| YouTube Channel

खण्डित (khaNDita)

 
शब्दसागरः
English
खण्डित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Cut, torn, broken in pieces.
2. Destroyed.
3.
Broken as allegiance, disobeyed against, rebelled.
4. Refuted, con-
troverted.
5. Scattered, dispersed.
6. Disappointed.
7. Betrayed,
abandoned, (as a lover.)
f.
(-ता) A woman whose husband or lover
has been guilty of infidelity.
E.
खडि to cut. affix क्त.
Yates
English
खण्डित (तः-ता-तं)
a. Cut
broken
destroyed
refuted.
f.
One whose
husband has been unfaithful.
Spoken Sanskrit
English
खण्डित khaNDita
adj.
controverted
विवदित vivadita
adj.
controverted
प्रौढ prauDha
adj.
controverted
प्रश्नविवाद praznavivAda
m.
controverted question
हेतुमत् hetumat
adj.
controverted by arguments
खण्डित khaNDita
adj.
scattered
खण्डित khaNDita
adj.
controverted
खण्डित khaNDita
adj.
injured
खण्डित khaNDita
adj.
torn
खण्डित khaNDita
adj.
destroyed
खण्डित khaNDita
adj.
rebelled
खण्डित khaNDita
adj.
abandoned
खण्डित khaNDita
adj.
disappointed
खण्डित khaNDita
adj.
refuted
खण्डित khaNDita
adj.
betrayed
खण्डित khaNDita
adj.
disobeyed against
खण्डित khaNDita
adj.
removed
खण्डित khaNDita
adj.
broken as allegiance
खण्डित khaNDita
adj.
dispersed
खण्डित khaNDita ppp. cut
खण्डित khaNDita ppp. broken in pieces
Wilson
English
खण्डित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Cut, torn, broken in pieces.
2 Destroyed.
3 Broken as allegiance, disobeyed against, rebelled.
4 Refuted, controverted.
5 Scattered, dispersed.
6 Disappointed.
7 Betrayed, abandoned, (as a lover.)
f.
(-ता) A woman whose husband or
lover has been guilty of infidelity.
E.
खडि to cut, affix क्त.
Apte
English
खण्डित [khaṇḍita], p. p. [खण्ड्-क्त]
Cut, broken in pieces.
Destroyed, annihilated, lost, decayed
खण्डिते वसुनि
Bh.*
3.33.
Refuted (in argument), controverted.
Rebelled.
Disappointed, betrayed, abandoned
खण्डितयुवतिविलापम्
Gīt.*
8.
Disregarded (in order)
मण्डले खण्डिताज्ञत्वं दिद्दायाः समजृम्भत Rāj. T.6.229. -ता A woman whose husband or lover has been guilty of infidelity, and who is therefore angry with him
one of the 8 principal Nāyikas in Sanskrit
निद्रावशेन भवता- प्यनवेक्षमाणा पर्युत्सुकत्वमबला निशि खण्डितेव
R.*
5.67
Me.*
41. She is thus described: पार्श्वमेति प्रियो यस्या अन्यसंभोगचिह्नितः सा खण्डितेति कथिता धीरैरीर्ष्याकषायिता S. D.* 114.
Comp.
-विग्रह
a.
maimed, mutilated
खण्डितविग्रहं बलभिदो धनुरिह विविधाः पूरयितुं भवन्ति विभवः शिखरमणिरुचः
Ki.*
5.43. -वृत्त
a.
immoral, dissolute, abandoned
Mk.*
2. -व्रत
a.
One who has violated his vow.
Apte 1890
English
खंडित p. p. [खंड्-क्त] 1 Cut, broken in pieces.
2 Destroyed, annihilated, lost, decayed
खंडित वसुनि Bh. 3. 33.
3 Refuted (in argument), controverted.
4 Rebelled.
5 Disappointed, betrayed, abandoned
खंडितयुवतिविलापं Gīt. 8.
ता A woman whose husband or lover has been guilty of infidelity, and who is therefore angry with him
one of the {8} principal Nāyikās in Sanskrit
R. 5. 67
Me. 39. She is thus described:
पार्श्वमेति प्रियो यस्या अन्यसंभोगचिह्रितः सा खंडितेति कथिता धीरैरीर्ष्याकषायिता S. D. 114.
Comp.
विग्रह a. maimed, mutilated.
वृत्त a. immoral, dissolute, abandoned
Mk. 2.
Monier Williams Cologne
English
खण्डित
mfn.
(g. तारकादि) cut, torn, broken in pieces, scattered, dispersed, destroyed, removed,
Vikr.
Pañcat.
Kathās.
Prab.
Hit.
injured (esp. by the teeth),
Pañcat.
broken as allegiance, disobeyed against, rebelled
refuted, controverted
disappointed, betrayed, abandoned (as a lover),
Ragh.
v, 67
Megh.
Śāntiś.
Monier Williams 1872
English
खण्डित, अस्, आ, अम्, cut, torn, broken in pieces,
scattered, dispersed, destroyed
broken as allegiance,
disobeyed against, rebelled
refuted, controverted
disappointed, betrayed, abandoned as a lover
(आ), f.
a woman whose husband or lover has been guilty of
infidelity.
—खण्डित-विग्रह, अस्, आ, अम्, maimed,
mutilated.
—खण्डित-वृत्त, अस्, आ, अम्, one whose
manner of life is dissolute, an immoral man.
—खण्-
डिताशंस (°त-आश्°), अस्, आ, अम्, disappointed, foiled,
frustrated.
Apte Hindi
Hindi
खण्डित
भू* क* कृ* - खण्ड् - क्त
काट कर टुकड़े-टुकड़े किया हुआ
खण्डित
भू* क* कृ* - -
"नष्ट किया हुआ, ध्वंस किया हुआ"
खण्डित
भू* क* कृ* - -
निराकरण किया हुआ
खण्डित
भू* क* कृ* - -
विद्रोह किया हुआ
खण्डित
भू* क* कृ* - -
"निराश किया हुआ, धोखा दिया हुआ, परित्यक्त"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खण्डित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ /ತುಂಡುಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > खडि (भेदने)- "क्तः" (३-२-१०२)
खण्डित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "दण्डकारण्यवासाय खण्डितामरशत्रवे" "खण्डिताशंसया तेषां पराङ्मुखतया तया"
उल्लेखाः - > २)किरा० १५-३
खण्डित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ವಿರೋಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
खण्डित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮುರಿದ ಅಂಗಗಳುಳ್ಳ /ಅಂಗವಿಕಲ
खण्डित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಿರಾಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ತಳ್ಳಿ ಹಾಕಲ್ಪಟ್ಟ
खण्डित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕತ್ತರಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "सपदि तरुपल्लवेन वध्वा विगतदयं खलु खण्डितेन मम्ले"
उल्लेखाः - > माघ० ७-३१
L R Vaidya
English
KaMqita {% a. (f. ता) %} 1. Cut, broken in pieces
2. destroyed, annihilated
3. rebelled
4. refuted, controverted
5. betrayed, disappointed.
Kridanta Forms
Sanskrit
खन्ड् (ख꣡डिँ॒ मन्थे - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = खण्डनम्
अनीयर् = खण्डनीयः - खण्डनीया
ण्वुल् = खण्डकः - खण्डिका
तुमुँन् = खण्डितुम्
तव्य = खण्डितव्यः - खण्डितव्या
तृच् = खण्डिता - खण्डित्री
क्त्वा = खण्डित्वा
ल्यप् = प्रखण्ड्य
क्तवतुँ = खण्डितवान् - खण्डितवती
क्त = खण्डितः - खण्डिता
शानच् = खण्डमानः - खण्डमाना
खन्ड् (ख꣡डिँ꣡ खण्डने भेदने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = खण्डनम्
अनीयर् = खण्डनीयः - खण्डनीया
ण्वुल् = खण्डकः - खण्डिका
तुमुँन् = खण्डयितुम् / खण्डितुम्
तव्य = खण्डयितव्यः / खण्डितव्यः - खण्डयितव्या / खण्डितव्या
तृच् = खण्डयिता / खण्डिता - खण्डयित्री / खण्डित्री
क्त्वा = खण्डयित्वा / खण्डित्वा
ल्यप् = प्रखण्ड्य
क्तवतुँ = खण्डितवान् - खण्डितवती
क्त = खण्डितः - खण्डिता
शतृँ = खण्डयन् / खण्डन् - खण्डयन्ती / खण्डन्ती
शानच् = खण्डयमानः / खण्डमानः - खण्डयमाना / खण्डमाना
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
खण्डित, छिन्न, आच्छिन्न, उच्छिन्न, अवलुञ्चित
adjective
यः छेदितः।
"रीमायाः खण्डितौ भुजौ दृष्ट्वा सा भीती।"
Synonyms:
भग्न, भञ्जित, खण्डित, विखण्डित, विच्छिन्न
adjective
यद् खण्ड्यते।
"शिवस्य भग्नं धनुषं दृष्ट्वा परशुरामः क्रुद्धः।"
Synonyms:
भ्रष्ट, च्युत, विचलित, स्खलित, विकृष्ट, मोहित, विमोहित, व्यग्र, व्याकुल, खण्डित, व्यस्तचित्त
adjective
स्थानसिद्धान्तादिभ्यः दूरे गतः।
"सः मार्गात् भ्रष्टःअस्ति। / विवेकाद् भ्रष्टानाम् पुरुषाणां भवति विनिपातः शतमुखः।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyams
१) उपहत २) क्षत ३) क्षति ४) क्षिण ५) खण्डित ६) च्युत ७) ज्यानि ८) ९) नष्ट १०) नाश ११) निर् ° १२) विहीन १३) स्रंस १४) हत १५) हान १६) हानि १७) हीन १८)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अङ्गीकृतं प्रतिज्ञातमूरीकृतोरुरीकृते १४८८
संश्रुतमभ्युपगतमुररीकृतमाश्रुतम्
संगीर्णं प्रतिश्रुतं छिन्ने लूनं छितं दितम् १४८९
छेदितं खण्डितं वृक्णं कृत्तं प्राप्तं तु भावितम्
लब्धमासादितं भूतं पतिते गलितं च्युतम् १४९०
स्रस्तं भ्रष्टं स्कन्नपन्ने शंसितं तु सुनिश्चितम्
-wordlist-
अङ्गीकृत (क्ली), प्रतिज्ञात (क्ली), ऊरीकृत (क्ली), उरुरीकृत (क्ली), संश्रुत (क्ली), अभ्युपगत (क्ली), उररीकृत (क्ली), आश्रुत (क्ली), सङ्गीर्ण (क्ली), प्रतिश्रुत (क्ली), छिन्न (क्ली), लून (क्ली), छित (क्ली), दित (क्ली), छेदित (क्ली), खण्डित (क्ली), वृक्ण (क्ली), कृत्त (क्ली), प्राप्त (क्ली), भावित (क्ली), लब्ध (क्ली), आसादित (क्ली), भूत (क्ली), पतित (क्ली), गलित (क्ली), च्युत (क्ली), स्रस्त (क्ली), भ्रष्ट (क्ली), स्कन्न (क्ली), पन्न (क्ली), शंसित (क्ली), सुनिश्चित (क्ली)
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: खण्डितः
Root: खण्डित
Gender: पुं
Number: all
अर्थः विरहवाक्
Meaning(s):
Broken
Shloka(s):
2|4|20|2 विरहे खण्डिता मोहे शून्या लोभे तु जाङ्गली॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
2|4|20|2 खण्डितः (खण्डित) (पुं) Broken विरहवाक्
2|4|20|2 खण्डिता (खण्डित) (स्त्री) Broken विरहवाक्
2|4|20|2 खण्डितम् (खण्डित) (नपुं) Broken विरहवाक्
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खण्डितं, त्रि, (खडि + क्तः ।) खण्डीकृतम् तत-पर्य्यायः छिन्नम् लूनम् छितम् दितम्५ छेदितम् वृक्नम् वृत्तम् इति हेम-चन्द्रः
(यथाह शब्दार्थचिन्तामणिः ।“चन्द्रे कलङ्कः सुजने दरिद्रताविकाशलक्ष्मीः कमलेषु चञ्चला ।मुखेऽप्रसादः सधनेषु सर्व्वदायशो विधातुः कथयन्ति खण्डितम्
”खण्डिताङ्गः खण्डिताङ्गत्वं दुष्टवचनकर्म्म-विपाकः यथाह शातातपः अध्याये ।“दुष्टवादी खण्डितः स्यात् वै दद्यात् द्बिजातये ।रूप्यं पलद्वयं दुग्धं घटद्वयसमन्वितम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खण्डित
त्रि०
खडि--क्त भेदिते छिन्ने, द्विधाकृते च“ज्ञातान्यसङ्गविकृतेः खण्डितेर्ष्याकषायिता” इत्युक्तचिह्नायां स्त्रियां स्त्री “प्रियमिति वनिता नितान्तमागःस्मरणगवेषकषायितायताक्षी चरणगतसखीवचोऽनु-रोधात् किल कथमप्यनुकूलयाञ्चकार” माघः सा० द० तु“पार्श्वमेति प्रियोयस्याः अन्यसंभोगचिह्नितः साखण्डितेति कथिता घीरैरीर्ष्याकषायिता” लक्षयित्वा “तद-वितथमवादीर्यन्मम त्वं प्रियेति प्रियजनपरिभुक्तं यद्दु-कूलं दधानः मदधिवसतिमागाः कामिनां मण्डनश्री-र्व्रजति हि सफलत्वं वल्लभालोकनेन” माघपद्यनुदाहृतम् ।५ खण्डिताङ्गे हीनाङ्गे
त्रि०
खण्डिताङ्गत्वं दुष्ट-वचनकर्मविपाकः यथाह शातातपः “दुष्टवादी खण्डितःस्यात् वै दद्याद्द्विजातये रूप्यं पलद्वयं दुग्धं घटद्वय-समन्वितम्” अत्र खण्डिक इत्येव पाठ इत्यन्येक्रुद्धप्रकृतेर्दुष्टवचनकर्मविपाकौचित्यात् तत्र निराकृतेछिन्ने “सपदि तरुणपल्लवेन वध्वा विगतदयं खलुखण्डितेन मम्ले” माघः “खण्डितेन छिन्नेन तरुणपक्षेनिराकृतेन” मल्लि० ततः चतुरर्थ्यां सुतङ्गमा० इञ् ।खाण्डिति प्रगद्यादि ञ्य खाण्डित्य तन्निर्वृत्तादौ
त्रि०
Burnouf
French
खण्डित खण्डित pp. de खण्डयामि (खण्ड्).
-- S.
f.
femme dont le mari est infidèle.