धातुः: खद्
मूलधातुः: खद
धात्वर्थः: स्थैर्ये,हिंसायाम्,भक्षणे च
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: स्थैर्ये अकर्मकः,अन्यत्र सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: खदति
अनुबन्धादिविशेषः: 
टिप्पनी: खद, स्थैर्य्ये । वधे । इति कविकल्पद्रुमः ॥ (भ्वां-परं-अकं-वधे तु सकं-सेट् ।) खदति । इति दुर्गादासः ॥


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

खदँ खद (अर्थः)  स्थैर्ये, हिंसायां च
चकाराद्भक्षणे च स्थैर्ये ऽकर्मंकः ( खदति चखादेत्याद ) खादिवत् लुङि ( अखादीत् अखदीत् अखदीत् ) "अतो हलादेर्लघोः'' इति वृद्धिविकल्पः (खादयति अचीखदत्) सथैर्ये कर्मबलात् प्रयोज्यं कर्म, खदिरः "अजिरशिशिरश( 1 ) ( 1 )  बाहुलकाच्छीडो बुग् इस्वत्वं चेति दीक्षताः  बिरशिथिलस्थिरस्फिरस्थविरखदिराः'' इति किरजन्तो निपातितः यवखदा, यवस्य सारः स्वभावात्स्रीविषयोयं, यवखदी "व्रिह्मादिभ्यश्च'' व्रिह्मादिभ्यश्च'' इति मत्वर्थ इनिः 50

खदँ खद  स्थैर्य्ये,हिंसायाञ्च 
- खदति । खदिरः । यवखदा  (19) ।। 49 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“खद स्थैर्ये हिंसायां च”@} <a href="#foot_krm02">2</a> चकारात् भक्षणेऽपि। </li> <li>र्स्थैर्येऽकर्मकः। </li> <li>खादकः-दिका, खादकः-दिका, चिखदिषकः-षिका, चाखदकः-दिका;</li> <li> खदिता-त्री, खादयिता-त्री, चिखदिषिता-त्री, चाखदिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm03">3</a> खदन्-न्ती, <a href="#foot_krm04">4</a> खादयन्-न्ती, चिखदिषन्-न्ती;</li> <li> -- खदिष्यन्-न्ती-ती, खादयिष्यन्-न्ती-ती, चिखदिषिष्यन्-न्ती-ती;</li> <li> -- -- खादयमानः, खादयिष्यमाणः, चाखद्यमानः, चाखदिष्यमाणः;</li> <li> खत्-खद्-खदौ-खदः;</li> <li> -- -- खदितम्-तः, खादितः, चिखदिषितः, चाखदितः-तवान्;</li> <li> खदः, <a href="#foot_krm05">5</a> यवखदा, खादः, चिखदिषुः, चाखदः;</li> <li> खदितव्यम्, खादयितव्यम्, चिखदिषितव्यम्, चाखदितव्यम्;</li> <li> खदनीयम्, खादनीयम्, चिखदिषणीयम्, चाखदनीयम्;</li> <li> खाद्यम्, खाद्यम्, चिखदिष्यम्, चाखद्यम्;</li> <li> ईषत्खदः-दुष्खदः-सुखदः;</li> <li> -- -- खद्यमानः, खाद्यमानः, चिखदिष्यमाणः, चाखद्यमानः;</li> <li> खादः, खादः, चिखदिषः, चाखदः;</li> <li> खदितुम्, खादयितुम्, चिखदिषितुम्, चाखदितुम्;</li> <li> खत्तिः, खादना, चिखदिषा, चाखदा;</li> <li> खदनम्, खादनम्, चिखदिषणम्, चाखदनम्;</li> <li> खदित्वा, खादयित्वा, चिखदिषित्वा, चाखदित्वा;</li> <li> प्रखद्य, प्रखाद्य, प्रचिखदिष्य, प्रचाखद्य;</li> <li> खादम् २, खदित्वा २, खादम् २, खादयित्वा २, चिखदिषम् २, चिखदिषित्वा २, चाखदम् २;</li> <li> चाखदित्वा २;</li> <li> <a href="#foot_krm06">6</a> इत्यादिना किरच् प्रत्ययः। </li> <li>खदिरः = वृक्षविशेषः।]] खदिरः। </li> <li><a href="#foot_krm07">7</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (३३८)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-५०। सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => [[आ। ‘पलान्यखाद्यानि खदन् बदद्वपुः गदन् अवाच्यानि रदन् सतां मनः। नदन् मदादर्दितसंक्षयोऽधुना क्षणं खलो नर्दतु गर्दभस्वरैः।।’ धा। का। १-८।]]</li> <li id="foot_krm04">04 => [[१। ‘निगरणचलनार्थेभ्यः--’ (१-३-८७) इति निषेधात् अस्य धातोः भक्षणार्थे ण्यन्तात् शतैव, न शानच्। भक्षणादन्यत्र तु शानच् स्यादेव।]]</li> <li id="foot_krm05">05 => [[२। यवस्य सारः इत्यर्थः। स्त्रीत्वं स्वभावात्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[३। ‘अजिरशिशिर--’ [द। उ। ८-२७]</li> <li id="foot_krm07">07 => [पृष्ठम्०३४५+ २३]</li></ul>

खद् (ख꣡दँ꣡ स्थैर्ये हिंसायां च - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = खदनम्
अनीयर् = खदनीयः - खदनीया
ण्वुल् = खादकः - खादिका
तुमुँन् = खदितुम्
तव्य = खदितव्यः - खदितव्या
तृच् = खदिता - खदित्री
क्त्वा = खदित्वा
ल्यप् = प्रखद्य
क्तवतुँ = खदितवान् - खदितवती
क्त = खदितः - खदिता
शतृँ = खदन् - खदन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

खदँ खद  स्थैर्ये, हिंसायां च
खदति  अचि (द्र031134) खदा  अजिर-शिशिर (उ0154) इति खदिरः 48

स्थैर्थे
2.4.8
ध्रुवति ध्रवति स्थिरीभवति खायति बदति खदति मूलति प्रतितिष्ठति

खद - स्थैर्ये हिंसायां च (भ्वा० पर० स्थैर्ये अक० हिंसायां सक० से०) खदति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ನಿಶ್ಚಲನಾಗು /ಸ್ಥಿರನಾಗು

खद - स्थैर्ये हिंसायां च (भ्वा० पर० स्थैर्ये अक० हिंसायां सक० से०) खदति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಹಿಂಸಿಸು /ಪೀಡಿಸು

खदति (khadati)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika