| YouTube Channel

खण्डपरशु (khaNDaparazu)

 
शब्दसागरः
English
खण्डपरशु
m.
 (-शुः) A name of SIVA.
E.
 खण्ड a part, and परशु a hatchet
cutting his foes to pieces.
Yates
English
खण्ड-परशु (शुः) 2.
m.
 Shiva.
Spoken Sanskrit
English
खण्डपरशु khaNDaparazu
m.
 viSNu
खण्डपरशु khaNDaparazu
m.
 ziva
खण्डपरशु khaNDaparazu
m.
 cutting to pieces with an axe
Wilson
English
खण्डपरशु
m.
 (-शुः) A name of ŚIVA.
E.
 खण्ड a part, and परशु a hatchet
cutting his foes to pieces.
Monier Williams Cologne
English
खण्ड—परशु
m.
 ‘cutting (his foes) to pieces with an axe’, Śiva
Viṣṇu, Viṣṇ.
Apte Hindi
Hindi
खण्डपरशुः
पुं*
 खण्ड-परशुः -
शिव का विशेषण
खण्डपरशुः
पुं*
 खण्ड-परशुः -
"जमदग्नि का पुत्र, परशुराम का विशेषण"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खण्डपरशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಶಿವ /ಪರಮೇಶ್ವರ
व्युत्पत्तिः - > खण्डः परशुरस्य
प्रयोगाः - > "खण्डपरशुकोदण्डप्रकाण्डखण्डनशौण्डभुजदण्ड"
उल्लेखाः - > रघु० ग०
खण्डपरशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಶುರಾಮ
प्रयोगाः - > "येनैव खण्डपरशुर्भगवान् प्रचण्डश्चण्डीपतिस्त्रिभुवनेषु गुरुः प्ररूढः"
उल्लेखाः - > म० वी० २-३५
खण्डपरशु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > खण्डः रौद्रसङ्ग्रामखण्डनः परशुरस्य
प्रयोगाः - > "सुधन्वा खण्डपरशुः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "तीव्रकोपात् परशुना रौद्रसङ्ग्रामखण्डनात् । इत्युक्तः खण्डपरशुर्नवार्णः शोकनाशनः" - निरुक्तिः ।
L R Vaidya
English
KaMqa-paraSu {% m. %} 1. an epithet of Śiva, e.g. महैश्वर्यं लीलाजनितजगतः खंडपरशोः G.L.1, येनानेन जगत्सु खंडपरशुर्देवो हरः ख्यापते Mv.ii.
2. an epithet of Paraśurāma, son of Jamadagni.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
खण्डपरशु m. auch Bein. Viṣṇu's, Viṣṇus. 98, 73.
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
खण्डपरशु
खण्डपरशु, रुद्र
रुद्रेऽपि खण्डपरशुर्वैश्रवणेऽप्येककुण्डलः प्रोक्तः ।
verse 5.1.1.788
page 0091
Mahabharata
English
Khaṇḍaparaśu = Vishṇu (Kṛshṇa): XII, 13276 (etymology), XIII, 7010 (1000 names).
पुराणम्
English
खण्डपरशु / KHAṆḌAPARAŚU. śiva. A story occurs in mahābhārata stating how śiva got this name. The famous dakṣa-yāga (sacrifice performed by dakṣa) was performed at a time when the nara Nārāyaṇas were engaged in penance in Badaryāśrama. dakṣa did not invite his sonin-law śiva. The angry śiva sent his trident against dakṣa. The trident destroyed the sacrifice of dakṣa and then flew against the breast of nārāyaṇa who was sitting in penance in Badaryāśrama. By the power of the trident the hair of nārāyaṇa became of muñja (a grass) colour. From that day onwards nārāyaṇa came to be known by the name muñjakeśa. By a sound “hum”, the hermit nārāyaṇa deviated the trident, which reached the hands of śiva, who got angry and approached nārāyaṇa to kill him. nara, who was close by took an arrow and reciting spells over it, released it to kill śiva. Immediately the arrow changed to an axe. śiva broke the axe. After this the axe became the weapon of śiva. In mahābhārata śānti Parva, Chapter 49, Stanza 33, it is mentioned that this axe was given to paraśurāma the disciple of śiva. Thenceforward śiva got the name khaṇḍaparaśu. (Paraśu means axe). (mahābhārata, śānti Parva, Chapter 343. Stanzas 150-59, 167).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खण्डपरशुः,
पुं,
 (खण्डयति शत्रून् इति खण्ड-स्तादृशः परशुरस्य ।) शिवः । इत्यमरः । १ । १ । ३३ ॥
(यथा, महाभारते ७ । रुद्रमाहात्म्ये । २०० । ४१ ।“पिनाकिनं खण्डपरशुं लोकानां पतिमीश्वरम् ॥
”विष्णुः । यथा, महाभारते । १३ । १४९ । ७४ ।“सुधन्वा खण्डपरशुर्द्दारुणो द्रविणप्रदः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खण्डपरशु
पु०
 खण्डयतीति खण्डः परशुरस्य । १ शिवेततोलब्धतत्परशुके २ जामदग्न्ये च मेदि० “येनैव खण्ड-परशुर्भगवान् प्रचण्डः श्चण्डीपतिस्त्रिभुवनेषु गुरुः, प्ररूढः”वीरच० ३ विष्णौ “सुधन्वा खण्डपरशुः” विष्णुसं० ।“शत्रूणां खण्डनात्खण्डः परशुरस्य जामदग्म्याकृतेरिति” भा०