| YouTube Channel

खजः (khajaH)

 
Apte
English
खजः [khajḥ], [खज्-अच्]
A churning stick
पयस्यन्तर्हितं सर्पि- र्यद्वन्निर्मथ्यते खजैः
Mb.
 * 12.214.21.
Agitating, churning.
A ladle or spoon.
जा A churning stick, ladle
खजां च दर्विं च करेण धारयन्
Mb.
 * 4.8.1.
The hand with the fingers extended.
Churning, agitating, stirring.
Killing, destroying.
A battle.
Apte 1890
English
खजः [खज्-अच्] 1 A churning stick.
2 Agitating, churning.
3 A ladle or spoon.
जा 1 A churning stick, ladle.
2 The hand with the fingers extended.
3 Churning, agitating, stirring.
4 Killing, destroying.
5 A battle.
Apte Hindi
Hindi
खजः
पुं*
 - खज् - अच्
"मथानी, रई का डंडा"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 दर्विकः, चमसः, चमसं, दर्विः, दर्वी, दार्वी, कम्बिः, खजः, खजिका, पाणिका, स्रुच्, स्रुक्
noun
लघुः चमसः।
"माता दर्विकेन बालं दुग्धं पाययति। "
Synonyms:
 युद्धम्, संग्रामः, समरः, समरम्, आयोधनम्, आहवम्, रण्यम्, अनीकः, अनीकम्, अभिसम्पातः, अभ्यामर्दः, अररः, आक्रन्दः, आजिः, योधनम्, जम्यम्, प्रधनम्, प्रविदारणम्, मृधम्, आस्कन्दनम्, संख्यम्, समीकम्, साम्यरायिकम्, कलहः, विग्रहः, संप्रहारः, कलिः, संस्फोटः, संयुगः, समाघातः, संग्रामः, अभ्यागमः, आहवः, समुदायः, संयत्, समितिः, आजिः, समित्, युत्, संरावः, आनाहः, सम्परायकः, विदारः, दारणम्, संवित्, सम्परायः, बलजम्, आनर्त्तः, अभिमरः, समुदयः, रणः, विवाक्, विखादः, नदनुः, भरः, आक्रन्दः, आजिः, पृतनाज्यम्, अभीकम्, समीकम्, ममसत्यम्, नेमधिता, सङ्काः, समितिः, समनम्, मीऴ् हे, पृतनाः, स्पृत्, स्पृद्, मृत्, मृद्, पृत्, पृद्, समत्सु, समर्यः, समरणम्, समोहः, समिथः, सङ्खे, सङ्गे, संयुगम्, सङ्गथः, सङ्गमे, वृत्रतूर्यम्, पृक्षः, आणिः, शीरसातौ, वाजसातिः, समनीकम्, खलः, खजः, पौंस्ये, महाधनः, वाजः, अजम्, सद्म, संयत्, संयद्, संवतः
noun
शत्रुतावशाद् अन्यराज्यैः सह सशस्त्रसेनाबलेन धर्मलाभार्थम् अर्थलाभार्थं यशोलाभार्थं वा योधनम्।
"यत्र अयुद्धे ध्रुवं नाशो युद्धे जीवितसंशयः तं कालम् एकं युद्धस्य प्रवदन्ति मनीषिणः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
खजः,
पुं,
 (खज्यते निर्म्मथ्यतेऽनेन । खज् + करणेअप् । यद्वा, खजति मथ्नातीति । खज् + अच् ।)दर्व्विः । इत्यमरटीकायां भरतः ॥
हाता इतिभाषा ॥
(यथा, महाभारते । १२ । २१४ । २१ ।“पयस्यन्तर्हितं सर्पिर्यद्वद् निर्म्मथ्यते खजैः ।शुक्रं निर्म्मथ्यते तद्बद्देहसङ्कल्पजैः खजैः ॥
”“खजेनामथ्य च स्थाप्यं तन्निहन्त्युपयोजितम् ॥
”इति वाभट्टे चिकित्सास्थाने तृतीयेऽध्याये ॥