Mn.
&c.
खनि॑त्र
m.
N.
 of a prince,
VP.
BhP.
 ix, 2, 24
MārkP.
 cxviii, 9 and 20.
Monier Williams 1872
English
खनित्र, अम्, n. an instrument for digging, a
spade, shovel, hoe, pickaxe
(अस्), m., N. of a prince.
Macdonell
English
खनित्र khan-í-tra,
n.
 , -trā,
f.
 spade
(i) -traka,
n.
 small spade
i-trima,
a.
 produced by 🞄digging.
Benfey
English
खनित्र खन् + इत्र,
n.
 A spade,
Man. 2, 218.
Apte Hindi
Hindi
खनित्रम्
नपुं*
 - खन् - इत्र
"कुदाल, खुर्पा, गैती"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खनित्र
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗುದ್ದಲಿ /ನೆಲವನ್ನು ಅಗೆಯುವ ಸಾಧನ
प्रयोगाः - > "यथा खनन् खनित्रेण नरो वार्यधिगच्छति । तथा गुरुगतां विद्यां शुश्रूषुरधिगच्छति ॥"
उल्लेखाः - > मनु० २-२१८
L R Vaidya
English
Kanitra {% n. %} A spade, a hoe, a pick-axe.
Bopp
Latin
खनित्र n. (r. खन् s. त्र) ligo. HIT. 30. 1.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
tog tse
खनित्र
sa rko byed kyi 'jor
खनित्र
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गोदारणं तु कुद्दालः खनित्रं त्ववदारणम् ॥ ८९२ ॥
-wordlist-
गोदारण (क्ली), कुद्दाल (पुं), खनित्र (क्ली), अवदारण (क्ली)
Vedic Reference
English
Khanitra, a ‘shovel’ or ‘spade’ for digging, is mentioned in
the Rigveda^1 and later.^2
1) i. 179, 6 (possibly metaphorical:
see Oldenberg. Ṛgveda-Noten, 1, 172
the passage is obscure).
2) Lāṭyāyana Śrauta Sūtra, viii. 2, 4,
etc.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खनित्रं,
क्ली,
 (खन् + “अर्त्तिलूधूसूखनेति ।”। ३ । २ । १८४ । इत्र ।) अस्त्रविशेषः । खन्ता इतिभाषा । तत्पर्य्यायः । अघदारणम् । इत्यमरः ।२ । ९ । १२ ॥
(“तथाहि भागवते । ७ । २ । १५ ।“केचित् खनित्रैर्बिभिदुः सेतुप्राकारगोपुरान् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खनित्र
न०
 खन--इत्र । (खोन्ता) अस्त्रभेदे । “यथा खनन्खनित्रेण नरोवार्य्यधिगच्छति” मनुः । स्वार्थे कतत्रार्थे हारा० ।
Capeller
German
खनि॑त्र
n.
 खनित्रा
f.
 Schaufel.
Grassman
German
khanítra, n., Werkzeug zum Graben [khan], Schaufel, Spaten.
-ais {179, 6}.
Burnouf
French
खनित्र खनित्र
n.
 (sfx. त्र) houe
pioche, tout
instrument pour creuser la terre.
Labour.
Stchoupak
French
खनित्र-
nt. -आ-
f.
 instrument pour creuser, bêche
m.
n.
 d'un
prince
-क- nt. petite pelle.