| YouTube Channel

खट्वाङ्ग (khaTvAGga)

 
शब्दसागरः
English
खट्वाङ्ग
m.
 (-ङ्गः) A king of the solar line.
n.
 (-ङ्गं)
1. Part of a bed.
2. A.
club or staff with a skull at the top of it, considered as a weapon
of Siva, and carried by penitents and Yogis.
3. Wood from a fun-
eral pile.
E.
 खट्वा a cot, and अङ्ग body or form.
Capeller Eng
English
खट्वाङ्ग
n.
 a club shaped like the food of a bedstead,
considered as the weapon of Śiva & worn by his adherents
°घण्टा
f.
a bell fastened to this club.
Spoken Sanskrit
English
खट्वाङ्ग khaTvAGga
m.
 wood from a funeral pile
खट्वाङ्ग khaTvAGga
m.
 back-bone
खट्वाङ्ग khaTvAGga
m.
n.
 club shaped like the foot of a bedstead i.e. a club or staff with a skull at the top
Wilson
English
खट्वाङ्ग
m.
 (-ङ्गं) A king of the solar line.
n.
 (-ङ्गं)
1 Part of a bed.
2 A club or staff with a skull at the top of it, considered as a weapon of
ŚIVA, and carried by penitents and Yogis.
3 Wood from a funeral pile.
E.
 खट्वा a cot, and अङ्क body or form.
Monier Williams Cologne
English
खट्वा°ङ्ग mn. (°वाङ्) ‘a club shaped like the foot of a bedstead’ i.e. a club or staff with a skull at the top (considered as the weapon of Śiva and carried by ascetics and Yogins),
Gaut.
VarBṛS.
Mālatīm.
 v, 4
Kathās.
खट्वा—°ङ्ग
m.
 the back-bone,
Gal.
N.
 of a plant, ib.
wood from a funeral pile,
W.
N.
 of a king of the solar line,
MBh.
 i, 2109
VP.
 (v.l. खट्वाङ्गद),
BhP.
 ii
xi
(= Dilīpa),
Hariv.
 808 &
BhP.
 ix
N.
 of an attendant in the retinue of Devī
Macdonell
English
खट्वाङ्ग khaṭvā‿aṅga,
m.
n.
 club shaped like 🞄the foot of a bedstead (esp. as a weapon of 🞄Śiva): -dhara, -dhāra, -bhaṛt,
a.
 bearing a 🞄khaṭvāṅga, ep. of Śiva.
Apte Hindi
Hindi
खट्वाङ्ग
वि* खट्वा-अङ्ग -
सोटा या लकड़ी जिसके सिरे पर खोपड़ी जड़ी हो
खट्वाङ्ग
वि* खट्वा-अङ्ग -
दिलीप
खट्वाङ्ग
पुं*
 खट्वा-अङ्ग -
शिव की उपाधियाँ
Shabdartha Kaustubha
Kannada
खट्वाङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯವಂಶದ ದಿಲೀಪ ಮಹಾರಾಜ
विस्तारः - > "खट्वाङ्गस्तु दिपीपराट्" - त्रिकाण्ड० ।
खट्वाङ्ग
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಮೇಶ್ವರನ ಆಯುಧ /ತ್ರಿಶೂಲ
प्रयोगाः - > "संस्कारक्वाणदीर्घं पटु रटति कृतावृत्ति खट्वाङ्गघण्टा"
उल्लेखाः - > मालती० ५-४
L R Vaidya
English
KawvA-aMga {% m. %} 1. a club or staff with a skull at the top considered as the weapon of Śiva and carried by ascetics and yogins, M.M.v.
2. a name of Dilīpa.
Indian Epigraphical Glossary
English
khaṭvāṅga (EI 5
SII 2), a club with a skull fixed at the
top
a Śaiva emblem.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khri rkang can
खट्वाङ्ग
khri shing
१) खट्वाङ्ग २) लतिका ३) वल्ली
mkha' dbyug
खट्वाङ्ग
एकाक्षरनाममाला
Sanskrit
या, यान, यातृ, श्री, खट्वाङ्ग
धातर्यपि पशौ यं स्यात् या याने यातरि श्रियाम् ।
खट्वाङ्गेऽपि च रः कामे तीक्ष्णे वैश्वानरे नरे ॥ ३६ ॥
verse 1.1.1.36
page 0121
Mahabharata
English
Khaṭvāṅga^1, an ancient king. § 61 (Sarpasattra): I, 55, 2109 (º-Nābhaga-Dilīpakalpa, sc. Janamejaya, G. has Khaṭṭº).
Khaṭvāṅga^2 = Dilīpa: VII, 2269 (C. Khaṭṭº).
पुराणम्
English
खट्वांग / KHAṬVĀṄGA .1) General Information. A King of the ikṣvāku dynasty, known by the name dilīpa also. bhāgavata skandha 9, states that khaṭvāṅga was the son of the grandson of kalmāṣapāda. aśmaka was the son of kalmāṣapāda, mūlaka the son of aśmaka and khaṭvāṅga the son of mūlaka.
khaṭvāṅga who was a royal hermit once pleased God and understood how long he would live. From that day onwards he left all the work of administration in the hands of ministers and spent the remaining days in devotion and meditation. (bhāgavata, skandha 2).2) Particular details. In mahābhārata it is mentioned that khaṭvāṅga was the son of the woman called ilibilā and that he had the name dilīpa also. khaṭvāṅga was one of the sixteen famous Kings of bhārata. The sixteen Kings were marutta, suhotra, paurava, śibi, śrī rāma, bhagīratha, khaṭvāṅga, (dilīpa) māndhātā, yayāti, ambarīṣa, śaśabindu, gaya, rantideva, bharata, pṛthu and paraśurāma. khaṭvāṅga performed one hundred sacrifices. At the time of sacrifice he made golden roads. Even indra came to the sacrifice. The devas blessed khaṭvāṅga on that day. See under dilīpa. (M.B. droṇa parva, Chapter 61).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खट्वाङ्गं,
क्ली,
 (खट्वाया अङ्गम् । तदिवाकृति-र्यस्य इति ।) शिवस्यास्त्रविशेषः । तत्पर्य्यायः ।सुखंसुणः २ ॥
इति हेमचन्द्रः ॥
(यथा, मार्कण्डेये । ८७ । ६ ।“विचित्रखट्वाङ्गधरा नरमालाविभूषणा ॥
”)
खट्वाङ्गः,
पुं,
 (खट्वाङ्ग इत्याख्याऽस्य । शिवस्यखट्वाङ्गास्त्रवत् सर्व्वत्र दुर्लङ्घ्यशासनत्वात् अमोघ-वीर्य्यवत्त्वाच्चास्य तथात्वम् ।) सूर्य्यवंशीयराज-विशेषः । स तु विश्वसहराजपुत्त्रः । यथा, --श्रीमद्भागवते । ९ । ९ । ४१ ।“ततो दशरथस्तस्मात् पुत्त्र ऐडविडस्ततः ।राजा विश्वसहो यस्य खट्वाङ्गश्चक्रवर्त्त्यभूत् ॥
”
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
खट्वाङ्ग
न०
 ६ त० । (खाटेरखुर) १ खट्वाशभेदे तदाकारे२ शिवस्यास्त्रभेदे । “खट्टाङ्गवरधारकः” शिवस्तवः ।“खट्टाङ्गैः पट्टिशैः शूलैर्लाङ्गलैर्मुषलैरलम्” काशीख०३ सूर्य्यवंश्ये नृपभेदे
पु०
 । “सुतः पञ्चजनादानीदंशुमा-निति विश्रुतः । दिलीपस्तनयस्तस्य खट्टाङ्ग इति विश्रुतः”हरिव० १५ अ० । भागवते तु ९ । ९ । ३२ श्लो० “ततो दश-रथस्तस्मात् पुत्र ऐडिविलिस्ततः । राजा विश्वसहो यस्यखट्टाङ्गश्चक्रवर्त्त्यभतम्” इत्यनेन अन्यपुत्रता तस्याभिहिताकल्पभेदादविरोधः । प्रायश्चित्तीयधार्य्ये खट्वाङ्गाकृतौ४ पात्रभेदे
न०
 “एककालं तु भुञ्जीत चरन् भैक्ष्यं खक-र्मकृत् । कपालपाणिः खष्ट्वाङ्गी ब्रह्वचारी सदोद्यतः”भा० शा० ३५ अ० । “खट्वाङ्गी चीरवासाश्च” मनुः ।
Capeller
German
खट्वाङ्ग
m.
 eine bettulsahnliche Keule
(bes. als Waffe Civa's.)